Boeing B-52 Stratofortress, Boeing şirketi tarafından ABD Hava Kuvvetleri için geliştirilen uzun menzilli, ağır bombardıman uçağıdır. Soğuk Savaş döneminin stratejik bombardıman misyonları için tasarlanan B-52, 1950'li yıllardan bu yana aralıksız olarak hizmet vermektedir. Hem nükleer caydırıcılıkta hem de konvansiyonel muharebe operasyonlarında temel bir rol oynamıştır.

Tasarım ve Geliştirme

B-52'nin geliştirilmesi, Sovyetler Birliği'ne karşı stratejik bir caydırıcılık unsuru olarak 1940'ların sonlarında başlamıştır. Yıllar içinde sürekli modernizasyonlar geçirerek toplamda sekiz ana modeli (B-52A, B, C, D, E, F, G, H) üretilmiştir. Bugün aktif hizmette olan tek model B-52H'dir.

Uçağın tasarımı, o dönemin jet bombardıman uçağı ihtiyaçlarına cevap vermek üzere aerodinamik olarak şekillendirilmiştir. Geliştirme sürecindeki hızlı ilerlemeler sayesinde B-52, 1952 yılında ilk uçuşunu gerçekleştirmiş ve 1955'te operasyonel hale gelmiştir. "Stratofortress" lakabı, yüksek irtifada uçma kabiliyetine vurgu yapmaktadır.

Motor ve Yapısal Özellikler

B-52'nin ayırt edici özelliklerinden biri, her kanadın altında dörderli gruplar halinde yerleştirilmiş toplam sekiz adet turbofan motoruna sahip olmasıdır. B-52H modelinde kullanılan Pratt & Whitney TF33-P-3/103 motorları, uçağa yüksek hız ve menzil kazandırmaktadır. Uçağın ana iniş takımı, ağırlığı iki sıra halinde taşıyan "bisiklet tekerleği" düzenindedir. Bu benzersiz tasarım, uçağın engebeli arazilere iniş yapmasına ve havalanmasına olanak tanırken kanat uçlarındaki küçük destek tekerlekleri dengeyi sağlamaktadır.

Teknik Özellikler

B-52, hem boyutları hem de performansı ile havacılık tarihinde özel bir yere sahiptir.

• Mürettebat: 5 kişi (pilot, yardımcı pilot, silah sistemleri subayı, navigatör ve elektronik harp subayı)
• Uzunluk: 48.5 metre
• Kanat Açıklığı: 56.4 metre
• Yükseklik: 12.4 metre
• Azami Kalkış Ağırlığı: Yaklaşık 220,000 kg
• Motorlar: 8 x Pratt & Whitney TF33-P-3/103 turbofan
• Azami Hız: 1,047 km/s (650 mph)
• Muharebe Menzili: Havada yakıt ikmali yapmadan 14,162 km.

Silah Sistemleri ve Yük Kapasitesi

Uçak hem nükleer hem de konvansiyonel mühimmat taşıma yeteneğiyle "çift yetenekli" bir platformdur. Dahili bomba bölmesinde ve kanat altındaki harici askı noktalarında toplamda 31,500 kg'dan fazla mühimmat taşıyabilir. Bu mühimmatlar arasında şunlar yer almaktadır:

• Nükleer yerçekimi bombaları ve seyir füzeleri
• Konvansiyonel seyir füzeleri (AGM-86 ALCM, AGM-158 JASSM)
• Hassas güdümlü bombalar
• Deniz mayınları ve akıllı bombalar

Muharebe Geçmişi

B-52, onlarca yıllık operasyonel ömrü boyunca birçok savaşta görev almıştır. Vietnam Savaşı'nda "Halı bombardımanı" (carpet bombing) taktikleriyle geniş alanları bombalamıştır. 1991 Körfez Savaşı'nda kara hedeflerine karşı saldırılar düzenlemiş, daha yakın zamanda Afganistan ve Irak'taki operasyonlarda da kullanılmıştır.