Fotosentez Nedir?

Fotosentez, bitkilerin, bazı alglerin ve bakterilerin, güneş ışığını kullanarak besin üretmesidir. Bu canlılar, havadaki karbondioksit (CO₂) ve topraktan aldıkları suyu (H₂O), güneş ışığı yardımıyla birleştirerek glikoz (şeker) ve oksijen (O₂) üretirler.

Fotosentezin Amacı Nedir?

Fotosentezin amacı, bitkinin ihtiyacı olan besini (glikoz) üretmektir. Bu glikoz, bitkinin büyümesi ve yaşaması için enerji sağlar. Aynı zamanda, çevreye oksijen verilerek canlıların yaşaması desteklenmiş olur.

Fotosentez Nerede Gerçekleşir?

Fotosentez, bitkinin yeşil bölümlerinde gerçekleşir. En çok yapraklarda olur çünkü yapraklarda kloroplast adlı hücre organelleri bulunur. Bu organellerin içinde klorofil (yeşil renk maddesi) vardır. Klorofil, güneş ışığını yakalayarak fotosentezi başlatır.

Fotosentez İçin Gerekli Şartlar

Fotosentez için dört temel şey gerekir:

Güneş ışığı

Su (H₂O)

Karbondioksit (CO₂)

Klorofil (yeşil renk maddesi)

Bu şartlar olmazsa fotosentez gerçekleşemez.

Fotosentezin Kimyasal Denklemi

Fotosentezde olanları bir formülle şöyle gösterebiliriz:

6CO₂ + 6H₂O + Işık Enerjisi → C₆H₁₂O₆ + 6O₂

Bu, 6 molekül karbondioksit ve 6 molekül suyun, güneş ışığı sayesinde birleşerek 1 molekül glikoz ve 6 molekül oksijen oluşturduğunu gösterir.

Fotosentezin Aşamaları

Işık Tepkimeleri

Bu aşama sadece ışık varken gerçekleşir. Klorofil, güneş ışığını emer. Bu enerjiyle su molekülleri parçalanır. Su parçalanınca oksijen açığa çıkar.

Karanlık Tepkimeleri (Calvin Döngüsü)

Bu aşama, ışık olmadan da devam edebilir. Bu kısımda karbondioksit, daha önce biriktirilen enerji kullanılarak glikoza çevrilir.

Fotosentez Yapan Canlılar

Yeşil bitkiler: Tohumlu ve tohumsuz bitkiler.

Algler: Suda yaşayan küçük canlılar.

Siyanobakteriler: Bazı mikroskobik canlılar.

Fotosentezin Önemi

Oksijen üretimi: Solunum yapan canlılar için gereklidir.

Besin üretimi: Bitkiler kendi besinini üretir, hayvanlar da bu besinle beslenir.

Doğadaki denge: Fotosentez, havadaki karbondioksiti azaltır ve doğadaki gaz dengesini korur.

Bitkilerde Fotosentez Olmayan Yerler

Bitkinin klorofil içermeyen kısımlarında fotosentez olmaz. Örneğin:

-Kökler

-Çiçekler

-Odunlaşmış gövdeler

Fotosentez ve Solunum Farkı

Fotosentez gündüz olur, enerji üretir.

Solunum ise hem gündüz hem gece olur ve enerjiyi kullanır.

Fotosentez sırasında oksijen üretilir, solunumda oksijen tüketilir.