Hodak Oyunu

Sen hiç bulduğun malzemelerle, teknolojiye ihtiyaç duymadan her yerde koşturduğun bir oyun oynadın mı? Hodak, özellikle Çorum ve Dörtdivan yörelerinde tarihsel olarak günümüze kadar gelen, hız, dikkat ve eğlence dolu geleneksel bir çocuk oyunudur. Bu oyun, çocukların hem fiziksel hem de zihinsel becerilerini geliştirirken açık havada sosyalleşmelerini sağlar.

Bu heyecanlı oyunun başlaması için gerekli olan her şey aslında doğanın içindedir. Oyuncu, kendi boyuna ve gücüne uygun, yaklaşık bir metre uzunluğunda sağlam bir değnek (sopa) bulmalıdır. Oyunun merkezi olan “emen”, genellikle bir mesafede kazılan küçük bir çukurdur. Oyunda kullanılan hodak ise aslında büyükbaş hayvanların ayak kemiğidir. Eğer kemik bulunamazsa, ucu topaç gibi yontulmuş sert bir ağaç parçası da hodak olarak kullanılabilir. Malzemelerin hazır olmasıyla birlikte oyunun en zor görevi olan “güdekçi”yi seçme aşamasına geçilir.

Hodak oyununda ebe olan kişiye “güdekçi” denir ve bu görev oldukça yorucu olduğu için genellikle kimse olmak istemez. Güdekçiyi seçmek için adaletli bir yöntem uygulanır. Tüm oyuncular değneklerini bir araya getirir ve bir çocuk bu değnekleri havaya doğru fırlatır. Sopalar yere düştükten sonra oyuncular geri geri ilerlemeye başlar. Ayağı ilk olarak hangi değneğe dokunursa, o değneğin sahibi güdekçi olur. Diğer oyuncular ebe olmaktan kurtulur ve oyuna başlar. Hodak oyunu oyuncu sayısına göre iki farklı şekilde oynanabilir. 3 ile 6 kişi arasında oynanması en eğlenceli olanıdır.

Oyunun ortasında bir çukur (emen) kazılır ve hodak bu çukurdan birkaç adım uzağa bırakılır. Güdekçinin temel görevi, değneğiyle hodakı sürükleyerek çukurun içine sokmaktır. Ancak diğer oyuncular sürekli hodakı vurarak çukurdan uzaklaştırır. Eğer güdekçi hodakı çukura sokmayı başarırsa veya hodak hareket halindeyken değneğiyle başka bir oyuncuya dokunabilirse ebe olmaktan kurtulur.

Bu türde her oyuncunun kendine ait bir çukuru vardır, ayrıca “cin emeni” adı verilen ortak bir çukur bulunur. Güdekçi, hodakı cin emenine atmaya çalışırken bir yandan da diğer oyuncuların çukurlarını korumasını engellemeye çalışır. Oyuncular kendi çukurlarını korumak için değneklerini emen içinde tutarlar, bu da oyunu daha stratejik bir hâle getirir.

Bolu’nun Dörtdivan ilçesinde bu oyun “Horak” adıyla bilinir ve sadece çocuklar arasında değil, genç kızlar ve gelinler arasında da yaygındır. Her yıl Eylül ve Ekim aylarında bazı köylerde “Horak Mayhası” adı verilen panayırlar düzenlenir. Bu etkinliklerde köyler arası turnuvalar yapılır ve kaybeden takımlar kazananlara yemek ısmarlar. Bu gelenek, insanların bir araya gelerek yeni dostluklar kurmasını sağlar.

^{Hodak Oyunu Oynayan Çocuklar Temsili Görsel (Bu Görsel Yapay Zeka İle Oluşturulmuştur.)}

Hodak oyununun yaklaşık 100 yıl öncesine kadar Anadolu’daki çocuklar ve gençler arasında en çok oynanan oyunlardan biri olduğu bilinmektedir. Günümüzde ise bu tür geleneksel oyunların kültürel miras olarak korunmasına çalışılmaktadır.