Mehmed Muhyiddin Üftâde Hazretleri

Üftâde Hazretleri, Osmanlı döneminde Bursa’da yaşamış çok değerli bir mutasavvıftır. Gerçek adı Mehmed Muhyiddin Üftâde’dir. “Üftâde” kelimesi, “alçalmış, tevazu sahibi” anlamına gelir. O, hayatı boyunca alçakgönüllü olmuş, insanlara Allah sevgisini öğretmiş ve öğrenciler yetiştirmiştir.

📖Doğumu ve Eğitimi

Üftâde Hazretleri, Bursa’da yaklaşık 1490 (Hicrî 895) yılında doğmuştur. Gençliğinde hem dinî ilimlerle ilgilenmiş hem de dönemin âlimlerinden dersler almıştır. Bir süre müezzinlik yapmış, aynı zamanda çevresindeki insanlara Kur’an ve ahlâk dersleri vermiştir.

İlim öğrenmeye ve öğretmeye büyük önem vermiş; hayatı boyunca bilgisini insanlarla paylaşmıştır. Zamanla ilim yolunda ilerlerken kalbini de olgunlaştırmış, böylece hem âlim hem de arif (bilgeliğiyle davranan) bir insan olmuştur.

🌹Tasavvuf Hayatı

Üftâde Hazretleri’nin tasavvuf yolculuğu, onun rüyasında “mertebenden üftâde oldun” (yani alçaldın) sözünü duymasıyla başlar. Bu olaydan sonra dünya işlerinden uzaklaşıp, tamamen Allah’a yönelmiştir. Uzun yıllar boyunca zikir, dua ve irşad (insanlara doğru yolu gösterme) ile meşgul olmuştur.

Bursa’da Namazgâh Camii ve Doğan Bey Mescidi gibi yerlerde verdiği vaazlar çok sevilmiştir. Halk onu sadece bir hoca değil, kalbiyle konuşan bir bilge olarak görmüştür. O da her fırsatta tevazuyu, sevgiyi ve sabrı anlatmıştır.

📜Eserleri

Üftâde Hazretleri’nin en tanınmış eseri Divan’dır. Bu eserde, Allah’a olan derin sevgisini anlatan şiirler bulunur. Ayrıca onun sohbetlerinden derlenen Vâkıât adlı eser, daha sonra talebeleri tarafından yazıya geçirilmiştir.

Bu eser, Üftâde Hazretleri’nin düşüncelerini ve öğütlerini korumuştur. Eserlerinde kullandığı dil sade ve anlaşılırdır. Bu yönüyle hem halk hem de dervişler tarafından sevilmiştir.

🌿Talebeleri ve Hüdâyî Hazretleri

Üftâde Hazretleri’nin en tanınmış öğrencisi Aziz Mahmud Hüdâyî Hazretleri’dir. Hüdâyî Hazretleri, genç yaşta kadılık yaparken Üftâde Hazretleri ile tanışmış ve onun sohbetlerinden çok etkilenmiştir. Üftâde Hazretleri, Hüdâyî’ye dünya malına değil, manevi zenginliğe yönelmesini öğütlemiştir.

Bu ilişki, bir hoca ile talebeden öte, bir gönül bağına dönüşmüştür. Hüdâyî Hazretleri daha sonra İstanbul'un Üsküdar kazasına (ilçesine) gidip Celvetiyye tarikatını yaymış, böylece Üftâde Hazretleri’nin irfanı tüm Osmanlı coğrafyasına ulaşmıştır.

🕊️Vefatı ve Türbesi

Üftâde Hazretleri, 1580 (Hicrî 988) yılında Bursa’da vefat etmiştir. Vefat ettiği yer olan Bursa’daki Üftâde Tekkesi yanında türbesi bulunmaktadır. Türbesi bugün de ziyaret edilen, dua edilen ve huzur bulunan bir yerdir. Mezar taşında “dünyadan üftâde (alçakgönüllü) olarak gitti” anlamında ifadeler yer alır. Bu, onun hayatı boyunca sürdürdüğü tevazunun güzel bir simgesidir.

Sade yaşamı, güzel ahlâkı ve kalpten gelen sözleriyle hem halkın hem de talebelerinin gönlünde yer etmiştir. Onun öğretileri, yüzyıllar geçse de insanlara iyiliği, sabrı ve kalp temizliğini hatırlatmaya devam eder.