Baç

Köken

Baç, Türkçeye Farsça üzerinden geçmiş olup, esasen “vergi” anlamına gelir; özellikle gümrük, yol ya da geçiş vergisi gibi doğrudan mal ve seferle ilgili ödemeleri tanımlar. Farsçadaki bāc sözcüğünden alıntı olan bu kelime, köken olarak Hintavrupa dillerindeki pay almak, nasiplenmek anlamını taşıyan bāg- köküyle bağlantılıdır. Tarihi metinlerde daha çok devletin belirli yollar, sınırlar ya da ticaret geçitleri üzerinden aldığı resmi vergi olarak geçmiştir.

Kullanım Alanları

• Tarih: Orta Çağ ve öncesine ait metinlerde, özellikle Selçuklu, İlhanlı ve Osmanlı öncesi dönemlerde devletin yol ve geçişlerden aldığı vergi türünü ifade eder.
• Ekonomi/Ticaret Tarihi: Gümrük vergilerinin tarihsel biçimlerini ve isimlerini araştıran çalışmalarda geçer.
• Hukuk (Tarihsel hukuk metinlerinde): Baç, kimi ferman ve kanunnamelerde düzenlenmiş resmi vergiler arasında yer alır.