Binali Yıldırım (d. 20 Aralık 1955, Erzincan), Türk mühendis, siyasetçi ve devlet adamı. AK Parti'nin kurucuları arasında yer alan Yıldırım, 58, 59, 60, 61 ve 64. Hükûmetlerde Ulaştırma Bakanı, 65. Hükûmet'te Başbakan ve TBMM 28. Başkanı olarak görev yapmıştır. 22 Mayıs 2016'da Ak Parti Genel Başkanı seçilmiş ve 65. Hükümet'i kurarak Türkiye Cumhuriyeti'nin 27. Başbakanı olmuştur. 9 Temmuz 2018'de Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi'ne geçilmesiyle birlikte Türkiye Cumhuriyeti'nin son başbakanı unvanını almış ardında TBMM 28. Başkanı seçilerek yeni sistemin ilk Meclis Başkanı olmuştur.

^{Binali Yıldırım (}Anadolu Ajansı⁾

Binali Yıldırım, 20 Aralık 1955'te Erzincan'ın Refahiye ilçesine bağlı Kayı köyünde, Dursun ve Bahar Yıldırım çiftinin yedi çocuğundan ikincisi olarak dünyaya geldi. Ailesi geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlıyordu. Çocukluğu köyde geçen Yıldırım, tarla işlerinde ailesine yardım ediyordu. Bu nedenle babası tarafından sık sık okuldan alınıyordu. Durumu fark eden öğretmeninin, "Dursun Bey, bu çocuk iyi okuyor. Bırak da okusun, dersten alma artık." sözleri üzerine eğitimine devam etmesi için İstanbul'da yaşayan dedesinin yanına gönderildi.^【1】

İlkokulu Kayı köyünde tamamlayan Yıldırım, ortaokul ve lise eğitimini İstanbul'da aldı. İstanbul'da Piri Reis Ortaokulu'nu ve ardından 1973 yılında Kasımpaşa Lisesi'ni bitirdi. Ailesinin doktor olması yönündeki beklentisine rağmen, makine mühendisliğine ilgi duyuyordu. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Makine Mühendisliği bölümüne kayıt yaptırmak istedi ancak kayıtlar doluydu. O sırada bir hocanın yönlendirmesiyle İTÜ Gemi İnşa ve Deniz Bilimleri Fakültesi'ne kaydoldu ve bu bölümden mezun oldu. Aynı bölümde yüksek lisansını da tamamladı. Bu tercihi, denizi olmayan bir coğrafyada doğan Yıldırım'ın hayatında bir dönüm noktası oldu; kendisi bu durumu, denizle ilk kez İstanbul'da tanıştığını söyleyerek anlatır.

1990-1991 yılları arasında İsveç'te, Birleşmiş Milletler Uluslararası Denizcilik Örgütü'ne (IMO) bağlı Dünya Denizcilik Üniversitesi'nde (WMU) "Denizde Can ve Mal Güvenliği Yönetimi" konusunda ihtisas eğitimi aldı. Bu eğitim sırasında toplam altı ay İskandinavya ülkeleri ve Avrupa'nın çeşitli ülke limanlarında Denizcilik İdaresi Uzmanları ile birlikte kontrollerde bulundu.

Evli, üç çocuk babası ve yedi torun sahibi olan Binali Yıldırım, İngilizce ve Fransızca bilmektedir.

Mezuniyetinin ardından kısa bir süre İTÜ Gemi İnşa ve Deniz Bilimleri Fakültesi'nde asistan ve araştırma görevlisi olarak çalıştı. 1978-1993 yılları arasında Türkiye Gemi Sanayi Genel Müdürlüğü ve İstanbul'daki Camialtı Tersanesi'nde çeşitli kademelerde mühendislik ve yöneticilik yaptı.

1994 yılı, Yıldırım'ın kariyerinde yeni bir dönemin başlangıcı oldu. O dönem İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olan Recep Tayyip Erdoğan tarafından, yeni kurulan İstanbul Deniz Otobüsleri İşletmesi'nin (İDO) genel müdürlüğüne getirildi. Bu görevi 1999 yılına kadar sürdüren Yıldırım, İstanbul'da deniz yolu toplu taşımacılığını geliştiren önemli projelere imza attı. Başta İstanbul-Yalova ve Bandırma hatlarının açılması, Adnan Menderes ve Turgut Özal hızlı feribotlarının sefere konulması olmak üzere İstanbul'a kazandırılan toplam 29 iskele/terminal, 22 deniz otobüsü ve 4 feribotla İDO'yu alanında dünyanın en büyük şirketleri arasına soktu.^【2】1999 yılında, deniz toplu taşımacılığı ve turizme katkılarından dolayı uluslararası SKAL Kulübü tarafından Kalite Ödülü'ne layık görüldü. 1999-2002 yılları arasında ise gemi işletmeciliği ve armatörlük yaptı.

^{Binali Yıldırım (}Anadolu Ajansı⁾

Binali Yıldırım, 2001 yılında Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde kurulan Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AK Parti) kurucu üyeleri arasında yer aldı.^【3】3 Kasım 2002 genel seçimlerinde AK Parti İstanbul milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne girdi. TBMM'de 22. dönemde İstanbul, 23. dönemde Erzincan, 24. ve 26. dönemlerde ise İzmir milletvekili olarak görev yaptı.

Adalet ve Kalkınma Partisi'nin kurucuları arasında yer alan Yıldırım, 3 Kasım 2002 genel seçiminde AK Parti İstanbul Milletvekili olarak parlamentoya girdi ve 58. ve 59. AK Parti hükümetlerinde Ulaştırma Bakanı olarak görev aldı.^【4】 22 Temmuz 2007 genel seçiminde AK Parti Erzincan milletvekili seçildi ve 60. AK Parti hükümetinde Ulaştırma Bakanı olarak kabinedeki görevine devam etti. 12 Haziran 2011 genel seçiminde AK Parti İzmir milletvekili seçildi ve 61. AK Parti hükümetinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı olarak görevini sürdürdü. Kasım 2015'teki genel seçimlerde tekrar AK Parti İzmir Milletvekili seçildi ve 64. Hükûmet'te yeniden Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı olarak yer aldı.^【5】

Bu uzun bakanlık dönemi, Türkiye'nin ulaşım ve haberleşme altyapısında köklü dönüşümlere sahne oldu. Yıldırım'ın bakanlığı döneminde hayata geçirilen başlıca projeler şunlardır:

Karayolları: 2003-2013 yılları arasında 17.500 km bölünmüş yol yapılması; 2002'de 6.100 km olan bölünmüş yol ağı 19.500 km'nin üzerine çıkarıldı^【6】Bu yatırımların trafik kazalarındaki can kayıplarını yüzde 65 oranında azalttığı belirtildi.^【7】

Havayolları: Aktif havalimanı sayısı 26'dan 55'e yükseldi. Havacılık sektörü, dünyada yıllık ortalama yüzde 5 büyürken Türkiye'de yüzde 15 büyüme gösterdi.^【8】

Demiryolları: Ankara-Eskişehir, Ankara-Konya ve Ankara-İstanbul arasında Yüksek Hızlı Tren (YHT) hatları işletmeye açıldı. Hızlı tren işletmeciliğinde Türkiye, Avrupa'da 6., dünyada 8. sıraya yükseldi.^【9】

Mega Projeler: Marmaray projesi ile İstanbul'un Asya ve Avrupa yakalarının denizaltından demiryolu ile birbirine bağlandı; İstanbul'un iki yakasını denizin altından birbirine bağlayan Avrasya Tüneli; Yavuz Sultan Selim Köprüsü; İstanbul-İzmir Otoyolu ve dünyanın en uzun asma köprülerinden biri olan Osman Gazi Köprüsü; Avrupa'nın en büyük konteyner limanlarından biri olan Çandarlı Limanı; dünyanın en büyük havalimanlarından biri olacak İstanbul 3. Havalimanı gibi projeler bu dönemde planlandı, ihale edildi, yapımına başlandı veya tamamlandı. Çanakkale 1915 Köprüsü'nün temeli de bu dönemde atıldı. Bu projeler nedeniyle Yıldırım, kamuoyunda "mega projelerin mimarı" ve "yolların mimarı" olarak anılmaya başlandı.

Denizcilik: Türkiye'nin gemi tonajı bakımından dünya sıralaması 19.'luktan 14.'lüğe yükseldi. Tersane sayısı 37'den 79'a, liman sayısı ise 175'e çıktı.^【10】

Uluslararası Projeler: Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu ve Karadeniz Sahil Yolu projeleri.

Bakanlıkları esnasında, Bilgi Toplumu vizyonu ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim alanında uyguladığı politikalar ve projeler sayesinde:

• 2002 yılında 23 milyon olan mobil telefon abone sayısı 72 milyona çıkmıştır.
• 2002 yılında 3 bin olan geniş bant abone sayısı 41 milyona çıkmıştır.
• 2002 yılında aylık 126 dakika olan telefon görüşme süresi 370 dakikaya çıkmıştır.
• 2002 yılında aylık 7 adet olan kısa mesaj gönderme adedi aylık 218 mesaja çıkmıştır.
• 2003 yılında 97 olan yetkili telekom operatörü sayısı 1.100 adede çıkmıştır.
• 2003 yılında 900 milyon TL olan e-ticaret hacmi 21 kat büyüyerek 18,9 milyar TL'ye çıkmıştır.^【11】

22 Temmuz 2004'te Sakarya'nın Pamukova ilçesi yakınlarında bir trenin raydan çıkması sonucu 41 kişi hayatını kaybetti.^【12】Kazanın ardından istifası yönünde çağrılar yapıldı ancak Yıldırım görevinde kaldı. Kazayla ilgili dava 2012'de zamanaşımı nedeniyle düştü.

Yıldırım'ın adı, 2013 yılındaki 17-25 Aralık soruşturmaları kapsamında gündeme geldi. Dönemin ana muhalefet partisi lideri Kemal Kılıçdaroğlu, 4 Şubat 2014'te, Yıldırım hakkında hazırlandığını söylediği bir fezlekede, Sabah gazetesi ve ATV'nin satışı sürecinde iş adamlarından para toplanması için Yıldırım'ın koordinatör olarak görevlendirildiğini ve 630 milyon dolar toplandığını iddia etti. Kılıçdaroğlu'na göre bu parayı aktaran firmalara karşılığında yaklaşık 88 milyar liralık ihale verilmişti. Yıldırım ve hükümet yetkilileri bu iddiaları yalanladı.

2014 yerel seçimlerinde AK Parti'nin İzmir Büyükşehir Belediye Başkan adayı oldu. Seçimi kazanamasa da, CHP'nin kalesi olarak görülen İzmir'de partisinin oyunu yüzde 36'ya çıkardı.^【13】Seçimlerin ardından Ulaştırma Bakanlığı görevinden ayrılan Yıldırım, Ağustos 2014'te Cumhurbaşkanı seçilen Recep Tayyip Erdoğan'ın başdanışmanı olarak görev yaptı.

22 Mayıs 2016'da yapılan AK Parti 2. Olağanüstü Büyük Kongresi'nde parti genel başkanlığına seçildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 65. Hükümeti kurmakla görevlendirildi ve Başbakanlık görevini üstlendi.

Başbakanlık görevi sırasında Türkiye Cumhuriyeti siyasi tarihinde önemle hatırlanacak birçok tarihi gelişme yaşandı:

15 Temmuz Darbe Girişimi: 15 Temmuz 2016 tarihinde FETÖ tarafından gerçekleştirilen darbe girişimine karşı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile birlikte ilk andan itibaren demokrasinin ve millet iradesinin korunması için mücadele etti. Darbe girişimini halka duyuran ilk yetkili oldu. Televizyondan yaptığı, "Asker içerisinde malum yapının bir kalkışma içerisinde olduğunu tahmin ediyoruz. Bu bir çılgınlık. Vatandaşlarımız ve onların seçtiği hükümet iş başındadır. Ucunda ölüm olsa dahi gereken her şeyi yapacağız." açıklamasıyla halkı meydanlara çağırarak direnişin örgütlenmesinde rol oynadı.^【14】 Darbecilerin hedefindeki isimlerden biriydi. Eskişehir'deki hava üssünden "vur" emri verilmesi gerektiğinde yazılı emir isteyen komutana, "Vur kardeşim, sesimi kaydet, vur." dediği ortaya çıktı.^【15】Bu tavrı nedeniyle 13 Temmuz 2018'de Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından Devlet Şeref Madalyası ile ödüllendirildi.

Cumhurbaşkanlığı Sistemine Geçiş: Başbakanlığı döneminde, 16 Nisan 2017'de yapılan anayasa değişikliği referandumuyla cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçilmesi kararlaştırıldı. MHP lideri Devlet Bahçeli'nin çağrısıyla başlayan bu süreçte Yıldırım'ın liderliğindeki AK Parti, Türkiye'nin cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçmesini sağladı.

Terörle Mücadele: Terörle, taarruz yöntemiyle mücadele neticesinde yurt içinde ve yurt dışında teröre karşı önemli başarılar kazanıldı. Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı Harekâtları başarıyla icra edilerek sınır ötesi güvenlik tesis edildi.

24 Haziran 2018 seçimlerinde Ak Parti İzmir Milletvekili seçildi. Seçimlerin ardından, 9 Temmuz 2018'de Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi'nin yürürlüğe girmesiyle başbakanlık görevi sona erdi ve “Türkiye Cumhuriyeti'nin son başbakanı“ unvanını aldı.^【16】12 Temmuz 2018'de yapılan seçimde 335 oy alarak TBMM'nin 28. Başkanı seçildi ve yeni sistemin ilk Meclis Başkanı oldu.^【17】Bu görevi 18 Şubat 2019 tarihine kadar sürdürdü.

TBMM Başkanlığı'nın ardından, 2019 yerel seçimlerinde AK Parti'nin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan adayı oldu ancak seçimi kazanamadı. 2020 yılında Süleyman Demirel Üniversitesi tarafından kendisine Fahri Doktora unvanı verildi.^【18】2021 yılında AK Parti Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın genel başkan danışmanı olarak atandı. 2023 yılında ise Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Aksakallar Konseyi Başkanlığı'na getirildi. 2024 yılında yaptığı bir açıklamada, "Azerbaycan ile Türkiye'nin kardeşliğini asla bozamazlar" ifadelerini kullanmıştır.^【19】

^{Binali Yıldırım (}Anadolu Ajansı⁾

Binali Yıldırım'ın kamu hizmeti, ağırlıklı olarak ulaştırma ve altyapı alanlarında yoğunlaşmıştır. Uzun yıllar yürüttüğü Ulaştırma Bakanlığı görevi sırasında, Türkiye'nin karayolu, havayolu, demiryolu ve denizyolu ulaşım ağının modernizasyonuna ve genişletilmesine öncülük etmiştir. Özellikle bölünmüş yollar, hızlı tren projeleri, büyük şehirlerdeki raylı sistem hatları, köprüler, tüneller ve havalimanları gibi fiziksel altyapı yatırımları, onun bakanlık döneminin en belirgin çıktılarıdır. Bu projeler, onun "icracı bakan" ve "yolların mimarı" olarak anılmasına yol açmıştır.

Başbakanlık döneminde ise, 15 Temmuz darbe girişimi sırasındaki liderliği ve Türkiye'nin yönetim sistemini değiştiren anayasa reformu sürecindeki rolü öne çıkmaktadır.

Bakanlığı, Başbakanlığı ve Meclis Başkanlığı dönemlerinde ulusal ve uluslararası birçok üniversite tarafından Fahri Doktora unvanı verilmiştir:^【20】

Bakanlığı döneminde:

• 20 Temmuz 2006: Girne Amerikan Üniversitesi;
• 19 Haziran 2009: Ondokuz Mayıs Üniversitesi;
• 7 Mayıs 2010: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi;
• 29 Eylül 2010: Yozgat Bozok Üniversitesi;
• 28 Şubat 2011: Anadolu Üniversitesi;
• 12 Eylül 2011: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi;
• 20 Eylül 2011: Kırklareli Üniversitesi;
• 23 Aralık 2011: Almanya Berlin Teknik Üniversitesi;
• 6 Haziran 2012: Pamukkale Üniversitesi;
• 2 Aralık 2012: Dünya Denizcilik Üniversitesi;
• 22 Mart 2013: Okan Üniversitesi.

Başbakanlığı döneminde:

• 26 Mart 2017: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi;
• 6 Mayıs 2017: Moldova Komrat Üniversitesi;
• 13 Haziran 2017: Piri Reis Üniversitesi;
• 29 Eylül 2017: Çanakkale 18 Mart Üniversitesi;
• 18 Ekim 2017: Sağlık Bilimleri Üniversitesi;
• 21 Ekim 2017: Fırat Üniversitesi;
• 22 Kasım 2017: Yıldız Teknik Üniversitesi;
• 24 Mart 2018: Gaziantep Hasan Kalyoncu Üniversitesi;
• 6 Nisan 2018: Moğolistan Devlet Ulusal Yönetim Akademisi.

Meclis Başkanlığı döneminde:

• 4 Ekim 2018: Ege Üniversitesi;
• 18 Ekim 2018: Marmara Üniversitesi;
• 23 Ekim 2018: Kafkas Üniversitesi;
• 26 Ekim 2018: Üsküdar Üniversitesi;
• 18 Kasım 2018: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi.

2019-2020 yılları arasında:

• 11 Ekim 2019: Yalova Üniversitesi;
• 24 Ekim 2019: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi;
• 31 Ekim 2019: Konya Selçuk Üniversitesi;
• 18 Kasım 2019: Girne Üniversitesi;
• 25 Kasım 2019: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi;
• 24 Şubat 2020: Süleyman Demirel Üniversitesi.

Binali Yıldırım, kamu hizmetleri ve siyasi kariyeri boyunca çeşitli ödül ve unvanlara layık görülmüştür:

1999: Deniz toplu taşımacılığı ve turizme katkılarından dolayı uluslararası SKAL Kulübü Kalite Ödülü.^【21】

13 Temmuz 2018: 15 Temmuz darbe girişimi sırasındaki tutumu, devletin bekası, ülkenin ve milletin bölünmez bütünlüğü, toplumun huzuru, birlik ve beraberliği için gösterdiği üstün feragat, fedakârlık, başarı ve yararlılıktan dolayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Devlet Şeref Madalyası tevdi edildi.

24 Şubat 2020: Süleyman Demirel Üniversitesi Senatosu tarafından, ülkeye kazandırdığı ulaştırma ve haberleşme yatırımları ve devlet adamlığı nedeniyle Fahri Doktora unvanı verildi. Üniversite senatosu kararında, "ülke idaresinde üst düzey yönetici olmanın ötesinde milletimizin her kesimiyle iletişim kurabilen, Türkiye'nin dünya devletleri arasında itibarının artması için alt yapıdan devletimizin kurumsal kimliğinin güçlenmesine kadar, birçok alanda her türlü gayreti gösteren bir lider" olduğu vurgulandı.^【22】

Ayrıca, Türkiye Cumhuriyeti'nin son başbakanı ve Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi'nin ilk TBMM Başkanı unvanları da tarihsel öneme sahiptir.

Binali Yıldırım'ın bakanlık döneminde hayata geçirilen ulaştırma projeleri, Türkiye'nin fiziki altyapısının omurgasını oluşturmuş ve sonraki yıllarda da bu alandaki yatırımların devamına zemin hazırlamıştır. Marmaray, Yavuz Sultan Selim Köprüsü, Osmangazi Köprüsü ve İstanbul Havalimanı gibi projeler, ülkenin ulaşım kapasitesini artırmış ve ekonomik gelişmeye katkıda bulunmuştur. Bu projeler, onun adıyla özdeşleşmiş ve "mega projelerin mimarı" olarak anılmasını sağlamıştır. Yaptırdığı bölünmüş yolların, trafik kazalarında can kaybını azalttığı ifade edilmiştir.

Ulaştırma alanındaki çalışmalarının yanı sıra, 15 Temmuz darbe girişimi sırasındaki liderlik vasfı ve Türkiye'nin yönetim sisteminin değiştiği kritik dönemde üstlendiği roller, siyasi tarihteki yerini pekiştirmiştir.

Binali Yıldırım adına kurulmuş bir vakıf, müze veya benzeri bir kuruluşa dair bilgi bulunmamaktadır. Ancak, görev yaptığı dönemde açılışını yaptığı veya temelini attığı sayısız okul, hastane, yol, köprü ve diğer altyapı tesisleri, onun kamu hizmetinin fiziki kanıtları olarak varlığını sürdürmektedir. Özellikle İzmir'de Menemen-Aliağa-Çandarlı Otoyolu, Karabağlar Kentsel Dönüşüm Projesi ve Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nın 101 tesisinin açılışı gibi projeler, Yıldırım'ın İzmir'e yaptığı yatırımlar arasında öne çıkmaktadır.^【23】Ayrıca, İDO'daki başarılı yönetimi ve bakanlık dönemindeki projeleri, kamu yönetimi ve ulaştırma politikaları alanlarında örnek vaka çalışmaları olarak incelenmeye devam etmektedir.