D
o
l
a
p
B
e
y
g
i
riDolap beygiri terimi, Farsça dūlāb (دولاب) sözcüğünden alıntıdır. Dūlāb, Farsça dūl veya dol “kova, çark” ile āb “su” kelimelerinin birleşiminden oluşur ve esasen “su çarkı” anlamına gelir. Eski Şark mimarisinde bu isim, iki bitişik oda arasında eşya taşımaya yarayan döner dolaplar için de kullanılmıştır. Dolap beygirinin türev anlamlarının tümü “dönen mekanizma” kavramına dayanır. Sözcük Arapçaya Farsçadan geçmiş, Ermenice tuyl (դոյլ) ise Orta Farsçadan alıntılanmıştır.
Tarım ve Sulama: Dolap beygiri, kuyu veya su kaynağından su çekmeye yarayan çarklı düzeneklerin işleyişini açıklarken kullanılır.
Mimari ve Mekanizma: Eski Şark yapılarında iki oda arasında eşya transferine yarayan döner dolapların işlevini ifade eder.
Dil ve Deyimsel Kullanım: “Dolap beygiri gibi dönüp durmak” gibi ifadelerde, durmaksızın ve tekrar eden işleri ifade ederken mecaz anlamda kullanılır.
"Dolap Beygiri." Kubbealtı Lugatı. Erişim Tarihi: 24 Ekim 2025. https://lugatim.com/s/DOLAPBEYG%C4%B0R%C4%B0
"Dolap Beygiri." Nişanyan Sözlük. Erişim Tarihi: 24 Ekim 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/dolap%20beygiri
"Dolap Beygiri." Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim Tarihi:24 Ekim 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=dolap%20beygiri
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"Dolap Beygiri" maddesi için tartışma başlatın
Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.