Korporasyon

Köken

Korporasyon kelimesi, Türkçeye Fransızca corporation biçiminden geçmiş olup “tüzel kişilik, meslek birliği, lonca tipi örgüt” anlamında kullanılır. Fransızcadaki bu sözcük, Latince corporatio (“bir şeye vücut verme, kurumsallaştırma”) kelimesinden alıntıdır. Corporatio, Latince corporare fiilinden türetilmiştir; bu fiil ise corpus, corpor- (“vücut, beden”) ismine dayalıdır ve bir şeyi somutlaştırmak, kurumsal bir varlığa dönüştürmek anlamını taşır. Böylece korporasyon, bireylerin bir araya gelerek oluşturduğu ve hukuki kişilik kazanmış örgütsel yapıları tanımlayan, tarihsel olarak da loncalardan modern anonim şirketlere uzanan çok katmanlı bir kavram haline gelmiştir.

Kullanım Alanları

• Hukuk: Ticaret ve dernekler hukukunda tüzel kişilik kazanmış örgütsel yapıları tanımlamak için kullanılır.
• İktisat: Üretim araçlarının kurumsal mülkiyete geçtiği kapitalist sistem bağlamında şirketleşmeyi anlatmak için kullanılır.
• Tarih: Orta Çağ Avrupa’sında zanaatkarlar arasında oluşturulan lonca tipi ekonomik birlikleri tanımlamak için geçer.
• Sosyoloji: Belirli bir iş kolunda dayanışma ve öz düzenleme amacıyla oluşturulmuş yapıları incelemek için başvurulan kavramlardandır.
• Siyaset Bilimi: Özellikle korporatif devlet anlayışında, toplumsal sınıf ve mesleklerin devletle bütünleşik örgütlenmelerini ifade eder.
• İşletme: Modern anonim veya çok uluslu şirketlerin kurumsal yapısını betimlemek amacıyla kullanılır.
• Uluslararası İlişkiler: Sınır ötesi faaliyet gösteren küresel şirketlerin (transnational corporations) kavramsallaştırılmasında yer alır.