Nubar Terziyan (1909–1994), Türk sinemasında özellikle Yeşilçam döneminde çok sayıda filmde rol almış, tiyatro kökenli bir sinema oyuncusudur. Asıl adıyla Nubar Alyanakziya olan sanatçı 16 Mart 1909 tarihinde İstanbul’da doğmuş, 14 Ocak 1994 tarihinde yine İstanbul’da yaşamını yitirmiştir. Türkiye Ermenisi bir aileye mensup olan Terziyan, yaşamının büyük bölümünü İstanbul’da geçirmiş ve özellikle Yeşilçam dönemi Türk sinemasında uzun soluklu bir oyunculuk kariyerine sahip olmuştur.
Erken Yaşamı ve Eğitimi
Nubar Alyanakziya adıyla dünyaya gelen Terziyan’ın çocukluğu İstanbul’un Kumkapı ve Büyükdere semtlerinde geçmiştir. İlk ve orta öğrenimini Kumkapı’da tamamlamış, annesini küçük yaşta kaybetmesinin ardından babasıyla birlikte Bakırköy’e taşınmıştır. Ortaöğrenimini Bakırköy Bezezyan Lisesi’nde sürdürmüş ve bu dönemde okul temsillerinde aktif olarak yer almıştır.
Tiyatroya Başlangıcı
Terziyan, profesyonel bir tiyatro eğitimi almamış olmakla birlikte gençlik yıllarında tiyatroya ilgi duymuş ve arkadaşlarıyla birlikte kurduğu yarı amatör Gençler Temaşa Heyeti’nde sahneye çıkmaya başlamıştır. Bu toplulukta yalnızca oyuncu olarak değil, dekor ve kostüm hazırlama, gişe görevleri gibi tiyatronun farklı alanlarında da çalışmıştır. Aynı dönemde ailesinin geçimine katkı sağlamak amacıyla babasının manifaturacı dükkânında da çalışmıştır.
Sahne Deneyimleri
Gençlik döneminde çeşitli klasik ve yerli oyunlarda rol alan Terziyan’ın sahne aldığı eserler arasında “Hamlet”, “Otello”, “Samson Dalila”, “Çarşılı Artin Ağa”, “Suzan İmber” ve “Namus İçin” yer almaktadır. Bu dönemde tiyatro sahnesinde edindiği deneyimler, ilerleyen yıllarda sinema çalışmalarına zemin hazırlamıştır.
Sinemaya Geçişi
Nubar Terziyan’ın sinema kariyeri 1948 yılında Atlas Film’den aldığı teklif ile başlamıştır. Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın aynı adlı romanından uyarlanan “Efsuncu Baba” filminde rol alarak beyaz perdeyle tanışmıştır. Sinemaya adım attıktan sonra Alyanakziya soyadını kullanmamış ve Terziyan adını tercih etmiştir.
Sinema Kariyeri
Terziyan, Yeşilçam sinemasının üretken dönemlerinde çok sayıda filmde rol almıştır. Yaklaşık 450–500 civarında filmde yer aldığı belirtilmektedir. Filmografisi, çoğunlukla yardımcı rollerden oluşmakla birlikte, mahalle esnafı, aile büyüğü, baba, doktor ve benzeri karakterleri kapsamaktadır. “Çalıkuşu”, “Kanun Namına”, “Bodrum Hakimi”, “Ankara Ekspresi” ve “Zübük” gibi yapımlar, yer aldığı filmler arasında sayılmaktadır.
Oyunculuk Yaklaşımı
Terziyan, oyunculuk eğitimi almamasına karşın film ve tiyatro çalışmalarında doğaçlama yöntemine başvurmuştur. Kariyeri boyunca genellikle olumlu ve güvenilir karakterleri canlandırmış, sinema kariyeri süresince olumsuz karakter rollerinde yer almamıştır. Bu tercih, Yeşilçam’daki rol dağılımı içinde belirli bir oyuncu profiliyle özdeşleşmesine yol açmıştır.
Özel Hayatı
Nubar Terziyan, 1936 yılında Katerin (Katrin) Hanım ile evlenmiştir. Bu evlilikten Berç Alyanakziya adında bir oğlu olmuştur. Aile yaşamını İstanbul’da sürdürmüş, yaşamının sonuna kadar bu şehirde ikamet etmiştir.
Yazılı Çalışmaları
Terziyan’ın 1980’li yıllarda Jamanak gazetesi için kaleme aldığı, yaşam öyküsü ile anılarını içeren metinler, sanat yaşamından çok çocukluğu, gündelik hayatı, tiyatro deneyimleri ve İstanbul’daki sosyal yaşama ilişkin gözlemlerine odaklanmakta olup vefatının ardından İletişim Yayınları tarafından Ne İdim, Ne Oldum… adlı kitapta bir araya getirilmiş; eser yayımlandıktan sonra birçok baskı yapmıştır.
Ödülleri
Nubar Terziyan’ın kariyeri boyunca aldığı ödüller sınırlı sayıda olmakla birlikte, sinema alanındaki uzun süreli emeği ve üretkenliği belirli kurumlar tarafından resmî olarak takdir edilmiştir.
Yavuz Turgul’un yönetmenliğini üstlendiği ve Şener Şen’in başrolde yer aldığı 1990 yapımı Aşk Filmlerinin Unutulmaz Yönetmeni adlı filmde rol alan Terziyan, 1993 yılında gerçekleştirilen 5. Ankara Film Festivali kapsamında “Emek Ödülü”ne değer görülmüştür.
Ölümü
Nubar Terziyan, 14 Ocak 1994 tarihinde İstanbul’da doğal nedenlerle hayatını kaybetmiştir. Ölümünün ardından sinema ve tiyatro alanındaki uzun süreli çalışmaları, Türk sinema tarihi bağlamında çeşitli biyografik ve akademik çalışmalarda ele alınmıştır.
Filmografisi
Oyuncu Olarak Yer Aldığı Filmler
1940’lı Yıllar
1950–1954
- İstanbul’un Fethi (1951)
- İstanbul Çiçekleri (1951)
- Kanun Namına (1952)
- İngiliz Kemal Lawrence’e Karşı (1952)
- Edi ile Büdü (1952)
- Edi ile Büdü Tiyatrocu (1952)
- İki Kafadar Deliler Pansiyonunda (1952)
- Kızıltuğ (1952)
- Ankara Ekspresi (1952)
- Katil (1953)
- Soygun (1953)
- Öldüren Şehir (1953)
- Çalsın Sazlar Oynasın Kızlar / Oyna Kızım Oyna (1954)
- Oyuncu Kız (1954)
- Son Baskın (1954)
- Bulgar Sadık / Kaçın Türkler Geliyor (1954)
- Kaçak (1954)
- Salgın (1954)
- Beyaz Cehennem / Cingöz Recai (1954)
1955–1959
- Kanlı Nigar (1955)
- Beyaz Mendil (1955)
- Izdırap Şarkısı (1955)
- Meçhul Kadın (1955)
- Dağları Bekleyen Kız (1955)
- Artık Çok Geç (1955)
- Kalbimin Şarkısı (1956)
- Beş Hasta Var (1956)
- İntikam Alevi (1956)
- Miras Uğrunda (1956)
- Dişi Yılan (1956)
- Zeynep’in İntikamı (1956)
- Piç / Kahpe Dünya (1956)
- Ebediyyen Seninim (1957)
- Bir Avuç Toprak (1957)
- Berduş (1957)
- Gelinin Muradı (1957)
- Cilalı İbo Yıldızlar Arasında (1958)
- Kederli Yıllar (1958)
- Beraber Ölelim (1958)
- Kumpanya (1958)
- Kalpaklılar (1959)
- İzmir Ateşler İçinde (1959)
- Düşman Yolları Kesti (1959)
- Kırık Plak (1959)
- Gurbet (1959)
- Ömrümün Tek Gecesi (1959)
1960–1964
- Civanmert (1960)
- Yeşil Köşkün Lambası (1960)
- Kahpe (1960)
- Kaderime Ağlarım (1960)
- Güzeller Resmi Geçidi (1960)
- Aşktan da Üstün (1960)
- Kırık Kalpler (1960)
- Satın Alınan Adam (1960)
- Dolandırıcılar Şahı (1960)
- Talihsiz Yavru (1960)
- Sokaktan Gelen Kadın (1961)
- Ölüm Film Çekiyor (1961)
- Vatan Fedaileri (1961)
- Vahşi Kedi (1961)
- Unutamadığım Kadın (1961)
- Mahalleye Gelen Gelin (1961)
- Özleyiş (1961)
- Küçük Hanımefendi (1961)
- Şafakta Buluşalım (1961)
- İki Aşk Arasında (1961)
- Allah Cezanı Versin Osman Bey (1961)
- Cilalı İbo Rüyalar Aleminde (1962)
- Hayat Bazen Tatlıdır (1962)
- Ver Elini İstanbul (1962)
- Boşver Doktor (1962)
- Zorla Evlendik (1962)
- Küçük Hanımın Şoförü (1962)
- Ayşecik Yavru Melek (1962)
- Sokak Kızı (1962)
- Biz de Arkadaş mıyız? (1962)
- Küçük Hanım Avrupa’da (1962)
- Erkeklik Öldü mü Atıf Bey? (1962)
- Yumurcak Faka Basmaz (1962)
- Ekmek Parası (1962)
- Külhan Aşkı (1962)
- Kendini Arayan Adam (1963)
- Akdeniz Şarkısı (1963)
- Süleymaniyeli Ali (1963)
- Bütün Suçumuz Sevmek (1963)
- Arka Sokaklar (1963)
- İlk Göz Ağrısı (1963)
- Barut Fıçısı (1963)
- Cinayet Gecesi (1963)
- Hop Dedik (1963)
- Yaralı Aslan (1963)
- İki Gemi Yanyana (1963)
- Badem Şekeri (1963)
- Rüzgar Zehra (1963)
- Kelepçeli Aşık (1963)
- Adanalı Tayfur (1963)
- Hızır Dede (1964)
- Kara Dağlı Efe (1964)
- Cehennem Arkadaşları (1964)
- Tophaneli Osman (1964)
- Kral Arkadaşım (1964)
- Affetmeyen Kadın (1964)
- Cilalı İbo Kadın Avcısı (1964)
- Katilin Kızı (1964)
- Koçum Benim (1964)
- Ölüm Allah’ın Emri (1964)
- Abidik Gubidik (1964)
- Sahte Sevgili (1964)
- Macera Kadını (1964)
- Yılların Ardından (1964)
1965–1969
- Çapkınlar Kralı (1965)
- Fakir Gencin Romanı (1965)
- Elveda Sevgilim (1965)
- Satılık Kalp (1965)
- Sevinç Gözyaşları (1965)
- Bekri Mustafa (1965)
- Ekmekçi Kadın (1965)
- Seven Kadın Unutmaz (1965)
- Komşunun Tavuğu (1965)
- Şaka ile Karışık (1965)
- Severek Ölenler / Kartalların Öcü (1965)
- Şeytanın Kurbanı (1965)
- Tatlı Yumruk (1965)
- Tamirci Parçası (1965)
- Uzakta Kal Sevgilim (1965)
- Fakir Çocuklar (1966)
- Çalıkuşu (1966)
- Acı Tesadüf (1966)
- Suçsuz Firari (1966)
- Geceler Yarim Oldu (1966)
- Beyoğlu Esrarı (1966)
- Siyah Gül (1966)
- Babam Katil Değildi (1966)
- Vur Emri (1966)
- Akşam Güneşi (1966)
- Affet Sevgilim (1966)
- Meleklerin İntikamı (1966)
- Düğün Gecesi (1966)
- Ayrılık Şarkısı (1966)
- Seher Vakti (1966)
- Kara Tren (1966)
- Sana Layık Değilim (1966)
- Avare Kız (1966)
- Efkarlıyım Abiler (1966)
- O Kadın (1966)
- Kenarın Dilberi (1966)
- Yarın Çok Geç Olacak (1967)
- Hayat Acıları (1967)
- Silahlı Paşazade (1967)
- Zehirli Çiçek (1967)
- Kardeş Kavgası (1967)
- Cici Gelin (1967)
- Deli Fişek (1967)
- Ağa Düşen Kadın (1967)
- Kara Duvaklı Gelin (1967)
- Akşamcı (1967)
- Serseriler Kralı (1967)
- Kelepçeli Melek (1967)
- Sefiller (1967)
- Merhamet (1967)
- Yaşlı Gözler (1967)
- Ayrılık Saati (1967)
- İlk Aşkım (1967)
- Bekar Odası (1967)
- Ölümsüz Kadın (1967)
- Hırçın Kadın (1967)
- Sinekli Bakkal (1967)
- Gül ve Şeker (1968)
- Sabah Yıldızı (1968)
- Funda (1968)
- Benim de Kalbim Var (1968)
- Urfa İstanbul (1968)
- Katip / Üsküdar’a Giderken (1968)
- Dertli Pınar (1968)
- Paydos (1968)
- Ana Hakkı Ödenmez (1968)
- Beşikteki Miras (1968)
- Aşka Tövbe (1968)
- Tahran Macerası (1968)
- Yayla Kartalı (1968)
- Cilalı İbo İstanbul Kaldırımlarında (1968)
- İngiliz Kemal (1968)
- İngiliz Kemalin Oğlu (1968)
- Boş Çerçeve (1969)
- Ömercik Babasının Oğlu (1969)
- Hüzünlü Aşk (1969)
- Dağlar Kızı Reyhan (1969)
- Çingene Aşkı Paprika (1969)
- Bataklı Damın Kızı Aysel (1969)
- Son Mektup (1969)
- Hayat Kavgası (1969)
- Hancı (1969)
- Ağlama Değmez Hayat (1969)
- Osmanlı Kartalı (1969)
- İki Yetime (1969)
- Kapıcının Kızı (1969)
- Galatalı Fatma (1969)
1970–1990
- Küçük Hanımefendi (1970)
- Zeyno (1970)
- Kin (1970)
- Köyün Beş Güzeli (1970)
- Ah Müjgan Ah (1970)
- Birleşen Yollar (1970)
- Cilalı İbo Almanya’da (1970)
- İşler Karışık (1970)
- Ağlayan Melek (1970)
- Öleceksek Ölelim (1970)
- Yuvasız Kuşlar (1970)
- Son Kızgın Adam (1970)
- Kaçak (1970)
- Yumurcak Köprüaltı Çocuğu (1970)
- Son Günah (1970)
- Paralı Askerler (1970)
- Erkeklik Öldü mü Abiler (1970)
- Bütün Aşklar Tatlı Başlar (1970)
- Kezban Roma’da (1970)
- Tatlı Meleğim (1970)
- Ayıpettin Şemsettin (1971)
- Sezercik Yavrum Benim (1971)
- Bir Avuç Kan (1971)
- Sevdiğim Uşak (1971)
- Sevimli Haydut (1971)
- Unutulan Kadın (1971)
- Bir Kadın Kayboldu (1971)
- Cehenneme Bir Yolcu (1971)
- Satın Alınan Koca (1971)
- Saraylar Meleği (1971)
- İbiş Gangsterlere Karşı (1971)
- Bir Genç Kızın Romanı (1971)
- Cilalı İbo Yetimler Meleği (1971)
- Mıstık (1971)
- Melek mi Şeytan mı? / Asrın Kadını (1971)
- Küçük Sevgilim (1971)
- Üvey Ana (1971)
- Yumurcağın Tatlı Rüyaları (1971)
- Oyun Bitti (1971)
- Fadime Cambazhane Gülü (1971)
- Ölmeyen Adam (1971)
- Dişi Hedef (1971)
- Fatoş Sokakların Meleği (1971)
- Adını Anmayacağım (1971)
- Solan Bir Yaprak Gibi (1971)
- Bebek Gibi Maşallah (1971)
- Binbir Gece Masalları (1971)
- Cilalı İbo Teksas Fatihi (1971)
- Yılan Kadın (1970)
- Tatlı Hayal (1970)
- Yavrum (1970)
- Denizden Gelen Kız (1972)
- Doğu Ekspresinde Cinayet (1974)
- Karateci Kız (1973)
- Zübük (1980)
- Canikom (1979)
- Beyaz Ölüm (1983)
- Gecenin Sonu (1983)
- Postacı (1984)
- Bir Kaç Güzel Gün İçin (1984)
- Keriz (1985)
- Kanun Adamı (1985)
- Aşk Filmlerinin Unutulmaz Yönetmeni (1990)
Yapım Ekibinde Yer Aldığı Filmler
- Kanlı Firar (1960) – Yapım Koordinatörü Yardımcısı
- Altın Kafes (1958) – Yapım Amiri
- İntikam Alevi (1956) – Yapım Amiri
Yönetmen Ekibinde Yer Aldığı Filmler
- İzmir Ateşler İçinde (1959) – Reji Ekibi
- Kırık Plak (1959) – Yönetmen Yardımcısı
