OpenAI Beş Yıl Aradan Sonra Açık Ağırlıklı Modelini Yayınladı!

2025 yılının Ağustos ayında OpenAI, beş yıl sonra ilk kez açık ağırlıklı (open-weight) büyük dil modellerini kamuya sundu. 2019 yılında yayınladığı GPT-2'nin ardından uzun süren sessizliğin bozulmasını yalnızca teknik bir gelişme olarak değil; aynı zamanda stratejik ve politik boyutlarıyla yorumlamak mümkündür.

21 Ocak 2025'te ABD tarihinin en büyük yapay zeka altyapı girişimlerinden birine imza atıldı. ^【1】 OpenAI, Oracle ve SoftBank iş birliğinde geliştirilen bu dev proje, önümüzdeki dört yıl içinde 500 milyar dolarlık bir yatırım ile ABD genelinde yüksek kapasiteli veri merkezleri ağı kurmayı hedefliyor. Sadece teknolojik değil, stratejik ve jeopolitik bir girişim olarak değerlendirilen Stargate Projesi, yapay zeka alanında Amerika'nın liderliğini güvence altına almayı, yüz binlerce Amerikalıya istihdam sağlamayı ve küresel ekonomiye katkı sunmayı amaçlıyor.

Donald Trump, göreve başladığından beri enerji ağırlıklı sektördeki çevresel düzenlemeleri gevşeterek ve Amerikan yapay zeka teknolojisinin satışını kolaylaştırarak gerçekleştirmeyi hedefliyor. "Yarışı Kazanmak: Amerika'nın Yapay Zeka Eylemi" başlıklı belgede de yapay zeka, kritik bir ulusal güvenlik ve ekonomik zorunluluk olarak nitelendiriliyor. Belirtilen hedef ise hiç şüphesiz "tartışmasız ve rakipsiz küresel teknolojik hakimiyet" kurmaktır^【2】 .

Bu bağlamda, Trump, bu vizyonu dış ilişkilerde de somut adımlarla destekliyor. 15 Mayıs 2025'te gerçekleştirdiği Körfez turunu trilyonlarca dolarlık yatırım ve teknoloji anlaşmalarıyla tamamladı. Bu anlaşmalar arasında en dikkat çekenler ise Birleşik Arap Emirlikleri'nin yapay zekada kullanılan yarı iletken çiplere erişimini kolaylaştıracak bir mutabakat ve Abu Dabi'de kurulacak 20 milyar dolarlık yapay zeka veri merkezi yatırımıydı. ^【3】 

Bu ve benzeri girişimler, artık yapay zekanın sadece bir teknoloji değil, aynı zamanda egemenlik, güvenlik ve ekonomik üstünlük meselesi haline geldiğini göstermektedir. Trump yönetimi bu alanda proaktif bir strateji benimseyerek, hem içerde altyapı kuruyor hem de dış politikada yatırım ortaklıklarını güçlendiriyor. Önümüzdeki yıllarda, ABD ile Çin arasında yapay zeka alanında yaşanacak rekabetin devletler arası bir güç yarışına dönüşmesi öngörülüyor.

Bu doğrultuda, bu gibi stratejik yönelimlerin yalnızca politik beyanlarla sınırlı kalmadığını, OpenAI tarafından Ağustos 2025'te yayınlanan açık ağırlıklı GPT-OSS modelleriyle somutlaştığını görmek mümkün. gpt-oss-120b ve gpt-oss-20b, bu vizyonun teknik karşılığı olarak sunuldu; hem ABD'nin yapay zeka liderliğini pekiştirme hem de açık model rekabetinde Çin' e karşı üstünlük kurmak da hedefin bir parçası.

GPT-OSS Serisi

Open-weight modeller, eğitilmiş yapay zeka modelinin ağırlıklarının (weights) kamuya açık olarak paylaşılması anlamına gelir. Yani, geliştirici bu modeli indirebilir, kendi sistemlerine çalıştırabilir, kendi programına göre fine tuning yapabilir. Modeller tamamen açık kaynak (open-source) olmasa da bu denli güçlü modellerin ağırlıklarının paylaşılması da inceleme ve özelleştirme özgürlüğü sağlamaktadır. 

"gpt-oss-120b" ve "gpt-oss-20b" olmak üzere iki versiyonda sunulan modellerin ikisi de Mixture-of-Experts (MoE) mimarisine sahip.

^{İki modelin karşılaştırılması (}OpenAI⁾

OpenAI’ın gpt-oss-120b modeli , teknik olarak oldukça ileri düzeyde yapılandırılmış bir Mixture-of-Experts (MoE) modelidir. Toplamda 117 milyar parametreye sahip olmasına karşın, her token için yalnızca 5.1 milyar parametre aktif şekilde çalışır. Bu yapısı sayesinde yüksek performans elde edilirken hesaplama maliyeti de optimize edilmiş olur. Geliştiriciler, inference sırasında "Reasoning: low", "medium" ve "high" şeklinde akıl yürütme seviyelerini sistem istemi üzerinden belirleyebilirler. Böylece hız ve doğruluk arasında kullanıma senaryosuna bağlı olarak bir denge kurulur.

Model, chain-of-thought (CoT) çıkarımlarını şeffaf şekilde sunar; bu sayede hata ayıklama, güven analizi ve model içgörüsü geliştirme mümkün olur. gpt-oss-120b modeli MXFP4 formatında quantize edilmiştir ve tek bir NVIDIA H100 GPU üzerinde çalıştırılabilecek şekilde optimize edilmiştir. Apache 2.0 lisansıyla yayınlanan model, hem ticari hem de araştırma amaçlı kullanıma uygundur.

gpt-oss-20b modeli  ise daha hafif ve erişilebilirdir. Toplam 21 milyar parametreye sahip olan bu modelde, her token için yalnızca 3.6 milyar aktif parametre bulunmaktadır. MoE yapısı sayesinde yüksek doğruluk ve hız dengesini küçük ölçekli cihazlarda bile koruyabilmektedir.

Bu küçük modelin en büyük avantajı ise 16 GB RAM ile çalıştırılabilir olmasıdır. Bu, dizüstü bilgisayarlarda yerel inference yapmayı mümkün kılar. Büyük modelde olduğu gibi bu küçük modelde de akıl yürütme düzeyi ayarlanabilirdir. CoT şeffaftır, Apache 2.0 lisansı ile yayınlanmıştır ve fine-tuning işlemine olanak tanır.

gpt-oss-120b ve gpt-oss-20b modelleri o3i o3-mini ve o4-mini gibi diğer OpenAI dil modelleri ile karşılaştırıldığında gpt-oss-120b'nin 03-mini'yi geride bıraktığı; kodlamada (Codeforces), genel problem çözmede (MMLU ve HLE) ve araç çağrısında (TauBench) o4-mini ile neredeyse eşit performans sergilediği görülüyor. Sağlıkla ilgili sorgularda (HealthBench) ve matematik yarışmalarında ise (AIME 2024 ve 2025) o4-mini'den daha iyi performans gösteriyor. gpt-oss-20b ise aynı karşılaştırmalarda o3-mini'ye yaklaşıyor veya az bir farkla geçiyor.

Codeforces kodlama soruları karşısında dil modellerinin karşılaştırma grafiği (OpenAI resmi sitesindeki veriler esas alınarak yapay zeka ile oluşturulmuştur.

^{}

Modelin GitHub reposuna buradan ulaşabilirsiniz.

Hugging Face gpt-oss-120b reposuna buradan ulaşabilirsiniz.

Hugging Face gpt-oss-20b reposuna buradan ulaşabilirsiniz.