Deprem

Ayaklarımızı bastığımız toprağın sonsuza kadar hiç kıpırdamadan durduğunu düşünürüz, değil mi? Oysa dünyamızın içi hareketli ve canlı bir yerdir. Yer kabuğu, tıpkı dev bir yapbozun parçaları gibi taş tabakalardan (tektonik levhalardan) oluşur. Bu dev parçalar, dünyanın içindeki sıcaklık yüzünden çok yavaş bir şekilde birbirine sürtünerek hareket ederler.

Bazen bu taşlar birbirine takılır ve sıkışır. Sıkışan yerler dayanamayıp aniden kurtulduğunda ortaya büyük bir enerji çıkar. İşte bu enerji dalgalar halinde etrafa yayılır ve yeryüzünü sarsar; biz buna deprem deriz.

Deprem doğanın olağan bir parçasıdır. Onu durduramayız ama deprem sırasında ne yapacağımızı bilerek güvende kalabiliriz. Sarsıntı başladığında paniğe kapılmadan şu adımları uygulamalıyız:

• Sakin Kalın: Panik yapmadan derin bir nefes al ve etrafına dikkat et.
• Çök - Kapan - Tutun: Sağlam bir masanın veya sıranın yanına hemen çömel, ellerinle başını ve boynunu koru, masanın ayağına sıkıca tutun.
• Uzak Dur: Pencerelerden, camlardan, aynalardan ve üzerinize düşebilecek dolaplardan uzak dur.
• Asla Koşma: Deprem anında merdivenlere, balkona veya asansörlere kesinlikle koşma.

Yüz yıllar önce insanlar depremlerin neden olduğunu bilmedikleri için çeşitli hikâyeler anlatırlardı. Günümüzde ise bilim insanları "sismograf" adı verilen özel aletlerle yerin hareketlerini ölçerek depremleri ve sismik dalgaları yakından inceliyorlar.