Abartma (Mübalağa) Nedir?

Abartma, bir şeyin gerçek değerinden veya durumundan daha büyük ya da etkileyici gösterilmesidir. Edebiyat ve konuşmada, olayları ve duyguları daha güçlü anlatmak için kullanılır. Mübalağa, sıradan bir abartıdan farklı olarak sanat ve güzellik katar.

Nerelerde Karşımıza Çıkar?

Mübalağa, kitaplarda ve hikâyelerde sıkça kullanılır. Şairler veya yazarlar, kahramanları, sevgiyi veya doğayı daha etkileyici göstermek için olayları büyütebilir. Örneğin bir şair, bir askerin alnını övmek için atalarının gökten indiğini söyleyebilir.

Masallarda ve macera hikâyelerinde de mübalağa vardır. Atlar çok hızlı koşar, bazen yerden göğe fırlayacak kadar güçlü anlatılır. Denizler, dağlar veya duygular büyük ve olağanüstü biçimde tasvir edilebilir. Bu, çocukların hayal kurmasını kolaylaştırır ve okuduklarını daha canlı hissetmelerini sağlar.

Ne İşe Yarar?

Mübalağa, kelimeleri daha güçlü ve etkili kullanmayı öğretir. Bir durumu veya duyguyu anlatırken okuyucunun veya dinleyicinin ilgisini çeker. Şiir ve hikâyelerde olayları ve karakterleri daha etkileyici hâle getirir. Ayrıca çocuklar için hayal kurma ve farklı bakış açıları geliştirme aracıdır.

Nasıl Yapılır?

Mübalağa, sözün gerçek sınırlarını biraz aşarak yapılır. Mesela bir şair, bir ağlamayı öyle büyük gösterir ki dağlar erir gibi tasvir edebilir. Bir başka örnek, bir derdin öyle büyük olmasıdır ki tüm denizlere sığmaz denir. Bu, hayal gücü ve kelime seçimiyle gerçekleştirilir.

Mübalağanın farklı türleri vardır. Akla ve geleneğe uygun olana tebliğ, bazı sınırları aşana iğrak, tamamen sınırları zorlayana ise gulüv denir. Ayrıca fazla gösterilen her şey için ifrat, az gösterilen için tefrit terimi kullanılır.

Tarihi ve Kültürel Önemi

Mübalağa, çok eski zamanlardan beri edebiyatta vardır. Eski Arap şairlerinden günümüze kadar duygular ve olaylar büyütülerek anlatılmıştır. Abbâsîler döneminde özellikle yaygınlaşmıştır. Şairler, kelimelerle güçlü ve hayalî imgeler oluşturmuştur.