Erzincan Müzesi
Erzincan Müzesi, tarihi İpek Yolu üzerinde, Ordu Caddesi’nde Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Vakfı’nın bitişiğinde yer almaktadır. Müze binası, 2 bin 30 metrekarelik kapalı alana sahip olup iki katlı mimari yapıda hizmet vermektedir. 3 Mayıs tarihinde ziyarete açılan kurum, bölgenin tarihsel birikimini koruma altına almıştır. Müze müdürlüğü verilerine göre koleksiyon envanterinde 2 bin 337 adet eser bulunmakta, bu eserlerin 387 tanesi teşhir salonlarında sergilenmektedir.【1】
Kronolojik Koleksiyon Kapsamı ve Medeniyetler
Müze koleksiyonu; Urartu, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı medeniyetlerine ait taşınabilir kültür varlıklarını kapsamaktadır. Arkeolojik buluntuların büyük kısmını Urartu dönemi eserleri oluşturmaktadır. Sergi alanlarında Erzincan’ın yerel kültürünü yansıtan Kemaliye evleri maketleri, geleneksel kıyafetler, takılar ve el dokuması kilimler gibi etnografik unsurlar yer almaktadır. Kurumda, Altıntepe Kalesi ve Karas Köyü Kurgan Mezarı gibi arkeolojik alanlara dair tematik uygulamalar, bilgilendirme panoları ve belgesellerle desteklenen interaktif alanlar bulunmaktadır.【2】

Erzincan Müzesini temsil eden görsel (Yapay zeka tarafından oluşturulmuştur)
Altıntepe Buluntuları ve Urartu Mirası
Müzenin arkeolojik temelini, şehir merkezine 15 kilometre mesafedeki Altıntepe ören yerinden çıkarılan buluntular oluşturur. MÖ 8. yüzyıla tarihlenen bu eserler arasında fildişi süsleme eşyaları, madeni miğferler, kalkanlar, seramikler ve duvar resimleri yer almaktadır. Altıntepe, günümüze ulaşmış en sağlam Urartu şehirlerinden biri olarak kabul edilmekte ve müze bünyesindeki canlandırmalarla bu dönemin sosyal ve askeri yapısı hakkında bilimsel veriler sunulmaktadır.
Bizans Dönemi Sikke Koleksiyonu ve Nümismatik Çalışmalar
Müzede 2009-2014 yılları arasında envantere kaydedilen 27 adet Bizans dönemi sikkesi üzerinde nümismatik incelemeler yapılmıştır. Bu sikkelerin kronolojik aralığı İmparator I. Justinus (518-527) döneminden başlayarak X. Konstantinus (1059-1067) dönemine kadar uzanmaktadır. İncelenen örneklerin 26 tanesi bakır (follis ve yarım follis), 1 tanesi ise altın (histamenon) madeninden üretilmiştir. Sikkelerin Konstantinopolis, Antiokhia ve Nicomedia darphanelerinde basıldığı tespit edilmiştir. Sikkeler üzerinde imparatorların dönem giysileri içindeki tasvirleri, dini figürler, monogramlar ve darphane işaretleri yer almaktadır.
Ortaçağ Seramikleri ve Sgrafitto Tekniği
2010 yılında Hamidiye Mahallesi’ndeki altyapı çalışmaları sırasında bir küp (pithos) içerisinde istiflenmiş halde bulunan 28 adet Ortaçağ seramiği müze koleksiyonuna kazandırılmıştır. Bu seramiklerin 24 adedi sgrafitto (kazıma) tekniğiyle, 4 adedi ise tek renk sır tekniğiyle üretilmiştir. Koleksiyon içerisinde 11 tabak, 14 kâse ve 3 adet testi formu bulunmaktadır. 12. ve 13. yüzyıl Anadolu Selçuklu üretimi seramiklerle benzerlik gösteren eserlerin bezemelerinde geometrik, bitkisel ve balık motifleri kullanılmıştır. Eserlerin bir küp içerisinde sağlam bulunması, Ortaçağ’da seramiklerin ticari amaçla depolanması ve taşınması hakkında bilimsel kanıtlar sunmaktadır.
Toplumsal Bellek ve Deprem Köşesi
Müze bünyesinde yer alan "Deprem Köşesi", şehrin yakın tarihine dair bir bölümdür. Bu bölümde, 1939 Erzincan depreminde yıkılan kamu binalarının maketleri sergilenerek kentin hafızası korunmaktadır. Müze, açılışından sonraki ilk altı aylık süreçte 16 binden fazla ziyaretçi ağırlayarak bölgenin tarihini ve kültürel mirasını geniş kitlelere ulaştıran bir bilgi merkezi işlevi görmektedir.
Dipnotlar
[1]
Anadolu Ajansı, “Deprem köşesi de bulunan Erzincan Müzesi'ni 6 ayda 16 bin kişi gezdi,” 29 Ekim 2023, erişim tarihi: 5 Nisan 2026,https://www.aa.com.tr/tr/kultur/deprem-kosesi-de-bulunan-erzincan-muzesini-6-ayda-16-bin-kisi-gezdi/3036675.
[2]
Muhammed Haluk Özkan ve Muhammed Lütfi Kındığılı, “Erzincan Müzesi Bizans Sikkeleri (2009-2014),” OANNES - Uluslararası Eskiçağ Tarihi Araştırmaları Dergisi 6, no. 1 (Mart 2024): 21–45, erişim tarihi: 5 Nisan 2026,https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3295351.

