İklim Ne Demektir?

İklim Nedir?

İklim, bir bölgede uzun yıllar boyunca görülen ortalama hava şartlarıdır. Sıcaklık, yağış, rüzgâr, nem ve güneşlenme gibi özellikler iklimin parçalarıdır. İklim, insanların yaşam biçimini, giyimini, evlerini ve tarım ürünlerini bile etkiler.

İklim ve Hava Durumu Arasındaki Fark

🌀 Hava durumu, bir yerdeki kısa süreli (birkaç saatlik veya günlük) hava olaylarını anlatır.

🌤️ İklim ise çok uzun yıllar (en az 30 yıl) süren gözlemler sonucunda ortaya çıkar.

Örneğin, bir gün kar yağması hava olayıdır ama kışın her yıl kar yağan bir yerin soğuk iklimi vardır.

İklimi Belirleyen Etkenler

- Enlem: Ekvatora yakın yerler sıcak, kutuplara yakın yerler soğuktur.

- Yükselti: Yüksek yerlerde hava daha soğuktur.

- Denize Yakınlık: Deniz kıyıları daha ılımandır, iç bölgeler daha serttir.

- Rüzgârlar ve okyanus akıntıları da iklimi etkiler.

Dünya’daki İklim Tipleri

🌴 Ekvatoral İklim: Sıcak ve yağışlı. Amazon, Kongo bölgelerinde.

🏜️ Çöl İklimi: Çok sıcak, kurak. Gündüz çok sıcak, gece serin.

⛰️ Karasal İklim: Yazları sıcak, kışları çok soğuk. Orta Asya’da yaygındır.

🌦️ Ilıman İklim: Mevsimler belirgindir. Türkiye’nin batı kıyılarında görülür.

❄️ Kutupsal İklim: Çok soğuk, buzlarla kaplı. Kutuplarda görülür.

Türkiye’de İklim

Türkiye’de üç farklı iklim tipi görülür:

- Karadeniz İklimi: Her mevsim yağışlıdır, yeşildir.

- Akdeniz İklimi: Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır.

- Karasal İklim: İç Anadolu ve Doğu Anadolu’da görülür, kışlar sert geçer.

İklimin Etkileri

- Tarım ürünleri iklime göre seçilir. (Çay Karadeniz’de, buğday İç Anadolu’da)

- Evlerin yapısı iklime göre değişir. (Kar yağan yerlerde çatılar eğik olur)

- Giyilen kıyafetler mevsimlere ve iklime göre seçilir.

- Hayvanlar bile yaşadıkları iklime uygun özellikler geliştirir.

⏳ Zaman Yolculuğu: Eskiden Nasıl Bilinirdi?

Eskiden insanlar hava durumu tahminlerini doğayı gözlemleyerek yapardı. Kuşların uçuşu, rüzgâr yönü, bulut şekilleri bu konuda ipuçları verirdi. Bugünse iklim değişikliği, tüm dünyanın dikkatini çeken önemli bir konudur.

Kaynakça

·      TÜBİTAK Bilim Genç. “İklim ve Hava Durumu Arasındaki Fark Nedir?” https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/makale/iklim-ve-hava-durumu-arasindaki-fark-nedir

·      National Geographic Education. “Climate.” https://education.nationalgeographic.org/resource/climate

·      NASA Climate Kids. “What Is Climate?” https://climatekids.nasa.gov/what-is-climate

·      Meteoroloji Genel Müdürlüğü. “İklim Bilgisi.” https://www.mgm.gov.tr/tahmin/iklim-bilgisi.aspx