Kale (İlçe)
Malatya’nın doğusunda, Fırat Nehri’nin kıyısında, hem suların serinliğini hem de güneşin sıcaklığını hisseden bir yer hayal et.
Kale: Kömürhan’ın Kalbi ve Kayısı Bahçeleri
Burası, ismini bazen eski bir kaleden, bazen de bölgeye yerleşen köklü bir aşiretten alan Kale. Sen hiç, koca bir tarihin sular altında kaldığı ama anılarının hâlâ yaşadığı bir şehri merak ettin mi? Haydi, bu ilçeyi birlikte keşfedelim!

Kömürhan Köprüsü (yapay zeka ile oluşturulmuştur)
İzollu’dan Kale’ye Uzanan Hikâye
Kale ilçesinin hikâyesi aslında çok eskilere, yaklaşık 430 yıl önce "İzollu" adıyla anıldığı zamanlara dayanıyor. 1560 yılına ait eski tahrir defterlerinde burası "İzoli Komri" yani bugünkü Kömürhan yöresi olarak geçiyor. Zamanında burada yaşayan Türkmen grupları, Erzurum’da yaylayıp Diyarbakır’da kışlayarak doğayla iç içe bir hayat sürmüşler.
İlçenin adı yörede hâlâ "İzollu" olarak bilinse de, 20 Mayıs 1990 tarihinde resmen bir ilçe statüsü kazanmış ve bugünkü ismini almıştır. Kale’de yürürken aslında binlerce yıllık bir yerleşim yerinin üzerinde olduğunu hissedebilirsin.【1】
Suların Altındaki ve Üstündeki Hazineler
Kale’nin coğrafyası tam bir geçiş noktasıdır; Malatya ile Elazığ illeri arasında önemli bir köprü görevini üstlenir. Karakaya Baraj Gölü’nün suları dolmadan önce, bölgede Pirot Höyüğü adında çok önemli bir yerleşim yeri vardı.
Bizans İmparatoru Pirot’tan kaldığına inanılan bu höyük ve üzerindeki antik eserler, baraj sularının altında kalsa da tarihin birer sessiz şahidi olarak derinlerde bekliyorlar.
Doğusunda Elazığ, batısında Battalgazi ve güneyinde Pütürge ilçeleriyle komşu olan Kale, Karakaya Baraj Gölü sayesinde Malatya’nın geneline göre daha ılıman kışlar geçirir. Yazları ise pırıl pırıl parlayan göl manzarası ve yemyeşil bahçeleriyle ziyaretçilerini karşılar.

Kale Kayısı Bahçesi (yapay zeka ile oluşturulmuştur)
Çalışkan İnsanların ve Tatlı Kayısıların Yurdu
Kale halkı oldukça çalışkandır ve neredeyse herkes toprağıyla uğraşır. Burası Malatya’nın meşhur kayısılarının yetiştiği yerlerden biridir. Baharda her yer bembeyaz çiçek açarken, yazın ise dallar altın sarısı kayısılarla dolar.
Sadece kayısı mı? Hayır! Son zamanlarda toprakla uğraşan çocuklar ve aileleri kıpkırmızı çilekler de yetiştirmeye başlamışlar. Ayrıca Kale’de insanlar okumayı ve öğrenmeyi çok severler; öyle ki ilçede okuma yazma oranı tam %96 gibi çok yüksek bir seviyededir.
Zaman Yolculuğu
- M.Ö. Zamanlar: Kale topraklarında ilk insanların yerleşmeye başlaması.
- 1560 Yılı: Osmanlı kayıtlarında İzollu Köyü’nün isminin ilk kez zikredilmesi.
- 1760 Yılı: Türkmen gruplarının bölgede çadırlar kurarak ikili bir yaşam sürmesi.
- 20 Mayıs 1990: Kale’nin resmen bir ilçe haline getirilmesi.
Dipnotlar
[1]
"İlçemizin Tarihçesi," Kale Kaymakamlığı, erişim tarihi 29 Mart 2026,https://www.malatyakale.gov.tr/ilcemizin-tarihcesi.

