Kutup Ayısı
Kutup ayısı, bilimsel adıyla Ursus maritimus, Arktik bölgesinin sevilen ve aynı zamanda güçlü bir canlısıdır. "Deniz ayısı" anlamına gelen bu ad, onların deniz buzları üzerinde yaşama alışkanlıklarını yansıtır. Dünyadaki en büyük kara etoburlarından biridir ve çok güçlüdür.
Nasıl Görünürler?
Kutup ayılarının kürkü beyaz görünüyor ama aslında saydam (transparent)! Bu sayede kar ve buzun içinde saklanmakta çok başarılıdırlar. Kürkünün altındaki derisi siyah renklidir. Derisi ile güneş ışığını ısıya dönüştürür.
Geniş ve kalın bir vücuda sahiptirler. Ön ayakları yüzmek için kürek görevi görürken, tabanlarında tüyler ve sürtünmeyi artıran derin dokular bulunur.
Aileleri Nasıldır?
Kutup ayıları genelde ikiz doğar. Dişi kutup ayıları, kış aylarında karın altında küçük bir “yuva” yapar. Mart ya da nisan gibi yavrularıyla birlikte bu yuvadan dışarı çıkar. Yavrular, yaklaşık 2–3 yıl boyunca anneleriyle birlikte hayatta kalmayı öğrenirler.
Ne Kadar Büyürler?
Doğada 25–30 yıl yaşarlar. Bazen daha da uzun yaşadıkları örnekler vardır. Erkek kutup ayıları genellikle 300–800 kg ağırlığında ve 2–2,5 m uzunluğundadır. Dişiler ise genelde yarı boyutlarında olup 150–450 kg ve 1,8–2 m uzunlukta olabilir.
Ne Yerler?
En sevdikleri yemek, foklardır! Avlanmak için buz üzerinde pusuda bekleyebilir, nefes deliklerinde ya da buz kırıklarında avlanabilirler. Daha nadir durumlarda balina ölüleri, balık, bitki ve diğer besinlerle de beslenebilirler.
Nerede Yaşarlar?
Soğuk ve karlı dünyada! Kanadalı, Norveçli, Alaskalı, Rus ve Grönland’lı dostlarla aynı bölgelerde, yani Arktik kıyıları ve deniz buzlarının üzerinde yaşarlar.
Ekolojiye Nasıl Katkı Sağlarlar?
Kutup ayısı, Arktik ekosistemde besin zincirinin en tepesinde yer alır ve ekolojik dengenin önemli bir parçasıdır. Ayrıca, iklim değişikliğinin en net göstergesi onlardır: Buzlar azaldıkça onlar avlanmakta zorlanır ve sayıları azalır.
Koruma Durumu
Kutup ayıları IUCN (Dünya Doğayı Koruma Birliği) tarafından “savunmasız” olarak sınıflandırılmıştır. Bu, onların neslinin tehlikede olduğu anlamına gelir ama henüz tamamen yok olma aşamasında değiller.
En büyük sorunlardan biri, deniz buzlarının erimesidir. Buzlar eriyince hayvanların yaşadığı alanlar küçülür. Ayrıca kirlilik (denizlere atılan çöpler), enerji kaynakları geliştirilmesi (örneğin petrol ve gaz aramak için yapılan çalışmalar) ve insanlarla karşılaşmalar da onların hayatını zorlaştırır. Bunun dışında, denize karışan bazı zehirli maddeler hayvanların vücuduna girip yağ dokularında birikir. Bu da zamanla onların sağlığını bozabilir.
Onları Korumak İçin Ne Yapılıyor?
1973 yılından beri ABD, Kanada, Norveç, Rusya ve Danimarka (Grönland) arasında “Kutup Ayılarını Koruma Antlaşması” var. Bu anlaşmayla, kontrolsüz avcılığın önüne geçilmeye çalışılıyor.
