Neden Esneriz?

Esneme; ağzın kontrolümüz dışında kocaman açılması, akciğerlere derin bir nefes çekilmesi ve ardından bu nefesin bırakılmasıdır. Bu ilginç eylem sadece bizlere özgü değildir; aslanlar, köpekler, balıklar ve hatta yumurtadan çıkmamış kuş yavruları bile esner!

Bilim İnsanları Ne Diyor?

Deneyler ve Teoriler

Eskiden esnemenin vücuda daha fazla oksijen almak için yapıldığı sanılıyordu. Ancak bilim insanları, bol oksijenli odalarda bile insanların esnemeye devam ettiğini görünce yeni araştırmalar yaptılar:

• Radyatör Etkisi (Beyin Soğutma): Beynimiz tıpkı bir bilgisayar gibi çalıştıkça ısınır. Bir deneyde, başlarına buz torbası konularak serinletilen kişilerin, sıcak ortamdaki kişilere göre çok daha az esnediği görülmüştür. Bu da esnemenin, beynimizi en uygun çalışma sıcaklığında tutmak için bir "soğutma sistemi" (radyatör) gibi çalıştığını düşündürmektedir.

• Hazırlık Komutu: Sabah uyandığımızda veya bir sınava girmeden hemen önce esnememiz tesadüf değildir. Esneme hareketi, yüz ve boyun kaslarını gererek beyne giden kan akışını hızlandırır. Bu durum vücudumuza "Uyan ve dikkatini topla!" mesajı gönderir.

• Akciğer Bakımı: Esnemek, akciğerlerimizin içindeki dokuların esnek ve sağlıklı kalmasına da yardımcı olur.

Esneme Neden Bulaşır?

Esnemenin en gizemli yanı bulaşıcı olmasıdır. Birinin esnediğini görmek, sesini duymak, hatta şu an bu yazıyı okumak bile esnemenize neden olabilir.

• Duygu Aynası (Empati): Bilim insanları, bulaşıcı esnemenin bir "empati" yani karşımızdaki kişinin ne hissettiğini anlama belirtisi olduğunu düşünmektedir. Beyin taramalarında, bir başkası esnediğinde beynimizin sosyal duygularla ilgili bölümlerinin hareketlendiği görülmüştür. 
• Sosyal Bağ: Bu durumun canlılar arasındaki bağları güçlendirdiği tahmin edilmektedir. İlginç bir bilgi: Bulaşıcı esneme, sosyal becerileri henüz gelişmekte olan çok küçük çocuklarda (genellikle 4-5 yaşından önce) görülmez.