Benjamin Franklin

Benjamin Franklin, 18. yüzyılda bilim, yayıncılık ve siyaset alanlarında faaliyet göstermiş Amerikalı bir devlet adamıdır. Amerika Birleşik Devletleri’nin kurucularından (Kurucu Babalar) biri olarak kabul edilir. Elektrik üzerine yaptığı çalışmalar ve diplomatik görevleri ile tanınır.

İlk Yılları ve Eğitimi

17 Ocak 1706 tarihinde Boston’da doğdu. Babası Josiah Franklin, annesi Abiah Folger’dır. On yedi çocuklu bir ailenin on beşinci çocuğu olan Franklin, maddi imkansızlıklar nedeniyle resmi eğitimine sadece iki yıl devam edebildi. On yaşından itibaren babasının yanında çalışmaya, on iki yaşında ise matbaacı olan ağabeyi James Franklin’in yanında çıraklığa başladı. Bu dönemde okuma alışkanlığı kazandı ve yazım becerilerini geliştirdi. 1723 yılında Philadelphia şehrine taşındı.

Yayıncılık Faaliyetleri

Philadelphia’da matbaacılık mesleğini sürdüren Franklin, 1729 yılında "The Pennsylvania Gazette" gazetesini devraldı ve yayınlamaya başladı. Gazete, kolonilerde geniş bir okuyucu kitlesine ulaştı.

1732 ile 1758 yılları arasında, kendi yazdığı "Zavallı Richard’ın Almanağı" (Poor Richard's Almanack) adlı yıllık takvimi yayımladı. Richard Saunders takma adıyla yazdığı bu eserde hava durumu tahminleri, astronomik bilgiler ve tasarruf, çalışkanlık gibi konularda özdeyişler yer aldı.

Bilimsel Araştırmaları ve İcatları

1748 yılında yayıncılık işlerini devrederek bilimsel çalışmalara yöneldi. Özellikle elektrik konusundaki deneyleri bilim dünyasında dikkat çekti.

• Elektrik Çalışmaları: 1752 yılında gerçekleştirdiği uçurtma deneyi ile yıldırımın elektriksel bir doğaya sahip olduğunu gösterdi. Elektrik yükleri için "artı" ve "eksi" terimlerini kullandı.
• İcatları: Paratoner (yıldırımsavar), Franklin sobası (daha verimli ısınma sağlayan soba), bifokal gözlük (uzak ve yakını gösteren çift odaklı cam) ve cam armonika gibi icatlar geliştirdi. İcatları için patent almadı ve bunların kamu yararına kullanılmasını tercih etti.

Kurumsal ve Toplumsal Girişimleri

Franklin, Philadelphia şehrinde çeşitli sivil toplum kuruluşlarının kurulmasına öncülük etti:

• Amerika’daki ilk üyelik sistemine dayalı kütüphane olan Philadelphia Kütüphane Şirketi'ni kurdu (1731).
• Gönüllü itfaiye birliği olan Union Fire Company’yi organize etti (1736).
• Daha sonra Pennsylvania Üniversitesi’ne dönüşecek olan Philadelphia Akademisi’nin kurulmasını sağladı (1751).