Osmanlı'nın Kuruluşu
Osmanlı Devleti, 600 yıldan fazla hüküm sürmüş, üç kıtaya yayılan büyük bir Türk-İslam devletidir. 1299 yılında, Söğüt merkezli olarak kurulan bu devlet, zamanla bir dünya imparatorluğu hâline gelmiştir.
Osmanlı’nın Kuruluşu Nasıl Oldu?
Osmanlı Devleti’nin kuruluşu, uzun süren göçler, savaşlar ve beylikler dönemi sonrası gerçekleşti. Osman Gazi, babası Ertuğrul Gazi’den aldığı Kayı Boyu beyliğini güçlendirerek bağımsızlığını ilan etti. 1299 yılında Bizans sınırında bir uç beyliği olarak ortaya çıkan bu küçük beylik, zamanla büyük bir devlete dönüştü.
Neden Osmanlı Kuruldu?
- Selçuklu Devleti’nin zayıflamasıyla Anadolu’da birçok beylik kuruldu.
- Osman Gazi, hem siyasi liderlik hem de dini rehberlik yönüyle halkın güvenini kazandı.
- Bizans’a komşu olması, fetih imkânı sağladı.
- Ahilik teşkilatı ve alimlerin desteği, halkın birlik içinde hareket etmesine yardımcı oldu.
Osmanlı’nın Kuruluş Sürecinde Neler Oldu?
1. Ertuğrul Gazi’nin Yurdu: Kayı Boyu, Anadolu’ya gelerek Söğüt’e yerleşti.
2. Osman Gazi Bey Oluyor: Babasının ölümünden sonra Osman Bey lider seçildi.
3. İlk Savaşlar: Osman Gazi, Bizans kaleleriyle savaşa girdi.
4. 1299: Osman Gazi bağımsızlığını ilan etti. Bu tarih Osmanlı’nın resmî kuruluşu kabul edilir.
Osmanlı Olmasaydı Ne Olurdu?
- Anadolu, küçük beyliklere bölünmüş hâlde kalırdı.
- İstanbul, 1453’te fethedilemeyebilirdi.
- Avrupa ile Doğu arasındaki denge bozulurdu.
- İslam dünyasında büyük bir birlik oluşamazdı.
Kurucu Kahramanlar
- Ertuğrul Gazi: Oğluna güçlü bir miras bıraktı.
- Osman Gazi: Devletin kurucusu, savaşçı ve vizyon sahibi liderdi.
- Şeyh Edebali: Osman Gazi’ye manevi rehberlik etti ve "İnsanı yaşat ki devlet yaşasın" ilkesini öğretti.
Osmanlı’nın Kuruluş Dönemi Özellikleri
- Küçük ama disiplinli bir ordu vardı.
- Adaletli ve hoşgörülü yönetim anlayışı benimsendi.
- Halkla iç içe olan bir beylik sistemi kuruldu.
- Fetihler ile sınırlar hızla genişletildi.
Bilimsel ve Tarihî Yönü
- Osmanlı tarihçileri, kuruluşu “gazilik ve adalet” temeline dayandırır.
- Arkeolojik buluntular ve vakfiyeler, Osmanlı’nın ilk dönemlerini aydınlatır.
- Belgeler, Osman Gazi’nin ilk hutbeyi okutmasıyla bağımsızlık ilan ettiğini gösterir.
⏳ Zaman Yolculuğu: Kuruluşun İzleri
Osmanlı’nın temeli, adalet ve inançla atıldı. O dönemde insanlar, hem ailelerine hem de devletlerine güvenle bağlandı. Kuruluşun ardından yüzlerce yıl boyunca bu yapı korundu. Bugün hâlâ Osmanlı’dan kalan camiler, köprüler ve külliyeler tarihin canlı tanıklarıdır.
Kaynakça
Uzunçarşılı, İ. Hakkı. *Osmanlı Tarihi, Cilt I*. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1988.
İnalcık, Halil. *Kuruluş Dönemi Osmanlı Sultanları*. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2010.
Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Osmanlı’nın Kuruluşu.” https://kulturportali.gov.tr
TRT Belgesel. “Osmanlı Kuruluş Belgeseli.” https://www.trtizle.com
T.C. Cumhurbaşkanlığı Arşivleri. “Osmanlı Arşiv Belgeleri.” https://www.devletarsivleri.gov.tr/

