Payas Kalesi
Deniz çevresinde, çevredeki sularla küresel bir dev hayal edebiliyor musun? Hatay'ın Payas ilçesinde bulunan Payas Kalesi , tam da böyle görünüyor! Etrafındaki derin hendekle bu kale, örnekteki masallardaki gibi kendini koruyan güçlü bir muhafız gibidir. Haydi, bu taştan devin hikâyesini birlikte keşfedelim.
Hendekli Dev Kale
Payas Kalesi'nin en dikkat çekici özelliği, çevresinin tamamen bir hendekle (kale duvarlarının dış kısmındaki derin su çukuru) çevresel olmasıdır. Anadolu'da bu kadar büyük ve tek parça bir hendeğe sahip olan kale sayıları oldukça az. Kale, sekiz taneden uzağa kuleye sahiptir ve kıyıdan yaklaşık 700 metre uzaklıktadır. Eskiden bu hesaplar yapılması gerektiği için, düşmanların kaleye yaklaşması engellenirdi. Sen de bir kalen olsaydı, onu korumak için olanları inşa ederdin? Bugün bu hendekler restore edilerek kalenin o eski ve güçlü görüntüsü yeniden canlandırılıyor.

Payas Kalesi( Hatay Büyükşehir Belediyesi )
Şövalyelerden Osmanlılara: Kalenin Tarihi
Bu kalenin temelleri çok eski zamanlarda, Haçlı Seferleri sırasında Cenevizliler tarafından atılmıştır.,O dönemde "Tapınak Şövalyeleri" denilen askerler, Kudüs'e giden yolcuların yerini sağlamak için burada nöbet tutarlardı. Ancak zamanla kale çok eskidi ve harabaye geri döndü.
Osmanlı Devleti kaybının fethettiğinde, kalenin temellerinin tamir edilemeyecek kadar bozuk olduğu fark etti. Bu nedenle 1567-1571 yılları arasında kaleyi eski plana sadık kalarak ama tamamen Osmanlı mimarisiyle yeniden inşa ettiler. Büyük usta Mimar Sinan , hemen yanındaki Sokullu Mehmet Paşa Külliyesi'ni yaparken kaleyi de bu büyük planın bir parçası olarak düşündü.
Kalenin İçinde Neler Var?
Kalenin dev kapısından içerisi seni geniş bir avluya karşılar. Avlunun etrafındaki askerlerin yaşadığı koğuşlar, yiyeceklerin saklandığı depolar ve atlar için yerler bulunur. Ayrıca avlunun tam ortasında polislerin ibadet edebilmesi için küçük bir mescit (küçük cami) ve bir kışla evi yer alır. Yapılan son kazılarda, kalenin içinde eski insanların yaşadığı konutların temellerine de ulaşıldı. Yakın zamanda bu kışla birlikte bir müze haline getirilecek. Müzede, kalede bulunan eski top gülleleri, Osmanlı döneminde kalma tabaklar ve çini parçaları sergilenecek.
Önemli Bir Durak: Karakol ve Hapishane
Payas Kalesi, o dönemde sadece bir savunma yeri değil, aynı zamanda ticaret kervanlarını koruyan bir karakoldur .Ticaret yollarından geçen kervanlar, burada kendilerinin sahipleriydi.Ancak kalenin başka bir görevi daha vardı: Bazı dönemlerde çalışan bir hapishane olarak kaydedildi. Hatta ünlü vatan şairimiz Namık Kemal , sürgüne gönderilmeden önce bir süreliğine bu kalede tutulmuştur. Cumhuriyet'in ilk yıllarında da karakol görevine devam eden kale, bugün ise bizlerin ziyaret edip geçebileceği öğrenilebilecek muhteşem bir kültür gidişatıdır.
Zaman Yolculuğu
1567-1571 yılları: Osmanlı Devleti, harap haldeki kaleyi yaklaşık 450 yıl önce aslına uygun şekilde, taşların üstüne koyarak yeniden inşa etti.

