Rusya – Ukrayna Barış Görüşmeleri (Kasım 2025), ABD öncülüğündeki diplomatik girişimler sonucunda Kasım 2025’in son haftası ile Aralık 2025’in ilk günlerinde yoğunlaşan, Washington, Kiev, Moskova ve Avrupa başkentleri arasında yürütülen çok taraflı müzakere sürecini ifade etmektedir. Süreç, ABD tarafından hazırlanan 28 maddelik ilk barış taslağının revize edilmesiyle başlamış; Cenevre, Florida ve Avrupa’da gerçekleştirilen görüşmelerle şekillenmiş; tarafların “kırmızı çizgilerini” daraltmayı amaçlayan yeni bir çerçevenin oluşturulmasıyla devam etmiştir.

Arka Plan ve İlk Çerçevenin Ortaya Çıkışı

Kasım 2025’e gelindiğinde, savaşın üçüncü yılı içinde çatışmalar yoğun biçimde devam ederken, ABD tarafından hazırlanan 28 maddelik bir barış taslağı taraflara iletilmiştir. Bu metin, Ukrayna’nın gelecekteki tarafsızlık statüsünü, ordunun büyüklüğü ve yeteneklerine ilişkin sınırlamaları, bazı bölgelerdeki birlik konuşlanmalarını ve ateşkes sonrası toprak statüsüne ilişkin düzenlemeleri içermektedir.

Taslağın ilk hâli, Ukrayna’nın kontrol ettiği bazı bölgelerden birlik çekilmesini, NATO üyeliğinin gelecekte tamamen kapatılmasını ve ordunun kapasitesinin kademeli olarak sınırlandırılmasını öngören hükümler barındırmaktadır. Ukrayna, metnin ilk nüshasını bu koşullar nedeniyle kabul edilemez bulmuştur. Aynı dönemde Avrupa ülkeleri de taslak üzerinde değerlendirme yapmış ve özellikle güvenlik garantileri, sınır statüleri ve müttefiklik ilişkileri konusunda değişiklik ihtiyacını gündeme getirmiştir.

Cenevre Görüşmeleri (22–24 Kasım 2025)

2025 Kasım ayının son haftasında, ABD ve Ukrayna arasında Cenevre’de üst düzey müzakereler gerçekleştirilmiştir. Heyetin başında ABD adına Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Ukrayna adına Başkanlık Ofisi üst düzey yetkilileri bulunmuştur. Görüşmeler, 22–23–24 Kasım tarihleri arasında birden fazla oturum hâlinde düzenlenmiştir.

Bu toplantılar sonucunda;

• 28 maddelik ilk metin 19 maddeye indirilmiştir.
• NATO üyeliğinin tamamen kapatılmasını öngören madde, ana çerçeveden çıkarılmıştır.
• Ukrayna ordusunun yeteneklerini sınırlayan bazı maddeler metinden çıkarılmış veya ertelenmiştir.
• Donbas ve güney bölgelerine yönelik birlik çekilmesine ilişkin hükümler, “liderler düzeyinde ele alınacak konular” başlığına alınmıştır.
• Ukrayna’nın gelecekteki güvenlik mimarisinin tanımlanmasına ilişkin üç madde yeniden formüle edilmiştir.

Görüşmeler, Ukrayna tarafından “üzerinde çalışılabilir”, ABD tarafından ise “ilerlemeye açık” bir çerçeve olarak tanımlanmıştır.

Avrupa’nın Katılımı ve Alternatif Teklif Hazırlıkları

Cenevre görüşmelerinin hemen ardından, Avrupa’nın önde gelen başkentlerinde alternatif bir çerçeve taslağı üzerinde teknik çalışmalar yürütülmüştür. Bu girişim, özellikle savunma garantileri, Ukrayna’nın gelecekteki ittifak ilişkileri ve ateşkes sonrası hukuki statüler konusunda ortak pozisyon oluşturmayı hedeflemiştir.

Avrupa’nın hazırladığı teknik notlarda;

• Ukrayna’nın güvenlik garantilerinin NATO’ya alternatif uluslararası mekanizmalarla güçlendirilmesi,
• Ateşkes hattının kalıcı sınırlar anlamına gelmeyeceğinin kayda geçirilmesi,
• Ukrayna’nın devlet egemenliği ile ilgili konuların hiçbir dış aktör tarafından şartlandırılamayacağı,
• Yeniden inşa süreci için uluslararası fon mekanizmasının tasarlanması

gibi başlıklar yer almıştır.

Moskova’nın Tutumu ve Bişkek Açıklamaları (27 Kasım 2025)

27 Kasım 2025 tarihinde, Rusya Federasyonu Devlet Başkanı, Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü toplantısı için bulunduğu Bişkek’te barış çerçevesine ilişkin resmî bir değerlendirme yapmıştır. Bu açıklamalarda;

• Revize edilen planın Moskova’ya iletildiği,
• Metnin dört ana bileşen hâline getirildiği,
• Çerçevenin gelecekte yapılacak anlaşmalar için “potansiyel bir temel” oluşturabileceği,
• Ancak Rusya’nın sahadaki mevcut kontrol alanlarının tanınması gerektiği,
• Ukrayna ordusunun bazı bölgelerden çekilmesi talebinin sürdüğü,
• Ukrayna devlet başkanlığının meşruiyetinin Moskova tarafından tanınmadığı

ifadeleri yer almıştır.

Aynı dönemde Rusya Başkanlık Sözcülüğü, ABD ve Ukrayna tarafından iletilen ayrıntılı revize taslağın, Moskova’da değerlendirileceğini ve sonraki hafta Rusya’nın resmî kurumlarında görüşüleceğini bildirmiştir.

Florida Görüşmeleri

Barış sürecinin ikinci aşaması, 30 Kasım'da Amerika Birleşik Devletleri’nin Florida eyaletinde düzenlenen çok taraflı görüşmelerle devam etmiştir. Bu toplantılar, Cenevre’de yürütülen müzakere sürecinin devamı niteliğinde olup sürecin en geniş katılımlı diplomatik oturumları arasında yer almıştır. Görüşmelere ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump yönetiminin özel temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner, Ukrayna Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Rustem Umerov, Ukrayna Genelkurmay Başkanı Andrii Hnatov ve Ukrayna müzakere heyetinin teknik üyeleri katılmıştır.

Yaklaşık dört saat süren görüşmelerde, revize edilen taslağın güvenlik, ateşkes, toprak statüsü ve uluslararası gözetim başlıkları ayrıntılı şekilde ele alınmıştır. Toplantı sonrasında yapılan açıklamalarda, çalışmaların ilerlemeye açık olduğu, tarafların bazı kritik konularda birbirine yaklaştığı ancak önemli başlıklarda çözüme ulaşılmamış unsurların bulunduğu belirtilmiştir.

Ukrayna İç Siyaseti ve Müzakere Heyeti Değişikliği

29 Kasım'da Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi’nin üst düzey yetkililerinden Andriy Yermak, hakkında yürütülen yolsuzluk soruşturması nedeniyle görevinden ayrılmıştır. Bu gelişme, müzakere heyetinde yeniden yapılanmaya yol açmış ve Rustem Umerov’un süreçteki liderlik rolünün güçlendiği şeklinde yorumlanmıştır.

2025 Aralık İtibariyle Mevcut Durum

Aralık ayının ilk günlerinde taraflar, revize edilen diplomatik çerçeve üzerinde çalışmayı sürdürmektedir. Moskova, güncellenen metnin bazı yönlerinin gelecekteki anlaşmalar için temel oluşturabileceğini bildirmiş ancak Ukrayna birliklerinin belirli bölgelerden çekilmesini zorunlu bir unsur olarak vurgulamıştır. Ukrayna yönetimi, çerçevenin yeni hâlini önceki versiyona göre daha uygulanabilir görmesine rağmen; toprak bütünlüğü, egemenlik ve uluslararası güvenlik garantilerine ilişkin temel pozisyonlarını korumuştur. Amerika Birleşik Devletleri ise barış planının yalnızca çatışmayı durduracak koşulları değil, aynı zamanda Ukrayna’nın uzun vadeli güvenliğini teminat altına alacak unsurları da içermesi gerektiğini belirtmiştir. Bu dönemde diplomatik temasların devam ettiği ve Moskova’da yapılması planlanan üst düzey görüşmelerin kısa süre içinde gerçekleştirilmesinin beklendiği ifade edilmiştir.

1 Aralık 2025 itibarıyla ABD ve Ukrayna heyetleri arasında Florida’da gerçekleştirilen diplomatik temasların ardından barış sürecine ilişkin yeni açıklamalar yapılmıştır. Yaklaşık dört saat süren bu toplantıların, Cenevre’de revize edilen barış çerçevesinin ayrıntılarının değerlendirildiği oturumlar olduğu bildirilmiştir. Görüşmelerin ardından yapılan açıklamalarda, tarafların yürütülen çalışmalarda belirli başlıklarda yakınlaşma sağladığı; buna karşın özellikle ateşkes sonrası sınır düzenlemeleri, güvenlik garantileri ve uluslararası gözetim mekanizmaları gibi konularda çözüme kavuşmamış unsurların önemini koruduğu ifade edilmiştir. ABD tarafı, görüşmeleri “üretken” olarak nitelendirirken, sürecin nihai bir mutabakata ulaşabilmesi için ek çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtmiştir.

Aynı dönemde Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Avrupa başkentleriyle temasları yoğunlaşmış ve özellikle savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik çabaların desteklenmesi için Fransa Cumhurbaşkanı ile Paris’te bir görüşme gerçekleştirilmiştir. Avrupa’daki bu temaslarda Ukrayna’nın uzun vadeli güvenlik mimarisine ilişkin beklentiler, savaş sonrası sınırların statüsü ve uluslararası güvenlik garantileri konuları ön plana çıkmıştır. Avrupa liderleri, görüşmeler sonrası yapılan açıklamalarda, sürecin ilerleyebilmesi için Ukrayna’nın egemenlik ve güvenlik taleplerinin dikkate alınması gerektiğini vurgulamış ve ABD ile Ukrayna arasındaki diplomasinin “ilerlemeye açık” bir zemin oluşturduğunu ifade etmiştir.

Zelenskiy’in Barış Planı Açıklaması (2 Aralık)

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, 2 Aralık’ta yaptığı açıklamada Rusya-Ukrayna Savaşı'nı sonlandıracak barış planının "geliştirildiğini" belirtmiştir. Rusya-Ukrayna Savaşı'nı sonlandıracak barış planı üzerinde ABD tarafıyla çalıştıklarını belirterek "Çalışmalar, Cenevre Belgesi'ne dayanıyordu ve bu belge (barış planı) daha sonra geliştirildi." ifadesini kullanmıştır.

Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rüstem Umerov'un ABD'li yetkililerle barış planına ilişkin çalıştığını ve bu görüşmelerde Ukrayna için "temel" konular hakkında ABD tarafını bilgilendirdiğini kaydeden Zelenskiy, "Çalışmalar, Cenevre Belgesi'ne dayanıyordu ve bu belge (barış planı) daha sonra geliştirildi." açıklamasını yapmıştır.

Vladimir Putin – Steve Witkoff Görüşmeleri 

2 Aralık 2025 tarihinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald J. Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile oğlu damadı Jared Kushner arasındaki görüşmeler, Moskova’daki Kremlin sarayında yaklaşık beş saat sürmüş; görüşme sonucunda taraflar arasında uzlaşı sağlanamadığı Kremlin tarafından açıklanmıştır. 

Görüşmeye ilişkin ilk etapta heyetler arasında “yapıcı ve yapıcı bir zemin arayışı” olduğu belirtilmişse de; Rus tarafı, ABD’nin arz-talep çerçevesinde sunduğu barış planı taslağının bazı maddelerini “kabul edilemez” bulduğunu ve Donbas ile bazı doğu bölgelerinin statüsü konusunda geri adım atılmayacağını vurgulamıştır. 

Toplantının ardından Kremlin sözcüsü açıklama yapmış; bazı önerilerin “potansiyel olarak değerlendirilebileceğini” ancak şu anda “önemli fikir ayrılıkları” bulunduğunu ve “henüz bir anlaşmaya varılamadığını” ifade etmiştir. 

Söz konusu görüşmeler öncesinde ABD tarafı, Rusya ile süren savaşın sona erdirilmesine yönelik 28 maddelik bir barış planı taslağı hazırlamıştır. Ancak Rusya’nın bu planın toprak, askeri kısıtlama ve NATO’yla ilişkiler gibi maddelerini geri çevirmiştir.

Rusya Devlet Başkanı Putin, görüşme öncesinde Avrupa’yı eleştirmiş; Avrupa ülkelerinin sürece müdahalesini “barışın önünde engel” olarak nitelendirmiş ve “Eğer Avrupa savaşı tercih ederse, Rusya buna hazırdır” ifadelerini kullanmıştır.

Amerika-Rusya görüşmesi sonrasında Washington, Moskova’dan geri dönüş almadığını belirtmiş; Amerikan barış planının Rusya tarafından reddedildiği ve taraflar arasındaki müzakerelerin bir sonraki aşamaya kaldığı ilan edilmiştir. Witkoff’un Moskova’daki ABD büyükelçiliğine dönerek Washington’a rapor verdiği, ancak şu anda herhangi bir yeni zirve planlanmadığı Kremlin tarafından bildirilmiştir. 

Rusya-Ukrayna savaşı açısından bu görüşme dönemi, tarafların pozisyonlarının netleştiği ve barış arayışlarının şimdilik durakladığı bir eşik olarak görülmektedir.

Öte yandan, Avrupa ülkeleri ve Ukrayna yönetimi ABD planına mesafeli yaklaşmakta ve kapsamlı bir barış anlaşmasının yapılması gerektiğini savunmaktadır. 2 Aralık 2025’te Moskova’da yapılan görüşmeden temel görüş ayrılıkları nedeniyle somut bir ateşkes ya da barış anlaşması çıkmamıştır. Diplomatik temaslar sürmektedir.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 3 Aralık'ta yaptığı açıklamada ABD ile Ukrayna krizinin çözümüne ilişkin müzakerelerin sessiz yürütülmesinden yana olduklarını belirterek, "Amerikan meslektaşlarımızın da bu ilkeye bağlı kalacağını umuyoruz. Hepimiz, barışçıl çözüme ulaşmak için gerektiği kadar görüşmeye hazırız." ifadelerini kullanmıştır.

Peskov ayrıca 2 Aralık görüşmesiyle ilgili "Dünkü görüşmede Putin'in Amerikan planını reddettiğini söylemek doğru olur mu?" sorusunu, "Bu doğru olmaz. Dün ilk kez doğrudan istişareler yapıldı. Bazı şeyler kabul edildi, bazıları ise kabul edilemez olarak nitelendirildi. Bu, normal bir çalışma ve uzlaşma arayış sürecidir." açıklamasını yapmıştır.

Erdoğan–Macron 3 Aralık 2025 Telefon Görüşmesi

03 Aralık 2025 tarihinde, Erdoğan ile Macron arasında gerçekleşen telefon görüşmesinde, Türkiye ile Fransa arasındaki ikili ilişkiler; Ukrayna–Rusya savaşı, bölgesel ve küresel gelişmeler gündeme gelmiştir. Görüşmede Türkiye ile Fransa arasındaki iş birliğini ilerletmenin önemli olduğu vurgulanmış; bu hedef doğrultusunda somut adımlar atılmaya devam edileceği ifade edilmiştir. 

Erdoğan, Türkiye’nin Ukrayna ile Rusya arasındaki savaşın adil ve kalıcı bir barışla sonlandırılması için azami gayret gösterdiğini belirtmiş; “Türkiye, bir an önce barış kapısının aralanması için elinden geleni yapmaya hazırdır” ifadesini kullanmıştır. Ayrıca, diplomatik yolların en etkili biçimde kullanılmasının gerektiğini vurgulayarak, ateşkesin sağlanması sürecinde ve sonrasındaki çalışmalara Türkiye’nin desteğinin artarak süreceğini belirtmiştir.

Trump’ın Moskova Temasları ve İlk Açıklamalar

ABD Başkanı Donald Trump, Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yapılan görüşmelerin ardından, Özel Temsilci Steve Witkoff ile Jared Kushner’in Kremlin’de yürüttüğü temasların verimli geçtiğini ve müzakerecilerin Putin’in savaşı sona erdirmeye istekli olduğu yönünde bir izlenim aktardığını açıklamıştır. Trump, bu temasların ardından Ukrayna barış sürecinde bir ilerleme beklentisinin bulunduğunu ancak atılacak adımların henüz netlik kazanmadığını belirtmiştir. Kremlin tarafı ise ABD tarafından sunulan bazı barış önerilerinin Putin tarafından kabul edildiğini, uzman düzeyindeki çalışmaların sürdüğünü ve görüşmelerin devamı için teknik hazırlıkların yapıldığını ifade etmiştir.

Putin’in Donbas Bölgesine İlişkin Açıklamaları

Putin,4 Aralık’ta yayımlanan bir röportajında Ukrayna ordusunun çekilmemesi hâlinde Donbas bölgesinin tamamının askeri ya da başka yöntemlerle kontrol altına alınacağını belirtmiş; Donetsk ve Luhansk’tan oluşan bölgenin Rusya açısından stratejik önemini vurgulamıştır.

Zelenskiy’nin Kushner ve Witkoff ile Yaptığı Telefon Görüşmesi (6 Aralık)

Zelenskiy’nin Jared Kushner ve Steve Witkoff ile gerçekleştirdiği telefon temasları, ABD’nin önerdiği barış planına ilişkin yürütülen diplomatik müzakerelerin devam ettiğini gösteren bir görüşme trafiği niteliğindedir. Görüşme, Ukrayna’nın savaşın sona erdirilmesine yönelik mevcut girişimlere katılımının sürmekte olduğunu ortaya koymuştur.

Görüşmenin Arka Planı

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff’la telefonda görüştüğünü bildirmiştir. Zelenskiy’nin açıklamasına göre, Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rüstem Umerov ve Genelkurmay Başkanı Yardımcısı Andriy Gnatov, ABD’nin barış planını ele almak üzere Washington’da bulunmuştur.

Barış Planı Üzerine Yapılan Değerlendirmeler

Zelenskiy, Ukrayna heyetinin ABD’nin Rusya-Ukrayna Savaşı’nı sona erdirmeye yönelik önerdiği plan üzerinde çalışmalar yürüttüğünü belirtmiştir. Kushner, Witkoff, Umerov ve Gnatov’un katıldığı telefon görüşmesinin, Zelenskiy tarafından “anlamlı ve yapıcı” olarak nitelendirildiği aktarılmıştır. Görüşmede, savaşın sona ermesi için gerekli yöntemler ile olası bir barış sonrası dönemde Rusya’nın tekrar saldırıda bulunmamasına yönelik alınması gereken tedbirler ele alınmıştır.

Ukrayna’nın Sürece Yaklaşımı

Zelenskiy, Ukrayna’nın “gerçek barışı” sağlamak amacıyla ABD tarafıyla yapıcı bir şekilde çalışmaya kararlı olduğunu açıklamıştır. ABD’de yürütülen temasların ardından Ukrayna heyetinden kapsamlı bilgilendirme beklediğini belirtmiştir. Zelenskiy, bazı hususların telefon görüşmeleriyle tam olarak ele alınamayacağını, bu nedenle ekiplerin öneriler üzerinde ayrıntılı biçimde çalışması gerektiğini ifade etmiştir.

AB Üyesi 7 Ülkeden Dondurulmuş Rus Varlıklarının Kullanılması Desteği (8 Aralık)

Avrupa Birliği (AB) üyesi 7 ülkenin liderleri, Ukrayna'ya mali yardım sağlamak için dondurulmuş Rus varlıklarının kullanılmasını desteklediklerini bildirmiştir.Estonya, Finlandiya, İrlanda, Letonya, Litvanya, Polonya ve İsveç'in liderleri, konuya ilişkin AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa'ya mektup göndermiştir.

Liderler, Avrupa'nın, saldırıların başladığı 2022'den beri Ukrayna'ya "Rusya’nın emperyalist emelleri, Ukrayna’nın ötesinde Avrupa güvenliğini tehdit ettiği için" destek vermeyi sürdürdüğünü ifade etmiştir.

ABD’nin Revize Edilmiş Ulusal Güvenlik Stratejisinin Rusya Tarafından Karşılanışı

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi tarafından açıklanan revize edilmiş ulusal güvenlik stratejisi, Rusya tarafından olumlu bir adım olarak değerlendirilmiştir. Strateji belgesinde Rusya ile ilişkilerin yeniden düzenlenmesi, stratejik istikrarın güçlendirilmesi ve küresel rekabet alanlarında daha öngörülebilir bir çerçevenin kurulması gerektiği ifade edilmiştir. 

Kremlin, belgenin birtakım bölümlerinin Rusya’nın uluslararası güvenlik anlayışıyla örtüştüğünü belirtmiş ve bu yaklaşımın iki ülke arasındaki iletişim kanallarının yeniden işlerlik kazanmasına katkı sağlayabileceğini açıklamıştır. Rus yetkililer, özellikle büyük güçler arasındaki rekabetin yönetilmesi, nükleer silahların kontrolü ve jeopolitik gerilimlerin azaltılmasına yönelik ifadelerin Rusya’nın uzun süredir vurguladığı güvenlik öncelikleriyle paralellik taşıdığını bildirmiştir. Stratejinin bu çerçevesi, Moskova tarafından iki ülke ilişkilerinde daha istikrarlı bir döneme geçiş için potansiyel bir zemin olarak görülmüştür.

Zelenskiy Avrupa Liderleri Görüşmesi

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy 9 Aralık’ta Londra’da bir araya gelmiştir.

 Rusya’nın sahada artan baskısı ve yoğun saldırıları, Avrupa başkentlerinde Ukrayna’nın savunma kapasitesine ilişkin uzun vadeli düzenlemelerin gündeme alınmasına yol açmıştır. Bu çerçevede 9 Aralık 2025 tarihinde Avrupalı liderler, Ukrayna’nın gelecekte yeni tehditler karşısında savunmasız kalmaması için güçlü ve kapsamlı güvenlik garantilerine ihtiyaç duyulduğunu açıklamışlardır.

Açıklamaların yapıldığı gün, savaşın devam ettiği cephe hattında yoğun saldırıların yaşandığı dönemdir. Bu durum, Avrupa ülkelerinin hem savaşın mevcut gidişatını hem de Kiev yönetiminin ihtiyaçlarını yeniden değerlendirmelerine yol açmıştır. Liderler, Ukrayna’ya sağlanan askeri desteklerin sürdürüleceğini ve bu desteğin sadece kısa vadeli değil, uzun süreli güvenlik düzenlemelerini de içerecek şekilde genişletileceğini belirtmişlerdir. Güvenlik garantileri, Ukrayna’nın egemenlik ve toprak bütünlüğünün korunmasına yönelik politikaların temel unsuru olarak sunulmuştur.

Açıklamalarda, Ukrayna’ya yönelik yardımların yalnızca acil ihtiyaçları karşılamaya yönelik olmadığı; aynı zamanda ileride ortaya çıkabilecek saldırı risklerine karşı caydırıcı bir güvenlik çerçevesi oluşturmayı amaçladığı ifade edilmiştir. Bu çerçeve, askeri donanım sağlanmasını, savunma sanayii işbirliklerinin artırılmasını ve Ukrayna ordusunun modernizasyonuna destek verilmesini içeren geniş kapsamlı bir yaklaşım olarak tanımlanmıştır. Ayrıca, savaş sonrası dönemde ülkenin yeniden inşası ve güvenlik altyapısının güçlendirilmesine yönelik uzun vadeli mekanizmaların geliştirilmesi de ele alınmıştır.

Avrupalı liderlerin açıklamalarında, yapılacak düzenlemelerin hukuki ve kurumsal niteliği de vurgulanmıştır. Güvenlik garantilerinin, gelecekte olası krizlerin önlenmesine yönelik bağlayıcı veya yarı bağlayıcı uluslararası taahhütleri içermesi gerektiği belirtilmiştir.

Avrupa Birliği’nin Rus Varlıklarını Süresiz Dondurma Kararı (12 Aralık)

12 Aralık 2025 tarihinde Avrupa Birliği, Rusya Merkez Bankası’na ait yaklaşık 210 milyar avro tutarındaki varlıkların Avrupa Birliği sınırları içerisinde süresiz olarak dondurulmasına karar vermiştir. AB Konseyinden yapılan açıklamada, söz konusu varlıkların Rusya tarafından Ukrayna’ya karşı yürütülen savaşın finansmanında kullanılmasının önüne geçilmesinin amaçlandığı bildirilmiştir. Kararla birlikte, dondurma işleminin her altı ayda bir oy birliğiyle uzatılmasını gerektiren mekanizma sona ermiştir.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rus varlıklarının Ukrayna’ya verilen zararlar tazmin edilene kadar AB topraklarında kalacağını ifade etmiştir. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise kararın Ukrayna’nın hem sahada hem de müzakere masasında daha güçlü bir konum elde etmesini hedeflediğini belirtmiştir.

Türkiye-Rusya Görüşmesi (Aşkabat, 12 Aralık)

12 Aralık 2025’te Türkmenistan’ın başkenti Aşkabat’ta düzenlenen Uluslararası Barış ve Güven Forumu kapsamında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında ikili görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşmede Türkiye-Rusya ikili ilişkileri ile Ukrayna-Rusya Savaşı’nda kapsamlı barış çabaları ele alınmıştır. Erdoğan, enerji tesisleri ve limanları kapsayan kısıtlı bir ateşkesin faydalı olabileceğini ifade etmiş ve Türkiye’nin müzakere süreçlerine her formatta ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu belirtmiştir. Görüşmede ayrıca Filistin, Suriye ve Güney Kafkasya’daki gelişmeler değerlendirilmiştir.

Erdoğan’ın Barış Mesajı

13 Aralık 2025 tarihinde Cumhurbaşkanı Erdoğan, Aşkabat’taki temaslarının ardından yaptığı açıklamada, Rusya ile gerçekleştirilen görüşmelerin ardından ABD Başkanı Donald Trump ile barış planı üzerine temas kurulmasını umduklarını ifade etmiştir. Erdoğan, Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin diplomatik çabaların sürdüğünü ve barış ihtimalinin gündemde olduğunu belirtmiştir.

Rusya Merkez Bankası’nın Hukuki Uyarısı

14 Aralık 2025’te Rusya Merkez Bankası, Avrupa Birliği’nin dondurulmuş Rus varlıklarını doğrudan veya dolaylı biçimde kullanmasının uluslararası hukuka aykırı olduğunu açıklamıştır. Banka, söz konusu varlıkların egemen dokunulmazlık ilkesinin ihlal edildiğini savunmuş ve ulusal mahkemeler, yabancı devletlerin yargı mercileri, uluslararası kuruluşlar ile tahkim mahkemeleri dâhil olmak üzere tüm yetkili platformlarda hukuki girişimlerde bulunacağını bildirmiştir.

Berlin’de ABD-Ukrayna Barış Görüşmeleri (15 Aralık)

15 Aralık 2025 tarihinde Almanya’nın başkenti Berlin’de, ABD ile Ukrayna’dan üst düzey heyetler barış planı önerisini görüşmek üzere bir araya gelmiştir. Görüşmelere Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Trump’ın damadı Jared Kushner ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz katılmıştır. Toplantının beş saatten fazla sürdüğü, 20 maddeden oluşan barış planı, ekonomik gündem ve çeşitli başlıkların ele alındığı bildirilmiştir. Görüşmeler sonucunda önemli ilerlemeler kaydedildiği açıklanmıştır.

Zelenskiy’nin Berlin Zirvesi Değerlendirmesi

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Berlin temasları sonrası savaşı sona erdirmek için barış planı üzerinde çalışmaya devam ettiklerini belirterek ülkesinin toprak bütünlüğü konusunda ABD tarafıyla farklı görüşleri olduğunu bildirmiştir.

Almanya'daki görüşmeler sırasında ABD heyeti ile bu konuyu ele aldıklarının altını çizen Zelenskiy, "Açıkçası hala farklı görüşlere sahibiz diye düşünüyorum. Ama meslektaşlarımın, benim kişisel görüşümü duyduklarını düşünüyorum. Bu görüşü bizzat iletebildiğim için çok memnunum. Elbette, her konu kolay değil. Özellikle toprak meselesi ile ilgili zor konular var. Tabii herkes bu konuyu gündeme getiriyor. Burada bu tür konuların kesinlikle adil şekilde çözülmesini sağlamak için hepimizin çalışması önemlidir." ifadesini kullanmıştır.

Ukrayna Devlet Başkanı, ABD'nin barış planına göre, bu görüşmelerde Ukrayna'dan herhangi bir toprak talep etmediğini belirterek "Bunlar Rusya'nın talepleridir." değerlendirmesinde bulunmuştur. Zelenskiy, toprak bütünlüğü konusunda "ABD'nin Ukrayna tarafını anlamasını" istediğinin altını çizerek "Taviz vermek konusu aktif değil. Bence toprak meselesi acı vericidir." yorumunda bulunmuştur.

Avrupa’nın Gönüllü Ülkeler Koalisyonu Önerisi

Avrupa ülkelerinin liderleri, ABD’nin desteği ve Avrupa'nın liderliğinde, “Gönüllü Ülkeler Koalisyonu” kapsamında çok uluslu bir "Ukrayna gücü" kurulmasını önermiştir. Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, Polonya, İskandinav ülkeleri ile AB yönetimi tarafından yapılan ortak açıklamada, Ukrayna için barış ve güvenlik planı ele alınmıştır.

Savaşı sona erdirme anlaşması bağlamında Ukrayna'ya sağlam güvenlik garantileri ve ekonomik toparlanma destek tedbirleri sağlamak için birlikte çalışmaya karar veren liderler, buna ilişkin bazı taahhütleri de içeren öneriler sunmuştur. Bu kapsamda, Avrupa liderliğinde Gönüllü Ülkeler Koalisyonu çerçevesinde oluşturulması ve ABD tarafından desteklenen "çok uluslu bir Ukrayna gücü" kurulması amaçlanmıştır. Bu gücün, Ukrayna savunma kuvvetlerinin yeniden yapılandırılmasına, Ukrayna hava sahasının güvenliğinin sağlanmasına ve Ukrayna içinde operasyonlar da dahil olmak üzere denizlerin daha güvenli hâle getirilmesine yardımcı olması hedeflenmiştir.

Trump’ın Berlin Zirvesi Sonrası Açıklamaları (16 Aralık)

ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna-Rusya Savaşı'yla ilgili Avrupalı liderlerle kapsamlı görüşmeler yaptığını belirterek diplomatik sürecin “temkinli ama olumlu” bir seyir izlediğini söylemiştir.

Beyaz Saray’da gazetecilerin sorularını yanıtlayan ABD Başkanı Trump, yaklaşık bir saat önce Avrupalı liderlerle yaptığı görüşmelere değinerek “Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın da ele alındığı çok iyi bir görüşme gerçekleştirdik. Uzun bir görüşme oldu. İşler iyi gidiyor gibi görünüyor ama bunun zor bir süreç olduğunu da biliyoruz.” değerlendirmesinde bulunmuştur. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile de uzun bir telefon görüşmesi yaptığını kaydeden Trump, Almanya, İtalya, NATO, Finlandiya, Fransa, İngiltere, Polonya, Norveç, Danimarka ve Hollanda liderleriyle “çok uzun ve çok iyi” temaslar gerçekleştirdiğini ifade etmiştir.

ABD Başkanı Trump, Ukrayna’nın talep ettiği güvenlik garantilerinin Avrupa ile birlikte şekillendirildiğini vurgulayarak “Avrupa, bu sürecin büyük bir parçası olacak. Savaşın yeniden başlamaması için güvenlik garantileri üzerinde çalışıyoruz. Savaşın tekrar başlamasını istemiyoruz.” demiştir.

Rusya’nın Gönüllüler Koalisyonu’na Tepkisi (16 Aralık)

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, Rusya'nın, "Gönüllüler Koalisyonu" olarak adlandırılan yapının birliklerinden bile olsa, Ukrayna'ya NATO birliklerinin konuşlandırılmasına asla onay vermeyeceğini söylemiştir.

Ryabkov, "Ancak Ukrayna topraklarında NATO birliklerinin konuşlandırılmasına veya varlığına asla imza atmayacağız ya da onay vermeyeceğiz." açıklamasını yapmıştır.

Rusya'nın "Gönüllüler Koalisyonu"nun Avrupa ülkelerinden birliklerin varlığına onay verip vermeyeceği sorusuna da Ryabkov, "Hayır. Gönüllüler Koalisyonu (NATO ile) aynı şey. Bu belki daha da kötü olur çünkü böyle bir çözümde, bu tür durumlar için standart NATO prosedürleri olmadan bile uygulama yapılabilir." yanıtını vermiştir.

Rusya’nın Ukrayna’da Yabancı Askerlerin Konuşlandırılmasına Tepkisi (17 Aralık)

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 17 Aralık’ta yaptığı açıklamada Rusya'nın, Ukrayna topraklarında yabancı asker konuşlandırılmasına ilişkin konuya yaklaşımının iyi bilindiğini belirterek, "Ancak bu konu istişare edilebilir." demiştir.

Ukrayna konusunda yürütülen müzakerelere dair ABD'den bilgi almayı beklediklerini kaydeden Peskov, "Hazır olduklarında, Amerikalı meslektaşlarımızın Ukrayna ve Avrupa ile yapılan çalışmaların sonuçları hakkında bizi bilgilendirmelerini bekliyoruz.Çözüm sürecinin belirli maddelerini veya başlıklarını basın üzerinden istişare etmeyeceğiz. Ukrayna'daki yabancı askeri birliklerin konuşlandırılmasına ilişkin yaklaşımımız da iyi bilinmektedir. Ancak bu konu istişare edilebilir" ifadesini kullanmıştır.

Dondurulmuş Rusya Varlıklarının Ukrayna’ya Mali Desteği Tartışması

Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin liderlerinin, 210 milyar avroyu bulan dondurulmuş Rus varlıklarının Ukrayna'ya kullandırılmasını içeren planı görüşmek üzere Brüksel'de toplanacağı duyurulmuştur. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, dondurulmuş Rusya varlıklarının Ukrayna yararına kullanılması konusunda anlaşmaya varılma ihtimalini yüzde 50 olarak değerlendirmiştir.

Berlin’de yapılan Ukrayna görüşmelerinin başarılı geçtiğini savunan Merz, "Ateşkesin ardından Ukrayna için güvenlik garantileri sağlanması konusunda Amerikalıların Avrupalılarla birlikte çalışma istekliliğine dair önemli ilerleme kaydettik. Bu yeni bir gelişme." değerlendirmesinde bulunmuştur.

Ukrayna-Rusya Savaşı Kapsamında 2026 Yönelik Askerî Hazırlık Açıklamaları (17-18 Aralık 2025)

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın 2026 yılına savaşı sürdürme perspektifiyle hazırlandığına dair sinyaller alındığını bildirmiştir. Aynı dönemde Rusya Savunma Bakanı Andrey Belousov, NATO’nun 2030 yılına kadar Rusya ile olası bir askeri çatışmaya hazırlık yaptığını ifade etmiş; Rus Silahlı Kuvvetlerinin muharebe hazırlık seviyesinin korunmasına yönelik tedbirlerin alındığını belirtmiştir. Aynı açıklamalar çerçevesinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Avrupa’ya yönelik bir saldırı planı bulunduğu iddialarını reddetmiş; Ukrayna’daki askerî faaliyetlerin belirlenen hedefler doğrultusunda sürdürüldüğünü ve stratejik nükleer kuvvetlerin geliştirilmesinin öncelik olmaya devam ettiğini ifade etmiştir.

Ukrayna Tarafının Açıklamaları

Volodimir Zelenskiy’nin Değerlendirmeleri

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın 2026 yılına savaşı sürdürmeye yönelik bir perspektifle hazırlandığını gösteren yeni sinyaller alındığını açıklamıştır. Zelenskiy, bu değerlendirmeyi sosyal medya hesapları üzerinden paylaştığı görüntülü mesajında dile getirmiştir.

Zelenskiy, Moskova’da düzenlenen ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Savunma Bakanı Andrey Belousov’un katıldığı Savunma Bakanlığı yetkilileri genişletilmiş toplantısında yapılan konuşmalara atıfta bulunmuştur. Bu konuşmaların, Rusya’nın 2026 yılı için savaş hazırlıklarını sürdürdüğüne işaret ettiğini belirtmiştir.

Ukrayna lideri, söz konusu sinyallerin yalnızca Ukrayna için değil, müttefik ülkeler açısından da önem taşıdığını ifade etmiştir. Özellikle Rusya’nın savaşı sona erdirmek istediğini sıkça dile getiren ABD’deki ortakların bu açıklamalara tepki vermesinin gerekli olduğunu vurgulamıştır.

Zelenskiy, savaşın sona erdirilmesi amacıyla barış planı üzerinde çalışmaların sürdüğünü, Ukrayna heyetinin barış ve güvenliğin sağlanmasına yönelik adımları görüşmek üzere ABD heyetiyle temaslarına devam etmesinin beklendiğini açıklamıştır.

Rusya Tarafının Açıklamaları

Andrey Belousov’un NATO ve Cephe Değerlendirmeleri

Rusya Savunma Bakanı Andrey Belousov, NATO’nun 2030 yılına kadar Rusya ile olası bir askerî çatışmaya hazır hâle gelmeyi hedefleyen planlar yürüttüğünü belirtmiştir. Belousov, Rusya’nın tehdit oluşturmadığını, aksine tehdit edildiğini savunmuştur.

Belousov, Ukrayna’daki “özel askerî operasyonun” hedeflerine ulaşılması ve Rus Silahlı Kuvvetlerinin uzun vadeli muharebe hazırlık seviyesinin korunması için gerekli koşulların oluşturulduğunu ifade etmiştir. Rusya Devlet Başkanı’nın belirlediği görevlerin kısa ve uzun vadede yerine getirilmeye hazır olduğunu aktarmıştır.

Rus birliklerinin cephelerdeki ilerleme hızının önceki yıla kıyasla 1,5 ila 2 kat arttığını belirten Belousov, Krasnoarmeysk (Pokrovsk) kentinin kontrol altına alındığını açıklamıştır. Zaporijya bölgesinde Gulyaypole yerleşim biriminin ele geçirilmesi için operasyonların sürdüğünü, bu yerleşimin Ukrayna ordusu açısından önemli bir tahkimat ve ulaşım merkezi olduğunu belirtmiştir. Belousov, Dimitrov bölgesinde Ukrayna birliklerinin kuşatma altında olduğunu, Krasnoarmeysk ve Dimitrov’un alınmasının Ukrayna ordusu için Donbas’taki en büyük yenilgilerden biri olacağını ifade etmiştir. Kupyansk’ın alındığını, bunun Harkiv bölgesindeki güvenlik alanını genişlettiğini, Konstantinovka’nın ele geçirilmesi hâlinde Donetsk bölgesinin tamamının kontrol altına alınmasının hızlanacağını dile getirmiştir.

Toprak Kazanımları ve Askerî Kayıplar

Belousov, Rus ordusunun 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla üçte bir oranında daha fazla toprak ele geçirdiğini, 300’den fazla yerleşim yerinin ve 6 bin kilometrekareden fazla alanın kontrol altına alındığını açıklamıştır.

Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin 2025 yılı içinde 5 bin 500’ü Batı üretimi olmak üzere 103 binden fazla silah ve askerî teçhizat kaybettiğini ileri sürmüş, bu kaybın 2024 yılına kıyasla yaklaşık iki kat arttığını savunmuştur. Ukrayna’nın askerî ve sanayi üretim kapasitesinin de yarı yarıya azaldığını iddia etmiştir.

NATO ve Askerî Hazırlıklar

NATO’nun Doğu Kanadı ve “Askerî Schengen” Planı

Belousov, NATO’nun son üç yılda askerî güvenlik tehditlerine yaklaşımında değişiklikler yaşandığını, ittifakın koalisyon güçlerini artırmaya devam ettiğini belirtmiştir. Orta menzilli füzelerin konuşlandırılması için hazırlıkların sürdüğünü, nükleer mühimmat envanterinin güncellendiğini ve hava savunma ile füze savunma sistemlerinin modernize edildiğini açıklamıştır.

NATO birliklerinin doğu kanadına yeniden konuşlandırılma hızının artırıldığını belirten Belousov, bu kapsamda “askerî Schengen” olarak adlandırılan bir planın uygulamaya konulduğunu ifade etmiştir. NATO’nun 2030’lu yılların başında Rusya ile olası bir askerî çatışmaya hazır olmayı hedeflediğini savunmuştur.

Vladimir Putin’in Açıklamaları

Avrupa’ya Saldırı İddialarına Yanıt

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Avrupa’ya yönelik bir saldırı planı olduğu yönündeki iddiaları reddetmiştir. Avrupa’da kamuoyuna Rusya ile kaçınılmaz bir çatışma yaşanacağı yönünde korku aşılandığını, bunun bilinçli bir şekilde yapıldığını söylemiştir.

Putin, Ukrayna’da yürütülen “özel askerî operasyonun” hedeflerine ulaşacağını, çatışmanın temel nedenlerinin diplomatik yollarla ortadan kaldırılmasını tercih ettiklerini ifade etmiştir. Ancak somut görüşmelere katılım sağlanmaması hâlinde Rusya’nın tarihsel topraklarını askerî yollarla geri alacağını belirtmiştir.

Askerî Kapasite ve Silah Sistemleri

Putin, 2025 yılını Rus ordusunun Ukrayna’daki faaliyetleri açısından bir dönüm noktası olarak nitelendirmiş, cephe hattında stratejik inisiyatifin ele geçirildiğini söylemiştir. Oreşnik balistik füze sistemlerinin yıl sonuna kadar muharebe görevine alınacağını, Burevestnik ve Poseidon sistemlerinin ise uzun süre benzersiz silahlar olarak kalacağını ifade etmiştir.

Stratejik nükleer kuvvetlerin geliştirilmesinin öncelikli olmaya devam ettiğini belirten Putin, bu kuvvetlerin caydırıcılık ve küresel güç dengesinin korunmasında önemli rol oynadığını vurgulamıştır. Ayrıca Rus ordusunun robotik sistemler ve yapay zekâ kullanımını artırması gerektiğini belirtmiştir.

Aralık Ayı Diplomatik Görüşmeleri

Kremlin’in Hazırlık Açıklamaları

18 Aralık 2025 tarihinde Kremlin, Rus tarafının ABD ile Ukrayna konusunda temaslar için hazırlık yaptığını duyurmuştur. Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Amerikan ve Avrupa güçlerinin Ukrayna’ya yönelik barış planlarıyla ilgili çalışmaları öğrenmek için bu diplomatik temasların önemine işaret etmiştir. Rusya ve ABD temsilcilerinin Miami’de görüşmesi beklendiği bildirilmiştir. Başkan Vladimir Putin’in, Ukrayna’da ele geçirilen toprakların tanınması ve NATO hedefleri gibi şartları savunduğu ifade edilmiştir. Bu açıklamada, savaşın sona erdirilmesine yönelik herhangi bir anlaşmaya henüz ulaşılamadığı vurgulanmıştır.

Zelenskiy’in Üçlü Görüşme Önerisi

20 Aralık 2025’te Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy, ABD’nin öncülüğündeki üçlü görüşme teklifinidestekleme yönünde açıklamalar yapmıştır. Zelenskiy, planın esir değişimi veya liderler arasında üst düzey görüşmeler gibi somut sonuçlara yol açması halinde bu müzakereye olumlu baktığını belirtmiştir. Üçlü görüşme önerisi, Kiev’in toprak tavizlerine karşı olduğu temel konularla birlikte ele alınmıştır. 

21 Aralık Miami Görüşmeleri

21 Aralık 2025 tarihinde ABD, Avrupa ve Ukrayna temsilcileri Florida’nın Miami kentinde bir araya gelmiştir. Bu toplantılarda Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik 20 maddelik bir taslak plan üzerinde çalışma yapıldığı ifade edilmiştir. ABD özel temsilcisi Steve Witkoff, görüşmeleri “üretici ve yapıcı” olarak nitelendirmiş; bu çerçevede hem Rus tarafı hem Ukrayna ve Avrupa temsilcileri ile ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirildiğini belirtmiştir. Görüşmelerin barış planının geliştirilmesine, çok taraflı güvenlik garantileri ve Ukrayna’nın ekonomik kalkınmasına odaklandığı açıklanmıştır. Ancak Moskova’nın bu planı kabul etme isteğinin belirsiz olduğu değerlendirilmiştir. 

Aynı gün Kremlin, ABD ve Avrupa ile yapılan barış planı müzakerelerine olumsuz bakabileceğini ve Avrupa ve Ukrayna’nın önerilerinin barış olasılığını artırmadığını ileri sürmüştür. Putin’in üst düzey dış politika yardımcısı Yuri Ushakov, bu değişikliklerin uzun vadeli barış ihtimalini iyileştirmediğini ifade etmiştir.

Görüşmelerin Devamı ve Karışık Diplomatik İşaretler

22 Aralık 2025 itibarıyla Miami’deki diplomatik görüşmeler sürdürülmüştür. ABD ve Ukrayna temsilcileri toplantıları “yapıcı ve üretken” olarak nitelendirmiş, dört ana belge üzerinde ilerleme sağlanmaya çalışıldığını belirtmiştir. Bu belgeler arasında 20 maddelik barış planı, çok taraflı güvenlik garantisi çerçevesi, ABD güvenlik garantisi çerçevesi ve ekonomik plan bulunmaktadır. Ancak toplantılarda yeni bir diplomatik kırılma veya somut mutabakat açıklanmamıştır. 

Aynı dönemde bazı uluslararası gözlemciler, barış görüşmelerinin ilerlemesinin savaş alanındaki çatışmalar ve Ukrayna’nın toprak konusundaki tutumu nedeniyle yavaşladığını aktarmıştır. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un doğrudan Putin ile görüşme çağrısı yaptığı; bu çağrının Avrupa’nın bağımsız bir diplomasi hattı arayışına işaret ettiği bildirilmiştir.