ORCID ID
0000-0003-0630-4147
Tam adı Ebü’l-Velîd Ubâde b. es-Sâmit b. Kays el-Ensârî el-Hazrecî’dir (ö. 34/654). 586’da Medine’de doğan Ubâde b. es-Sâmit, Ensar’ın Hazrec koluna mensuptur. Ubâde, risaletin 12. yılında 12 Medineli Müslümanla Mekke’ye giderek Birinci Akabe Biatı’nda bulunmuştur. Ertesi yıl İkinci Akabe Biatı’na da katılmış ve orada seçilen 12 nakip arasında yer almıştır (İbn Abdilber, 2019: 59). Medine’ye dönünce İslâmiyet’i yaymak için büyük gayret gösteren Ubâde, Hz. Peygamber’in emri üzerine halka okuma yazma öğretmiştir. Başta Bedir, Uhud, Hendek gazveleri ve Hudeybiye Antlaşması olmak üzere Resûlullah’ın tüm gazvelerinde yer almıştır. Mekke fethi sırasında Ensar birliğinin kumandanlığını yapmıştır. Hz. Peygamber’in sağlığında Kur’ân-ı Kerîm’in tamamını ezberleyen Medineli beş sahâbîden biri olan Ubâde, Ashâb-ı Suffe’deki Kur’ân okumayı bilmeyenlere Kur’ân öğretiyordu ve aynı zamanda Resûl-i Ekrem’in vahiy kâtiplerinden ve zekât memurlarındandı (Humeydî, 1996: 397). Ubâde, Hz. Peygamber’in vefatından sonra da fetihlere katılmış, Humus’a vali tayin edildikten bir süre sonra Lazkiye ve Cebele’yi ele geçirmiştir (17/638). Hz. Ömer, Kudüs’ü fethedince【1】 Ubâde bin Sâmit’i Filistin’e kadı/vali olarak atamıştır. Böylece Kudüs’te yaşamaya başla yan Ubâde bin Sâmit burada yaşadığı müddetçe halka Kur’ân’ı ve dini öğretmiştir (İbn Hacer, 1996: 116). Hz. Ubâde H. 28 yılında hanımı Ümmü Haram ile Kıbrıs’ın fethine katılmıştır. Ubâde bin Sâmit Kudüs’e tekrar geri dönmüş ve hayatının geri kalanını burada geçirmeye karar vermiştir Ubâde, Peygamberimizden 181 hadis nakletmiştir (İbn Asâkir, 1995: 210-215). Uzun boylu, heybetli ve yakışıklı bir kişi olan Ubâde (İbn Sa’d, 1968: 412) H.34 M. 655 yılında 72 yaşında hastalanmış ve Beytü’l-Makdis’te vefat etmiştir (Zehebî, 1985: 11). Kabri Kudüs’te Mescid-i Aksâ’nın kıble tarafındaki surların hemen dibinde, bugün İsrail’in yıkmaya çalıştığı Babu’r-Rahme kabristanlığında bulunmaktadır. Bir diğer rivayete göre ise Filistin’in Remle bölgesinde vefat etmiştir (İbn Sa’d, Tabâkât, 1968: 413; İbn Hacer, 1996: 505-506). Kudüs’te vefat ettiği daha meşhurdur (İbn Abdilber, 2019: 59).
Tam adı Ebü’l-Velîd Ubâde b. es-Sâmit b. Kays el-Ensârî el-Hazrecî’dir (ö. 34/654). 586’da Medine’de doğan Ubâde b. es-Sâmit, Ensar’ın Hazrec koluna mensuptur. Ubâde, risaletin 12. yılında 12 Medineli Müslümanla Mekke’ye giderek Birinci Akabe Biatı’nda bulunmuştur. Ertesi yıl İkinci Akabe Biatı’na da katılmış ve orada seçilen 12 nakip arasında yer almıştır (İbn Abdilber, 2019: 59). Medine’ye dönünce İslâmiyet’i yaymak için büyük gayret gösteren Ubâde, Hz. Peygamber’in emri üzerine halka okuma yazma öğretmiştir. Başta Bedir, Uhud, Hendek gazveleri ve Hudeybiye Antlaşması olmak üzere Resûlullah’ın tüm gazvelerinde yer almıştır. Mekke fethi sırasında Ensar birliğinin kumandanlığını yapmıştır. Hz. Peygamber’in sağlığında Kur’ân-ı Kerîm’in tamamını ezberleyen Medineli beş sahâbîden biri olan Ubâde, Ashâb-ı Suffe’deki Kur’ân okumayı bilmeyenlere Kur’ân öğretiyordu ve aynı zamanda Resûl-i Ekrem’in vahiy kâtiplerinden ve zekât memurlarındandı (Humeydî, 1996: 397).
Ubâde, Hz. Peygamber’in vefatından sonra da fetihlere katılmış, Humus’a vali tayin edildikten bir süre sonra Lazkiye ve Cebele’yi ele geçirmiştir (17/638). Hz. Ömer, Kudüs’ü fethedince【1】 Ubâde bin Sâmit’i Filistin’e kadı/vali olarak atamıştır. Böylece Kudüs’te yaşamaya başla yan Ubâde bin Sâmit burada yaşadığı müddetçe halka Kur’ân’ı ve dini öğretmiştir (İbn Hacer, 1996: 116).
Hz. Ubâde H. 28 yılında hanımı Ümmü Haram ile Kıbrıs’ın fethine katılmıştır. Ubâde bin Sâmit Kudüs’e tekrar geri dönmüş ve hayatının geri kalanını burada geçirmeye karar vermiştir Ubâde, Peygamberimizden 181 hadis nakletmiştir (İbn Asâkir, 1995: 210-215).
Uzun boylu, heybetli ve yakışıklı bir kişi olan Ubâde (İbn Sa’d, 1968: 412) H.34 M. 655 yılında 72 yaşında hastalanmış ve Beytü’l-Makdis’te vefat etmiştir (Zehebî, 1985: 11). Kabri Kudüs’te Mescid-i Aksâ’nın kıble tarafındaki surların hemen dibinde, bugün İsrail’in yıkmaya çalıştığı Babu’r-Rahme kabristanlığında bulunmaktadır. Bir diğer rivayete göre ise Filistin’in Remle bölgesinde vefat etmiştir (İbn Sa’d, Tabâkât, 1968: 413; İbn Hacer, 1996: 505-506). Kudüs’te vefat ettiği daha meşhurdur (İbn Abdilber, 2019: 59).
Humeydî (1996).Müsned II, thk.: Habîbürrahman El-A‘zamî. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye. İbn Abdilber (2019). El-İstîâb Fî Ma’rifeti’l-Ashâb V. Mısır: Merkezu Hicr. İbn Asakir (1995). Tarihu Medîneti Dimaşk LXX. Beyrut: Dâru’l-Fikr. İbn Hacer (1996).El-İsâbe (Bicâvî) III. Beyrut: Dâru’l-Beşâiri’l-İslamiyye. İbn Sa‘d (1968). Et-Tabakâtu’l-Kübrâ III. Beyrut: Dâru Sâdır. Kandemir, M. Yaşar (2012). “Ubâde b. Sâmit”. TDV İslâm Ansiklopedisi, 42, 13-14. İstanbul: TDV Yayınları. Zehebî (1985). Siyeru Aʿlâmi’n-Nübelâ II, thk.: Şuayb Arnaût ve Ekibi. Beyrut: Risale.
[1]
Ayrıca bkz. Kudüs’ün Fethi
| apa | Erul, B. (2026). Ubade b. Samit. H. Y. Başdemir & M. Uçar (Ed.), Filistin Sözlüğü. (ss. 1522) Anadolu Ajansı - AA Kitap. |
|---|---|
| isnad | Erul, Bünyamin. “Ubade b. Samit”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 1522. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026. |
The Dictionary of Palestine was compiled by AA Books and the Palestine Academic Thought Platform.
