Gaz Sensörü Nedir?

Lise Öğrencisi

Gaz sensörü, havada veya ortamda bulunan gazları tespit edip ölçen bir cihazdır. Örneğin, evlerde sık sık kullanılır; böylece bir tehlikeli gaz (örn. karbonmonoksit) sızıntısı olsa bile sensör alarm verebilir ve birisinin zarar görmesini önleyebilir.

Gaz Sensörleri Nasıl Çalışır?

Elektrokimyasal (Kimyasal Tepki) Sensör

Bu tür gaz sensörü, içindeki elektrotlar sayesinde çalışır:

• Gaz, algılama elektrotu denilen bir metal yüzeye ulaşır ve burada bir kimyasal oksidasyon veya redüksiyon tepkimesi (yani kimyasal değişim) gerçekleşir.
• Bu tepki sonucunda oluşan akım (elektrik akışı) ölçülür.
• Akımın gücü, ortamdaki gaz miktarıyla doğru orantılıdır: ne kadar gaz varsa, o kadar güçlü akım oluşur.

Mikro Yakıt Hücresi Tipi (Elektrik Üreten Sensör)

Bu sensörler dışarıdan voltaj (elektrik gücü) gerektirmez:

• Mesela oksijen gazı, bir anot ve katot arasında tepki verir ve bu tepki elektron (elektrik) üretir.
• Oluşan elektrik, sensörün çalışmasını sağlar.
• Bu elektrik miktarı da gaz miktarını gösterir.

Referans Elektrot (Kararlı Voltaj Sağlayan Parça)

Elektrokimyasal sensörlerde, algılama elektrodunun yanında bir referans elektrot bulunur:

• Referans elektrot, sensörün dengeli çalışmasını sağlar ve ölçümün doğru olmasına yardımcı olur.
• Bu parça, algılama elektrotuna sabit (kararlı) bir voltaj (elektrik gerilimi) sağlar ve ölçüm sırasında bozulmasını önler.

Neden Önemli?

• Hava içinde zararlı gazlar olduğunda bizi uyarır.
• Tehlikeyi erken fark ederiz; bu sayede güvenliğimizi sağlar.
• Teknolojinin nasıl çalıştığını anlamamıza yardımcı olur.

Teknik Terimler ve Açıklamaları

Terim - Açıklama

Algılama elektrotu Gazın tepki verdiği metal yüzey. Kimyasal tepki burada oluşur.

Anot / Katot Kimyasal tepkimede elektronların aktığı iki elektrot.

Oksidasyon / Redüksiyon Kimyada bir maddenin elektron vermesi (oksidasyon) veya alması (redüksiyon).

Referans elektrot Sensörü dengede tutan sabit voltaj sağlayan elektrot.

Amperometrik sensör Akımı (elektrik akışı) ölçerek gaz miktarını belirleyen sensör.

Mikro yakıt hücresi Gazın tepkimesiyle elektrik üreten sensör türü (voltaj gerekmez).