Hamsilos Tabiat Parkı

Hamsilos Tabiat Parkı, Türkiye'nin Karadeniz kıyısında, Sinop il sınırları içerisinde yer alan önemli bir doğal koruma ve ekoloji alanıdır. Coğrafi konumu, jeolojik geçmişi ve zengin biyolojik çeşitliliği ile bilimsel bir değere sahip olan bu bölge, denizin bir nehir gibi kara içine girdiği ria tipi kıyı oluşumunun incelenmeye değer örneklerinden biridir.

Tabiat parkını gösteren görsel. (Kültür Portalı)

Tabiat Parkı, Karadeniz'in düzgün kıyı şeridini bozan Sinop Yarımadası'nın, Türkiye'nin en kuzey ucunu oluşturan İnceburun uzantısında yer almaktadır. Sinop il merkezine yaklaşık 14 kilometre uzaklıkta konumlanan alan, toplam 67.9 hektarlık bir yüzölçümüne sahiptir. Parkın doğu sınırı Karadeniz ile çevriliyken, güneyinde Akliman ve Soğucalı yerleşim alanları, batı ve kuzey yönlerinde ise geniş ormanlık araziler bulunmaktadır.

Halk arasında Hamsaroz olarak da isimlendirilen bölge, görsel açıdan İskandinavya fiyortlarına benzetilse de jeomorfolojik olarak farklı bir oluşum sürecine sahiptir. Bölge, aslında Deveci Deresi Vadisi'nin geçmişte daha derin kazılmış bölümlerinin, zamanla deniz seviyesinin yükselmesi sonucu sular altında kalarak limana dönüşmesiyle oluşmuştur. Bu jeolojik boğulma süreci, bilimsel literatürde "ria tipi kıyı" olarak adlandırılmaktadır.

Tabiat parkının kuşbakışı görünümü.(Kültür Portalı)

Alan; deniz, kumul, bataklık ve orman ekosistemlerini bir arada barındırması sebebiyle yüksek bir biyolojik çeşitliliğe ev sahipliği yapmaktadır. Florasında yabani karanfil, Kastamonu soğanı, deve dikeni, teke sakalı, sütleğen ve Sinop çiğdemi olmak üzere altı adet endemik ve tehlike sınıfında değerlendirilen korunmaya değer bitki türü tespit edilmiştir. Ormanlık alanlarında kayın, meşe, gürgen ve sahil çamı gibi ağaç türleri hakimdir.

Hayvan popülasyonu incelendiğinde alan, 150 farklı kuş türünün göç, konaklama veya barınma noktası olarak kullandığı bir yaban hayatı merkezidir. Sülün, çulluk, kuğu ve pelikan gibi kuşların yanı sıra karaca, kurt, çakal, vaşak ve yaban kedisi gibi çok sayıda memeli türü de bu ekosistemin bir parçasıdır.

Tabiat Parkı sınırları içinde kalan Akliman Günübirlik Kullanım Alanı, arkeolojik döneme tarihlendirilen keramik parçaları ve eski denizci mezarları ile kültürel bir miras barındırmaktadır. Aynı bölgede Amazon kadınlarının yıkandığına inanılan ve Kadınlar Hamamı olarak adlandırılan özel bir alan ile fosil kalıntısı olduğu düşünülen buluntular yer almaktadır.

Türkiye'nin oksijen yoğunluğu açısından birinci sırasında yer alan bölgesi, aynı zamanda 1. Derece Doğal Sit Alanı statüsüne sahiptir. Başlangıçta 1987 yılında Akliman Mesire Yeri olarak tescil edilmiş, sonrasında koruma kapsamının genişletilmesi amacıyla 24 Ağustos 2007 tarihinde Türkiye'nin 22. Tabiat Parkı olarak ilan edilmiştir. Ziyaretçiler alan içerisinde ekosisteme zarar vermeyecek şekilde doğa yürüyüşü, sportif balıkçılık ve biyolojik gözlem faaliyetleri gerçekleştirebilmektedir.