1915 Çanakkale Köprüsü

1915 Çanakkale Köprüsü, Türkiye'nin Marmara Bölgesi'nde, Çanakkale Boğazı üzerinde yer alan ve Asya ile Avrupa kıtalarını birbirine bağlayan bir asma köprüdür. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü denetiminde gerçekleştirilen proje, Yap-İşlet-Devret (YİD) modeliyle inşa edilmiştir. Köprü, Malkara–Çanakkale Otoyolu Projesi’nin bir parçası olarak tasarlanmış ve 18 Mart 2022 tarihinde hizmete açılmıştır.

Teknik Özellikler

Köprü, toplam 4.608 metre uzunluğa sahiptir. Ana açıklığı 2.023 metre olup, bu özelliğiyle dünyanın en uzun orta açıklıklı asma köprüsüdür. Kule yüksekliği 318 metredir ve bu ölçü, hem Cumhuriyet’in 100. yılına (2023) hem de 18 Mart 1915 tarihine (1+9+1+5=16 → 3+1+8+2+3=17+1=18) sembolik bir gönderme taşımaktadır. Kuleler, çelik kutu kesitli olarak inşa edilmiştir. Yol platformu 45,06 metre genişliğinde olup, her iki yönde üçer şerit taşıma kapasitesine sahiptir.

İnşaat Süreci ve Katılımcılar

Proje, Türk firmaları Limak ve Yapı Merkezi ile Güney Koreli DL E&C ve SK Ecoplant konsorsiyumu tarafından hayata geçirilmiştir. İnşaat sürecinde ileri mühendislik teknikleri kullanılmış ve çalışmalar deniz ortamının zorlu koşullarında yürütülmüştür. Köprünün temelleri deniz seviyesinden yaklaşık 45 metre aşağıya yerleştirilmiştir.

Stratejik ve Ekonomik Önemi

1915 Çanakkale Köprüsü, İstanbul Boğazı’ndaki yoğun trafiğe alternatif bir güzergâh oluşturarak, Avrupa ile Ege ve Akdeniz bölgeleri arasında kesintisiz ulaşımı sağlamaktadır. Bu yönüyle yalnızca bölgesel değil, aynı zamanda uluslararası taşımacılık açısından da önemli bir lojistik aks görevi üstlenmektedir. Proje ayrıca, bölge turizmi, tarımı ve sanayisine doğrudan katkı sağlayan bir altyapı yatırımıdır.

Sembolik ve Tarihî Anlam

Köprünün ismi ve açılış tarihi, I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı ordusunun Çanakkale Cephesi’nde gösterdiği direnişe ithafen seçilmiştir. 18 Mart 1915, Çanakkale Deniz Zaferi'nin yıldönümüdür ve bu bağlamda köprü, sadece mühendisliğiyle değil, tarihî hafızaya kazandırdığı anlamla da dikkat çekmeyi amaçlamaktadır.

Sürdürülebilirlik ve Çevre Duyarlılığı

Projenin inşaat ve işletme süreçlerinde çevresel etkilerin en aza indirilmesine yönelik önlemler alınmış; deniz ekosistemi üzerindeki olumsuz etkilerin önüne geçilmesi amacıyla çeşitli çevresel etki değerlendirme (ÇED) raporları hazırlanmıştır. Otoyol güzergâhlarında da doğal yaşamı koruyacak yaban hayatı geçitleri planlanmıştır.