Ana YazarYusuf Enes KARATAŞ13 Temmuz 2026 13:48

ORCID ID

0000-0001-6666-9493

Filistin’de 25 Ocak 2006 tarihinde gerçekleştirilen seçim; seçim süreci, sonuçları ve dünyanın sonuçlara verdiği tepkiler bakımından oldukça önemlidir. 26 Eylül 2005’te İsrail, Değişim ve Reform Listesi adı altında seçime katılan Hamas’a yönelik bir operasyon dalgası başlattı. Bu dalgada tutuklananların çoğu bu liste altında seçimlere katılan Hamas üyeleriydi (ADDAMEER, 2009). İsrail’in engelleme çabaları bununla sınırla kalmadı. Kudüs’te adayların seçim kampanyası, miting ve toplantı düzenlemesini; Kudüs’ün doğusundaki seçmenler, tutuklular ve Filistinli mültecilerin ise oy vermesini engellemek için çeşitli bahaneler ve engeller üretildi (Çavdar, 2008: 61-62).Seçim sonuçları ise hem kamuoyu anketleri (örneğin An-Najah Ulusal Üniversitesi’nin yürüttüğü iki çalışmada da el-Fetih grubunun birinci parti olması öngörülmüştü) hem de çıkış anketlerinin (Erlanger & Myre, 2006) yarattığı beklentiyi altüst etmesiyle bir şoktu. Değişim ve Reform Listesi, oyların yüzde 44,45’ini aldı ve 132 sandalyeli mecliste 74 sandalye kazanarak【1】 tek başına hükümeti kurmaya hak kazandı. Sonrasında yaşananlar ise Batı’nın mevzubahis İslam dünyası olduğunda takındığı ikircikli tavrın【2】 (de Sousa Santos, 2015: 25) şiddetli bir yansımasıydı. Batı ve Mahmud Abbas, seçimi Fetih’in kazanacağından hiçbir şüphe duymuyordu. The Guardian’da çıkan bir yazıda belirtildiği gibi Hamas’ın seçimdeki zaferi “Bush yönetiminin Orta Doğu politikasının temel öncülüne bir hakaretti: demokratik seçim kaçınılmaz olarak Batı yanlısı hükümetlere yol açacaktı.” (Goldenberg, 2008). Hamas’ın zaferine karşı hamleler ilk olarak Filistin’in içinden geldi. Hamas’ın tüm partilerin dahil olduğu bir koalisyon hükümeti kurulması çağrısı ve talebine karşılık Fetih, bu koalisyonda bulunmayacağını ilan ederek Hamas’ı yalnızlaştırdı. Üstelik Fetih’in Hamas ile çok sayıda kişinin ölümüne yol açan çatışmalara girmesi, kamu çalışanlarının grevini örgütlemesi vb. eylemleri ve hamleleri Fetih’in yalnızca bir yalnızlaştırma politikası gütmediğini, Filistin’in meşru hükümeti Hamas ile aktif bir çatışma ve mücadele içinde olduğunu da gösteriyordu (Shikaki, 2007: 7). Şubat 2007’de Fetih ve Hamas hem Filistinliler arasındaki şiddet olaylarının son bulması hem de uluslararası yardım ambargosunun sonlanması için bir ulusal birlik hükümeti anlaşması imzalamıştır ancak 14 Haziran 2007’de Hamas’ın Gazze’yi ele geçirmesinden sonra Fetih, Mahmud Abbas’ın emriyle bu anlaşmadan çekilmiş, koalisyon hükümetini dağıtmış ve Selam Fayyad (seçimlerde liderlik ettiği Üçüncü Yol listesi yalnızca yüzde 2,41 oy almıştı), Mahmud Abbas tarafından yeni bir hükümet kurması için başbakan olarak atanmıştır. Hamas’ın bu kararı tanımamasıyla fiili olarak Gazze ve Batı Şeria yönetimleri birbirinden ayrılmış ve seçimi kazanan Hamas’ın Filistin yönetimine liderlik etmesi engellenmiştir (Wilson, 2007).Batı’nın tavrı ise seçimi kazanan Hamas’ın yönetme hakkını savunmaktan yana değildi. ABD, AB, BM ve Rusya’dan oluşan Madrid Dörtlüsü【3】 yardımların sürmesi ve yaptırımların kalkması için Hamas’a kabul etmeyeceğini ve edemeyeceğini bildiği koşulları dayatmıştır (Erlanger, 2006). İsrail ve ABD’den de Hamas’ı terörizmle bir tutan açıklamalar gelmiş ve Hamas yönetimi altındaki Filistin’e yapılacak maddi yardımların terörizme yapılacak yardımlar olduğu tekrarlanmıştır【4】. Yeni hükümetin başa geçmesinden bir gün önce de Fetih hükümeti, ABD’nin talimatına uyarak çoğu Gazze’deki altyapı projeleri için ayrılan 50 milyon dolarlık ABD fonunu ABD’ye iade etmiştir (CNN, 2006).İsrail’in Gazze ve Hamas’a yönelik asıl saldırısı ise İsrail askeri Gilad Şalit’in 25 Haziran 2006’da kaçırılmasından sonra başladı. İsrail karşılık olarak Hamas’ın 8 bakanını ve aralarında milletvekillerinin de bulunduğu 56 üyesini kaçırdı【5】. Sonrasında “Yaz Yağmurları” adı verilen operasyonu başlattı. Operasyon Gilad Şahit’in kaçırılmasına karşılık başlatılmış olsa da İsrail kaçırılan askeri bahane ederek Gazze’yi yerle bir etmeye başladı. Şehrin tek elektrik santralini bombalayarak (B’TSELEM, 2006), üç ana köprüyü yıkarak ve yüzlerce konutu oturulamaz duruma getirerek Hamas’ı yönetilemez, Gazze halkını ise yaşanmaz koşullara mahkûm etme politikasına devam etti【6】. Filistin halkı ve Hamas, tercihlerini özgürlüklerinden yana kullanmanın bedelini ödüyorlardı.2006 seçimi Filistin’de gerçekleşen son seçim olmayı sürdürüyor. O günden Aksa Tufanı Operasyonu’na uzanan süreçte Hamas, Filistin direnişinin öncü kuvveti ve Filistin halkının asıl temsilcisi olmayı sürdürdü. İsrail’in, Batı’nın ve Fetih’in Filistin mücadelesine, halkına ve Filistin halkının iradesine yönelik saldırısı ise sürüyor.