2026 Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern Eyalet Seçimleri

2026 Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern Eyalet Seçimleri, Almanya'da Berlin eyalet meclisi (Abgeordnetenhaus) ile Mecklenburg-Vorpommern eyalet meclisi (Landtag) için 20 Eylül 2026 tarihinde eş zamanlı olarak yapılan seçimlerdir.^【1】 Berlin'de yapılan seçimde Sol Parti (Die Linke), yüzde 25,7 oy oranıyla parti tarihinde ilk kez birinci parti konumuna yükselmiş ve başbakanlığa Elif Eralp'i aday göstermiştir.^【2】 Mecklenburg-Vorpommern'de ise Almanya için Alternatif Partisi (AfD), yüzde 38,2 oy oranıyla seçimin galibi olmuş ve partinin tarihinde ilk kez bir eyalette birinci parti konumuna ulaşmasını sağlamıştır. Her iki eyalette de Başbakan Friedrich Merz'in genel başkanı olduğu Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) büyük oy kayıpları yaşamıştır. Mecklenburg-Vorpommern'de CDU, yüzde 5 seçim barajını aşamayarak 1945'ten bu yana ilk kez bir eyalet meclisine giremediği bir sonuçla karşılaşmıştır.^【3】

^{Seçim sonuçlarını partilileriyle birlikte takip eden Elif Eralp, 20 Eylül 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyalet seçimleri, Almanya'nın 2026 yılı içindeki son eyalet seçimleri olarak yapılmıştır.^【4】 Oy verme işlemi her iki eyalette de yerel saatle 08.00'de başlamış ve 18.00'de sona ermiştir. Berlin'de yaklaşık 2 milyon 487 bin 318 kişi, Mecklenburg-Vorpommern'de ise yaklaşık 1,3 milyon kişi oy kullanmaya hak kazanmıştır.^【5】

Seçimler, AfD'nin iki hafta önce Saksonya-Anhalt eyaletinde yüzde 43,8 oy oranıyla elde ettiği zaferin ardından gerçekleştirilmiştir. Bu sonuç, partinin mutlak çoğunluğu elde etmesine yalnızca üç sandalye kaldığı ve Almanya'da İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemin ilk aşırı sağcı eyalet hükümetini kurma girişiminin gündeme geldiği bir gelişme olarak değerlendirilmiştir.^【6】 Başbakan Friedrich Merz, seçimlerin yapıldığı tarihte göreve gelişinin 16. ayında bulunmakta ve kamuoyu yoklamalarında yaklaşık yüzde 14 onay oranına sahip olduğu bildirilmektedir.^【7】

Berlin Eyalet Seçim Kurulu tarafından açıklanan vorläufiges Ergebnis'e (geçici resmi sonuç) göre, oy verme işleminden 21 Eylül 2026 tarihinde saat 03.33 itibarıyla açıklanan verilerde, kayıtlı seçmen sayısı 2.487.318, oy kullananların sayısı ise 1.846.170 (yüzde 74,2) olarak belirlenmiştir. Bu oran, 2023 seçimine kıyasla 11,3 puanlık bir artışa işaret etmektedir. İkinci oy (Zweitstimme/parti oyu) bakımından geçerli oy sayısı 1.824.514 (yüzde 98,8), geçersiz oy sayısı ise 21.656 (yüzde 1,2) olarak kaydedilmiştir.^【8】

Parti oylarına (Zweitstimme) göre sonuçlar şu şekildedir:^【9】

Birinci oy (Erststimme/adaya verilen doğrudan oy) bakımından ise sonuçlar kısmen farklı bir dağılım göstermiştir: CDU yüzde 20,3, Sol Parti yüzde 24,0, Yeşiller yüzde 16,4, AfD yüzde 16,0, SPD yüzde 13,7, BSW yüzde 4,2 ve FDP yüzde 2,2 oy almıştır. Bu farklılık, Almanya'daki karma seçim sisteminde seçmenlerin doğrudan aday oyu ile parti listesi oyunu farklı partilere verebilmesinden kaynaklanmaktadır.^【10】

158 sandalyeli Berlin Eyalet Meclisi'nde (Abgeordnetenhaus) salt çoğunluk 80 sandalyedir. Geçici resmi sonuçlara göre sandalye dağılımı şu şekilde gerçekleşmiştir:

Bu dağılıma göre, mevcut CDU-SPD koalisyonu toplam 56 sandalyeyle çoğunluğu kaybetmiştir. CDU'nun Sol Parti ile koalisyona girmeyi reddetmesi ve tüm partilerin AfD ile hükümet ortaklığını dışlaması nedeniyle, aritmetik olarak yalnızca iki üçlü ittifak olasılığı bulunmaktadır: Sol Parti, Yeşiller ve SPD'den oluşan bir ittifak 95 sandalyeye, CDU, Yeşiller ve SPD'den oluşan bir ittifak ise 82 sandalyeye ulaşabilmektedir.^【11】Buna karşılık CDU-SPD (56), CDU-Yeşiller (60), Sol Parti-Yeşiller (73) ve Sol Parti-SPD (69) ikili kombinasyonları çoğunluğu sağlayamamaktadır.^【12】

Sol Parti Eş Genel Başkanı ve eyalet başbakan adayı Elif Eralp, seçim sonrası yaptığı açıklamada partisinin Yeşiller ve SPD ile keşif görüşmelerini onaylayacağına dair güven duyduğunu belirtmiş ve Berlin'deki kira krizini çözmeye yönelik bir koalisyon kurmak için çalışacağını ifade etmiştir.^【13】 Yeşiller, seçim sonrası yaptığı açıklamada Berlinlilerin bir siyaset değişikliğini ve mevcut CDU-SPD koalisyonunun açıkça reddedildiğini belirterek SPD ve Sol Parti ile ilerici bir ittifak kurmak istediklerini duyurmuştur.^【14】

SPD Eyalet Başkanı ve başbakan adayı Steffen Krach ise seçim gecesi koalisyon tercihine ilişkin soruya "Biz seçimle görevden alındık. Hükümet kurma görevimiz yok." yanıtını vermiştir. CDU Eyalet Başkanı ve başbakan adayı Stefan Evers, seçim sonucunu kabul ederek birinci partiye tebriklerini iletmiş ancak koalisyon sorusuna ilişkin somut bir açıklama yapmaktan kaçınmıştır.^【15】

Yeni meclisin göreve başlayan başbakanı seçmesi için yasal bir süre sınırı bulunmamakta olup, 2023 tekrar seçiminin ardından Kai Wegner'in (CDU) yönetici başbakan seçilmesi 74 gün sürmüştür.^【16】 Nihai resmi seçim sonucunun ise eyalet seçim komisyonu tarafından yaklaşık iki hafta içinde açıklanması beklenmektedir.

Doğrudan seçim bölgelerinde CDU, Berlin'in batı ve güney kesimlerindeki çoğu seçim bölgesinde birinci sırada yer alırken, Sol Parti merkezi ilçelerde, AfD ise kentin doğu kesimlerindeki bazı seçim bölgelerinde birinci olmuştur.^【17】

Bazı önde gelen adaylar doğrudan mandat elde edememiş ve meclise ilçe listeleri üzerinden girmiştir. Maliye Senatörü Stefan Evers (CDU), Treptow-Köpenick'te AfD adayının ardından ikinci sırada kalmıştır. SPD Eyalet Başkanı Steffen Krach, Steglitz-Zehlendorf'ta CDU ve Yeşiller adaylarının ardından üçüncü olmuştur. AfD meclis grubu başkanı Kristin Brinker ise kendi seçim bölgesi Steglitz-Zehlendorf'ta beşinci sırada kalmış, ancak eyalet listesindeki birinci sıra adaylığı nedeniyle yeniden seçilmesi güvence altına alınmıştır.^【18】

Sol Parti'nin başbakan adayı Elif Eralp, Friedrichshain-Kreuzberg seçim bölgesinde doğrudan mandat kazanmıştır. Yeşiller'in başbakan adayı Werner Graf, kendi seçim bölgelerinin hiçbirinde doğrudan aday olarak yarışmamış, ancak eyalet listesinin ikinci sırasından mecliste yer almayı garantilemiştir.^【19】

Eski yönetici başbakan Franziska Giffey (SPD) ise Rudow'da CDU adayına karşı seçimi kaybetmiş ve yeni mecliste yer alamayacaktır.^【20】

Berlin'de oy kullanma biçimine göre seçmenlerin yüzde 44,1'i sandıkta, yüzde 30,1'i mektupla oy kullanmış, yüzde 25,8'i ise oy kullanmamıştır.^【21】

Usulsüzlük nedeniyle mahkeme kararıyla tekrarlanan 2023 Berlin Eyalet Meclisi seçiminde sonuçlar şu şekilde gerçekleşmiştir: CDU yüzde 28,2 (52 sandalye), SPD yüzde 18,4 (34 sandalye), Yeşiller yüzde 18,4 (34 sandalye), Sol Parti yüzde 12,2 (22 sandalye) ve AfD yüzde 9,1 (17 sandalye). SPD, Yeşiller ve Sol Parti ile kırmızı-yeşil-kırmızı koalisyonu sürdürebilecek çoğunluğa sahip olmasına rağmen, seçimin galibi CDU ile kara-kırmızı (CDU-SPD) koalisyonu kurmayı tercih etmiştir.^【22】

Elif Eralp, Sol Parti'nin Berlin başbakan adayı olarak seçime girmiş ve partisinin birinci parti konumuna yükselmesiyle Berlin'in yönetici başbakanlığına aday olma imkânı elde etmiştir.^【23】 Eralp, 1980 darbesinde Türkiye'den Almanya'ya gelen bir ailenin kızı olarak Münih'te dünyaya gelmiştir.^【24】 Seçilmesi halinde Eralp, Almanya'nın yeniden birleşmesinden bu yana Berlin'i yönetecek ilk Sol Parti adayı ve kentin Türk kökenli ilk başbakanı olacaktır.^【25】

Eralp, hukuk eğitimini Hamburg'da tamamlamış, ardından yaklaşık on yıl boyunca Federal Meclis'te (Bundestag) insan hakları avukatı olarak görev yapmıştır.^【26】 On yılı aşkın bir süre Sol Parti için hukuki danışman olarak çalışmış, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) bünyesinde stajyerlik yapmış ve Sol Parti içinde bir göçmen hakları ağının kurucuları arasında yer almıştır.^【27】 Eralp, 2017 yılında Sol Parti'ye katılmış, 2021'den itibaren Berlin Eyalet Meclisi üyesi olarak görev yapmış ve 2024 yılında partinin meclis grubu ikinci başkanlığına getirilmiştir.^【28】 Kreuzberg ilçesinde ırkçılığa karşı mücadele, göçmenlerin toplumsal katılımı, uygun fiyatlı konut ve soylulaştırmaya karşı çalışmalar yürütmüştür. Eralp evli ve iki çocuk annesidir.^【29】

Seçim kampanyasını sosyal konut, kiracı hakları ve kamusal hizmetler üzerine kuran Eralp, büyük konut şirketlerinin kamusal denetime alınmasını ve ülke çapında kira tavanı uygulanmasını savunmuştur.^【30】 Berlin'in bir "dayanışma kenti" (solidarity city) olmasını istediğini belirten Eralp, bu statünün Almanya'nın başkentini mültecilere karşı daha misafirperver hale getireceğini, "damgalayıcı polis kontrollerini" sona erdireceğini ve göçmenlerin sivil topluma katılımını artıracağını ifade etmiştir. Zafer konuşmasında "Sosyal bir politikadan, herkesi bir arada tutan bir politikadan yanayım. Ve şu an öncelik Berlin'i uygun fiyatlı hale getirmektir" değerlendirmesinde bulunmuştur.^【31】

Eralp'in kampanyası, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'nin seçim modelinden esinlenmiş; bazı Sol Parti üyeleri Mamdani'nin kampanyasını incelemek üzere New York'a gitmiştir. Eralp, "Eğer solcu bir aday New York'ta kazanabiliyorsa, bunun Berlin'de gerçekleşememesi için bir sebep yoktur" ifadesini kullanmıştır.^【32】Analiz platformu viral.app verilerine göre Eralp, 6,3 milyon görüntülenmeyle sosyal medyada en çok görüntülenen aday olmuştur.^【33】

Eralp'in annesi Hülya Eralp, kızının seçim başarısının ardından yaptığı açıklamada "Çok mutluyum. Kızımla gurur duyuyorum. Bu kadar yüksek bir oy alacağını ben bile tahmin etmedim. Ama gerçekten sevinç gözyaşlarımı tutamadım." demiştir. Hülya Eralp, kendisinin ve eşinin Almanya'ya geldikleri dönemden bu yana ırkçılığa karşı mücadele ettiklerini ve göçmenlere destek verdiklerini, evlerinde göçmenlerin, işçilerin ve ırkçılığa karşı mücadele eden insanların sürekli bulunduğunu aktarmıştır. Elif Eralp'in adaylık teklifini uzun süre düşündüğünü belirten Hülya Eralp, ailenin kendisini "Bu tarihi bir olay, olman gerekiyor" diyerek desteklediğini söylemiştir.^【34】

Mecklenburg-Vorpommern Eyalet Seçim Kurulu'nun açıkladığı geçici resmi sonuçlara göre AfD, yüzde 38,2 oyla seçimin birincisi olmuştur. SPD yüzde 35,5 oyla ikinci sırada yer almış; Sol Parti yüzde 6,5, Yeşiller ise yüzde 5,7 oy alarak eyalet meclisine girmeyi başarmıştır. CDU yüzde 4,9, Sosyal Adalet ve Ekonomik Anlayış İttifakı (BSW) ise yüzde 4,8 oy alarak yüzde 5'lik seçim barajının altında kalmış ve meclise giremeyen partiler arasında yer almıştır.^【35】

71 sandalyeli Mecklenburg-Vorpommern Eyalet Meclisi'nde salt çoğunluk 36 sandalyedir. Sandalye dağılımı şu şekilde gerçekleşmiştir:

AfD, birinci parti olmasına rağmen tek başına hükümet kurabilecek salt çoğunluğa (36 sandalye) 4 sandalye eksiğiyle ulaşamamıştır. Mevcut SPD-Sol Parti koalisyonu, toplam 34 sandalyeyle çoğunluğa ulaşamazken, Yeşiller'in de katılacağı üçlü bir SPD-Sol Parti-Yeşiller ittifakı 39 sandalyeyle çoğunluğu sağlayabilmektedir. Diğer partilerin AfD ile hükümet ortaklığını dışlaması nedeniyle, AfD'nin birinci parti olmasına karşın hükümeti kurma ihtimali sınırlı görünmektedir.^【36】

AfD'nin eyalet başbakanlığı adayı Leif-Erik Holm, seçim sonrasında bir sonraki eyalet hükümetini kurma hakkını talep etmiş; partisinin "işleri harekete geçirmek" amacıyla diğer tüm partilerle de görüşeceğini belirtmiştir.^【37】 Holm, kamu yayıncısı ARD'ye yaptığı açıklamada partinin eğitim, ekonomi ve güvenlik konularını kapsayan "muhafazakâr bir programı" bulunduğunu ve Mecklenburg-Vorpommern'deki AfD teşkilatının, Anayasayı Koruma Federal Ofisi (Verfassungsschutz) tarafından izlenmediğini vurgulamıştır. Buna karşın, mevcut SPD Eyalet Başbakanı Manuela Schwesig'in görevde kalması beklenmektedir.^【38】

Schwesig, 2017 yılından bu yana eyaleti yönetmekte olup, eyaletin ilk kadın başbakanıdır.^【39】 Kampanyasını "Maviye Karşı Kadın" (Woman against Blue) sloganıyla AfD'nin parti rengine gönderme yaparak yürüten Schwesig, seçim sonrası ZDF'ye yaptığı açıklamada bunun partisinin karşılaştığı "en zorlu eyalet seçimi" olduğunu belirtmiştir. SPD'nin AfD karşısında "içerikle, insanlarla, netlikle ve birleşik bir çabayla" mücadele ettiğini söylemiştir.^【40】

Schwesig'in siyasi geçmişinde, 2021 yılında eyalet hükümetinin kurduğu ve Kuzey Akım 2 (Nord Stream 2) boru hattının inşasını destekleyen İklim ve Çevre Koruma Vakfı yer almaktadır; Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından Schwesig bu tutumunun bir hata olduğunu kabul etmiş, 2024 yılında Kiev'e yaptığı ziyarette "Ukrayna bu savaşı kazanmalıdır" diyerek ek silah sevkiyatını desteklemiştir.^【41】

AfD, kampanyasında kayıt dışı göçmenlerin kitlesel sınır dışı edilmesini, Ukrayna'ya askeri yardımın sona erdirilmesini ve Rusya ile daha yakın ilişkiler kurulmasını savunmuştur. Partinin eyalet başbakanlığı adayının, kendi yaklaşımını Trump yönetiminin "Önce Amerika" politikasına benzettiği bildirilmiştir. Eyaletin, yaşlanan nüfus ve düşen doğum oranları nedeniyle ciddi bir nitelikli işgücü açığıyla karşı karşıya olduğu; Reuters'a göre göçmen kökenli yaklaşık 50 bin kişinin eyalet ekonomisinde önemli bir rol oynadığı ve bunun aşırı sağın göçmen karşıtı söylemiyle çeliştiği aktarılmıştır.^【42】 Mecklenburg-Vorpommern'de oy verme katılımı yüzde 78,1 olarak gerçekleşmiş olup, bu oran 2021'deki yüzde 70,8'e kıyasla artış göstermiştir.^【43】

Başbakan Friedrich Merz, CDU Genel Merkezi'nde yaptığı açıklamada Mecklenburg-Vorpommern'deki sonucu "ağır bir darbe" olarak nitelendirmiş ve şu ifadeleri kullanmıştır: "Bu seçim, derin bir dönüm noktasıdır. CDU için Almanya'da yüzde 5 barajını aşamamamız ve eyalet meclisindeki tüm grup üyeliğimizi kaybetmemiz, dramatik ve benzeri görülmemiş bir sonuçtur. Bu ağır bir darbedir ve etkileri bizim için uzun süre hissedilecek.".^【44】 Merz, partisinin SPD ile AfD arasındaki kutuplaşmada "ezildiğini" belirterek eski günlere dönüşün bir çözüm olmadığını, reformların gelmesi gerektiğini vurgulamıştır.^【45】 Berlin'deki sonucu ise "zor koşullar altında düzgün bir sonuç" olarak tanımlamıştır.^【46】

Merz, seçim sonuçları ve bunların ardındaki nedenlerin kendi şahsının çok ötesine uzandığını belirterek Almanya'da olduğu gibi birçok başka ülkede de siyasi sistemin köklü bir dönüşümüne tanık olunduğunu ifade etmiş, AfD ve Sol Parti'yi "yıkıcı güçler" olarak nitelendirmiştir.^【47】

Koalisyon ortağı SPD'ye seçim sonrası hükümette kalma kararı için teşekkür eden Merz, SPD ve Yeşiller'in Berlin'de Sol Parti ile eyalet hükümeti kurmaması konusunda net bir yanıt beklediğini belirtmiştir. Merz ayrıca ülkenin daha karmaşık bir hale geldiğini, kamusal tartışmanın giderek sertleştiğini ve kurumlara duyulan güvenin azaldığını söylemiş; "otoriterlik hayranlığı" üzerinden topluma sızan "otoriter zehre" karşı uyarıda bulunarak Almanya'nın yeniden bir "yeni başlangıçlar ülkesi" olması gerektiğini belirtmiştir.^【48】

Merz, sonuçların ardından görevde kalacağını ve reform gündemini sürdüreceğini teyit etmiştir. ^【49】Birkaç eyalet başbakanı, seçimden bir hafta önce Merz'i destekleyen ortak bir mektup yayımladıktan sonra 20 Eylül günü bir araya gelmiş; toplantıya katılanlardan biri Reuters'a yaptığı açıklamada toplantının Merz'e karşı bir "isyan ya da komplo" olmadığını ancak eyalet seçimlerindeki zorlu sonuçların ardından başbakanın "daha fazlasını sunması" gerektiği konusunda görüş birliği bulunduğunu belirtmiştir.^【50】SPD Eş Genel Başkanı Bärbel Bas, "Böyle devam edemeyiz." demiştir. SPD Genel Başkanı Lars Klingbeil ise reform sürecinin sürdürüleceğini ancak bazı ayarlamalar yapılabileceğini ima etmiş; özellikle 63 yaşında emeklilik uygulamasının kaldırılması planının toplumda "büyük bir belirsizliğe" yol açtığını belirterek, kırk beş yıl çalışmış olmalarına rağmen emekliliğe hak kazanamama endişesinin ciddiye alınması ve bunun için çözüm bulunması gerektiğini söylemiştir.^【51】

Chipmaker Infineon'un CEO'su Jochen Hanebeck, LinkedIn'de yaptığı paylaşımda "Ekonomik güç beklemekle değil, geleceği aktif olarak şekillendirmekle inşa edilir. Şu anda ivme kaybetmeyi göze alamayız." diyerek Merz'i reform sürecinde kararlılığını sürdürmeye çağırmıştır.

Buna karşın AfD'nin sonuçları, partinin ulusal siyasette kilit güç haline gelme sürecinde bir dönüm noktası olarak değerlendirilmiştir. AfD Eş Genel Başkanı Alice Weidel, çıkış anketlerinin açıklanmasının ardından partisinin "Almanya'daki yeni halk partisi" olduğunu söylemiş; "CDU'yu geride bıraktık ve insanlar bir politika değişikliği istiyor" ifadesini kullanmış, Merz'i "ciddi biçimde zarar görmüş" olarak nitelendirerek "CDU'nun zayıf bir başbakanla, Friedrich Merz ile devam edemeyeceğine inanıyorum" demiştir.

Weidel, sosyal platformunda yaptığı paylaşımda CDU'nun özellikle Doğu Almanya'da bu "güvenlik duvarı" (Brandmauer) politikasını sürdürüp sürdürmeyeceğini çok dikkatli değerlendirmesi gerektiğini yazmış ve partilerin bir araya gelerek görüşmesi çağrısında bulunmuştur.^【52】 AfD Eş Genel Başkanı Tino Chrupalla ise Merz'in istifa etmesi gerektiğini belirterek ZDF televizyonuna yaptığı açıklamada Merz'in açıklamasının "gerçekten cılız" kaldığını, sonuçların gereğini yerine getirip istifa etmek yerine eskisi gibi devam edeceğini duyurduğunu söylemiştir.^【53】

AfD'nin son dönemdeki yükselişi, partinin 2024 yılında Thüringen'de kazandığı ilk eyalet seçiminin ardından, iki hafta önce Saksonya-Anhalt'ta elde ettiği yüzde 43,8'lik tarihi zaferle devam etmiş ve bu seçim sonucuyla AfD, ülke genelinde ikinci kez ve bir ay içinde ikinci kez bir eyalet seçimini kazanmıştır.

Almanya'nın iç istihbarat servisi, AfD'yi ulusal düzeyde şüpheli aşırılıkçı bir örgüt olarak izlemeye devam etmekte; Şubat ayında bir mahkeme, daha geniş kapsamlı bir dava sürerken kurumun partinin tamamını doğrulanmış aşırı sağcı bir örgüt olarak sınıflandırmasını engellemiştir. AfD'nin göç karşıtı programı; büyük ölçekli sınır dışı etmeleri ve göçmenlerin ülkeyi terk etmeye teşvik edilmesini öngören "yeniden göç" (remigration) politikasını, avronun terk edilmesini, Rusya'ya yönelik yaptırımların kaldırılmasını ve Ukrayna'ya silah sevkiyatının sona erdirilmesini içermektedir.^【54】