2026 Bolivya Protestoları

Bolivya Protestoları, Mayıs 2026'da Bolivya’da başlayan ve kısa sürede ülke geneline yayılan hükümet karşıtı protesto ve grev hareketleridir. Protestolar, Bolivya İşçi Merkezi (COB), madenci sendikaları, öğretmen birlikleri, ulaşım sektörü çalışanları, yerli topluluklar, köylü örgütleri ve çeşitli sosyal hareketlerin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Gösteriler kapsamında ülke genelinde çok sayıda yol kapatma eylemi düzenlenmiş, La Paz başta olmak üzere çeşitli kentlerde gıda, yakıt ve tıbbi malzeme sıkıntıları yaşanmıştır. Güvenlik güçleri ile göstericiler arasında çatışmalar meydana gelmiş, göz yaşartıcı gaz, taş, molotofkokteyli ve dinamit kullanılan olaylarda çok sayıda kişi gözaltına alınmış ve yaralanmıştır.

^{Bolivya’nın La Paz kentinde düzenlenen protestolar, 6 Mayıs 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Göstericilerin önemli bir bölümü Cumhurbaşkanı Rodrigo Paz'ın istifasını talep etmiştir. Paz hükümeti, protestoların organizasyonundan hakkında yakalama kararı bulunan eski Cumhurbaşkanı Evo Morales'i sorumlu tutmuştur.

Rodrigo Paz, Bolivya’da uzun süre devam eden solcu yönetimin ardından Ekim 2025 seçimlerini kazanarak Kasım 2025’te cumhurbaşkanlığı görevine başlamıştır. Paz’ın seçilmesiyle birlikte Harekat Sosyalizme Doğru (MAS) iktidarı sona ermiştir.

Rodrigo Paz’ın iktidara geldiği süreç, Bolivya ekonomisinin son kırk yılın en ağır dönemlerinden birini yaşadığı dönemdir. Nisan 2026 itibarıyla yıllık enflasyon yüzde 14 seviyesine ulaşmış, döviz rezervleri gerilemiş, doğal gaz üretimi düşmüş ve Bolivya doğal gaz alanında net ithalatçı konumuna geçmiştir. Ülkenin toplam kamu borcu, Paz’ın göreve başladığı dönemde gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 95’ine ulaşmıştır.

Paz hükümeti, mali dengeyi yeniden sağlamak amacıyla 2006 seviyesinde tutulan yakıt sübvansiyonlarını kaldırmıştır. Bu düzenlemenin ardından akaryakıt fiyatları dizel için litre başına 3,72 bolivianodan 9,80 bolivianoya, benzin için ise 3,74 bolivianodan 6,96 bolivianoya yükselmiştir. Hükümet, Şubat 2026’da Uluslararası Para Fonu’ndan (IMF) 3,3 milyar dolarlık finansal destek talep etmiştir.

^{Bolivya’nın La Paz kentinde düzenlenen protestolar, 6 Mayıs 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Eylemler Mayıs 2026 başında, ülkenin başlıca işçi konfederasyonu olan Bolivya İşçi Merkezi'nin (COB) Mayıs Günü çerçevesinde genel grev çağrısında bulunmasıyla başlamıştır. COB Genel Sekreteri Mario Argollo, El Alto kentinde yaklaşık bin kişilik bir kalabalığa hitaben "Bugünden itibaren, hükümet halkın taleplerini anlayana kadar genel, süresiz ve aktif bir grev ilan edilmiştir" açıklamasını yapmıştır.

Başlangıçta tarımsal, eğitim ve işçi politikalarına yönelik reform talepleriyle sınırlı olan gösteriler zamanla kapsamını genişletmiştir. Madenciler, ulaşım çalışanları, öğretmenler, öğrenciler, yerli topluluklar ve köylü örgütleri de eylemlere katılmıştır.

Eylemlerin başlıca talepleri ve itirazları şunlardır:

• Bolivya İşçi Merkezi’nin (COB), aylık 3.300 boliviano seviyesinde bulunan ulusal asgari ücrete yüzde 20 oranında zam yapılması talebi,
• Öğretmenlerin daha yüksek maaş ve eğitim sektörüne daha fazla finansman sağlanması yönündeki talepleri,
• Ulaşım çalışanlarının, yakıt sübvansiyonlarının kaldırılması nedeniyle araçlarda meydana geldiğini öne sürdükleri motor hasarlarının tazmin edilmesi ve akaryakıt istasyonlarındaki kuyrukların azaltılması talepleri,
• Yerli ve kırsal grupların, büyük toprak sahiplerine yarar sağladığını ileri sürdükleri tarım reformlarına yönelik itirazları,
• Madencilerin, yeni maden arama sahalarına erişim hakkı konusunda hükümetle bağımsız müzakereler yürütülmesi talebi,
• Çeşitli sektörlerden protestocuların Cumhurbaşkanı Rodrigo Paz’ın istifasını talep etmesi.

5 Mayıs 2026 tarihinde Bolivya İşçi Merkezi (COB), tarım, eğitim ve işçi politikalarında reform talep eden üç ayrı grubun çağrısıyla genel grev başlatmıştır.

7 Mayıs'ta ulaşım sektörü çalışanları yolları araçlarla kapatmış, La Paz, El Alto, Cochabamba, Oruro ve Sucre kentlerinde toplu taşıma büyük ölçüde durma noktasına gelmiştir. Bolivya Karayolları Derneği verilerine göre ülke genelinde en az yetmiş yol barikatı kurulmuştur.

Güvenlik güçleri, La Paz’daki cumhurbaşkanlığı sarayı yakınlarında protesto düzenleyen öğretmenlere tazyikli gazla müdahale etmiştir.

12 Mayıs 2026’da Tarija kentinde görülen davada eski Cumhurbaşkanı Evo Morales hakkında “nitelikli insan kaçakçılığı” suçlamasıyla yakalama kararı çıkarılmıştır. Morales ve avukatlarının duruşmaya katılmaması üzerine mahkeme, eski lideri “firari” ilan etmiş, yurt dışına çıkışını yasaklayan adli kontrol tedbiri uygulamış ve polise Morales’i görüldüğü yerde ek izne gerek olmaksızın gözaltına alma yetkisi tanımıştır.

^{Bolivya’nın La Paz kentinde düzenlenen protestolar, 6 Mayıs 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Davaya ilişkin açıklama yapan Savcı Luis Gutierrez, “Sanıklar, bizzat gelene ya da kamu gücüyle mahkemeye getirilmelerine kadar yargılama askıya alınmıştır” ifadelerini kullanmıştır. Morales’in avukatları ise müvekkillerine resmi tebligatın usule uygun yapılmadığını ve bu nedenle duruşmaya katılmadıklarını açıklamıştır. Morales’in, Cochabamba’ya bağlı Chapare bölgesinde bulunduğu, taraftarlarının ise güvenlik güçlerinin bölgeye girişini zorlaştırdığı bildirilmiştir.

Savcılık, Morales’i insan kaçakçılığı suçlamasının yanı sıra görevde bulunduğu dönemde reşit olmayan bir kadınsan çocuk sahibi olmakla suçlamıştır. Morales ve müttefikleri ise suçlamaları reddederek davayı, Rodrigo Paz hükümetinin kendisini siyasetten uzaklaştırmak amacıyla yürüttüğü “yargısal zulüm” olarak nitelendirmiştir.

Yakalama kararının ardından Kawsachun Coca radyosuna konuşan koka üreticileri lideri Dieter Mendoza, “Evo Morales’i tutuklayarak hareketi bastıracaklarını ve hareketsiz bırakacaklarını sanıyorlar. Yanılıyorlar. Evo Morales’e dokunurlarsa bu bir çalkantıya yol açar... Bolivya genelinde bir isyan başlar” ifadelerini kullanmıştır. Mendoza ayrıca Cochabamba Tropikaları sakinlerini “yüksek alarmda” ve “savaşa hazır” olmaya çağırmıştır.

14 Mayıs 2026’da La Paz’da madenci grupları ve kırsal sendikalar öncülüğündeki gösteriler sırasında protestocular ile güvenlik güçleri arasında çatışmalar yaşanmıştır. Madencilerin küçük dinamit çubukları patlatması sonucu kent merkezinde patlama sesleri duyulmuş, bazı göstericilerin cumhurbaşkanlığı sarayına girmeye teşebbüs ettiği bildirilmiştir. Güvenlik güçleri göstericilere tazyikli gazla müdahale etmiştir.

15 Mayıs 2026’da COB’a bağlı madenciler Hükümet Sarayı’na yürümek istemiştir. Güvenlik güçleri, saraya çıkan yolları bariyerlerle kapatmıştır. Bazı madencilerin molotofkokteyli attığı olaylarda çeşitli göstericiler yaralanmıştır. COB, taleplerinin karşılanmaması halinde daha geniş çaplı protestolar düzenleyeceğini açıklamıştır.

17 Mayıs 2026’da La Paz çevresinde toplanan madenciler, yerli gruplar, öğretmenler, öğrenciler ve işçiler yollara barikat kurmuş ve güvenlik güçleriyle çatışmıştır. Hükümet, yol kapatma eylemleri nedeniyle hastanelere ulaştırılamayan üç kişinin hayatını kaybettiğini açıklamıştır.

Hükümet Sözcüsü Jose Luis Galvez, asker ve polislerden oluşan 3.500 kişilik güvenlik gücünün barikatları kaldırmak amacıyla geniş çaplı operasyon başlattığını bildirmiştir. Galvez, operasyonun amacının gıda, tıbbi malzeme ve hastanelere oksijen ulaştırılmasını sağlamak olduğunu belirtmiş ve operasyonun sürdüğünü ifade etmiştir. Olaylar sonucunda taşkınlık gerekçesiyle 57 kişi gözaltına alınmıştır.

Paraguay, Arjantin, Şili, Peru, Ekvador, Kosta Rika, Panama ve Honduras hükümetleri ortak bildiri yayımlamıştır. Bildiride Bolivya’daki mevcut durumdan duyulan endişe dile getirilmiş, Rodrigo Paz hükümetine destek ve dayanışma mesajı verilmiş ve demokratik düzeni istikrarsızlaştırmaya yönelik her türlü şiddet reddedilmiştir.

^{Bolivya’nın La Paz kentinde düzenlenen protestolar, 6 Mayıs 2026 - (Anadolu Ajansı)}

18 Mayıs 2026’da Andlar üzerinden altı günlük yürüyüş gerçekleştiren Evo Morales taraftarları, Oruro’dan La Paz’a ulaşmıştır. Kent merkezinde dinamit patlama sesleri duyulmuş, güvenlik güçleri tazyikli gaz kullanırken göstericiler taş ve patlayıcılarla karşılık vermiştir. Hükümet tarafından yayımlanan görüntülerde protestocuların bir ofise girerek mobilya, bilgisayar ve çeşitli ekipmanları taşıdığı görülmüştür. İçişleri Bakan Yardımcısı Hernán Paredes, çatışmalar sırasında bir protestocunun hendeğe düşerek hayatını kaybettiğini açıklamıştır.

19 Mayıs 2026’da binlerce çiftçi, madenci, öğretmen, kamu çalışanı ve yerli topluluk üyesi La Paz’da bir araya gelmiştir. Polis Müdürü Mirko Sokol, cumhurbaşkanlığı sarayının bulunduğu ana meydana ulaşmak isteyen göstericilere tazyikli gazla müdahale edildiğini açıklamıştır. Savcılık, COB lideri Mario Argollo hakkında terör ve suç işlemeye teşvik suçlamalarıyla yakalama kararı çıkarmıştır. Savcı Genel Roger Mariaca, söz konusu kararın “Bolivya Polisinin genel komutasında” olduğunu açıklamıştır.

Aynı gün La Paz, El Alto, Cochabamba ve Sucre kentlerinde farklı sivil platformlar yürüyüşler düzenlemiştir. Üç renkli bayraklar ve pankartlarla yürüyen göstericiler kent merkezlerinde protestolar gerçekleştirmiştir. La Paz’daki yürüyüş Bolivia Meydanı’nda başlamış, Prado üzerinden ilerleyerek Cumhurbaşkanlığı binası yakınlarında sona ermiştir. Cochabamba’da ise Çok Sektörlü Komite, Bayraklar Meydanı’nda toplanmış ve kent merkezine yürümüştür. Cochabamba Tarım Odası Başkanı Rolando Morales, tüm yol blokajlarının kaldırılmasını, halkın yaşam hakkının korunmasını ve Paz’ın görev süresini kısaltmaya yönelik girişimlerden vazgeçilmesini talep etmiştir.

20 Mayıs 2026 itibarıyla protestolar kapsamında gözaltına alınanların sayısı 120’ye yükselmiştir. Güvenlik güçlerinin müdahalelerine rağmen protestocular, ülke genelinde 32 noktada yol kapatma eylemlerini sürdürmüştür. Çıkan olaylarda atılan taşlar nedeniyle 11 polis yaralanmıştır.

ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Christopher Landau, Cumhurbaşkanı Rodrigo Paz ile görüştüğünü ve ülkede tırmanan kargaşa nedeniyle “son derece endişeli” olduğunu açıklamıştır. Americas Society/Council of the Americas tarafından düzenlenen konferansta konuşan Landau, “Bolivya konusunda son derece endişeliyim. Bir demokratik süreç sonucunda bir yıldan kısa süre önce Bolivyalılar tarafından ezici çoğunlukla seçilmiş birisinin, şimdi şiddet kullanan göstericilerin caddeleri bloke etmesiyle karşı karşıya kalması kabul edilemez” ifadelerini kullanmıştır. Landau ayrıca mevcut durumu, bölgedeki demokratik hükümetleri tehdit eden ve “siyaset ile organize suç arasındaki kutsal ittifak” tarafından finanse edilen bir “darbe girişimi” olarak tanımlamıştır.

Rodrigo Paz hükümeti, protestoların yoğunlaştığı merkezlerden biri olan El Alto kentindeki bazı işçi grupları ve öğretmenlerle anlaşmaya varmıştır. Bolivya İşçi Merkezi (COB) ise bu gelişmenin ardından üyelerine hükümet üzerindeki baskının ve protestoların artırılması çağrısında bulunmayı sürdürmüştür.

Hükümet, 10 Mayıs 2026’dan itibaren başkente hava yoluyla gıda sevkiyatı gerçekleştirmiştir. Arjantin, Bolivya’nın talebi üzerine gıda maddesi taşıyan askeri uçak göndermiş, ayrıca Paz’ın talebi doğrultusunda başkentteki sıkıntıyı hafifletmek amacıyla bir haftalık insani yardım hava köprüsü başlatacağını açıklamıştır. Hükümet ayrıca La Paz çevresindeki kapalı karayollarını altı saatliğine açmak amacıyla “insani koridor” oluşturma girişiminde bulunmuştur.

Yürütme Bakanı Mauricio Zamora, “Cumhurbaşkanı istifa etmeyecek” açıklamasını yapmıştır. Ekonomi Bakanı Jose Gabriel Espinoza, protestocuların Evo Morales’in iktidara dönüşüne zemin hazırlamaya çalışan “siyasi operatifler” olduğunu öne sürmüştür. İçişleri Bakan Yardımcısı Hernán Paredes ise “Barışçıl yürüyebilirler ancak suç işlemeleri halinde harekete geçeceğiz” ifadelerini kullanmıştır.

Hükümet, kademeli yakıt fiyat kontrollerinin kaldırılması ile yurt içi enerji üretimi ve yatırımının artırılmasına yönelik tedbirleri içeren bir reform paketini Meclis’e sunmaya hazırlanmaktadır. Tartışmalı tarım reformu yasası ise yoğun tepkiler üzerine 13 Mayıs 2026’da yürürlükten kaldırılmıştır. Buna rağmen protestolar yasa iptal edildikten sonra da devam etmiştir.

Evo Morales, 2006-2019 yılları arasında Bolivya Cumhurbaşkanı olarak görev yapmıştır. Görevden ayrılmasının ardından Chapare bölgesine yerleşen Morales, hakkında çıkarılan yakalama kararları nedeniyle bölgede bulunmayı sürdürmektedir.

Morales, sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamalarda protestolara destek vermiştir. Morales, “Hükümet, neoliberal modele ve sömürgeci devlete karşı gösteri yapan binlerce Bolivyalıyı askeri ve polis güçleriyle baskı altına alıyor” ifadelerini kullanmıştır. Morales ayrıca, “Yakıt, gıda ve enflasyon gibi yapısal talepler karşılanmadıkça isyan durmayacaktır” açıklamasını yapmıştır.

Hükümetin, protestoların Morales tarafından yönlendirildiği yönündeki iddialarına karşılık Morales “Şu anda sokaklarda ve yollarda gösteri yapan binlerce Bolivyalının yalnızca tek bir kişinin emirlerine uyduğunu düşünüyorlar. Öfkelenenler, toplumsal vicdanları ve ilk günden itibaren seçmenlerine ve millete ihanet eden bir hükümete duydukları öfke tarafından harekete geçiriliyor.” demiştir.

Rodrigo Paz hükümeti, protestoların organizasyonundan Morales’i sorumlu tutmakta ve Morales yanlılarının yol blokajlarını teşvik ettiğini öne sürmektedir. Morales ise tüm suçlamaları reddetmekte ve hakkında yürütülen davaları siyasi güdümlü olarak nitelendirmektedir.

19 Mayıs 2026’da sekiz ulusal ve uluslararası basın kuruluşu, 18 Mayıs’ta La Paz ve El Alto’daki protestolar sırasında yaşanan şiddet olaylarına ilişkin ortak bildiri yayımlamış ve bilgi edinme hakkını savunduklarını teyit etmiştir.

Bildiriyi imzalayan kuruluşlar şunlardır:

• Uluslararası Basın Muhabirleri Derneği,
• La Paz Dijital İletişim Medyaları Derneği,
• La Paz Gazeteciler Derneği,
• Pando Gazeteciler Derneği,
• Kadın Gazeteciler Çevresi,
• Bolivya Basın İşçileri Sendikal Konfederasyonu,
• El Alto Basın İşçileri Sendikası Federasyonu,
• La Paz Basın İşçileri Federasyonu.

Ortak bildiride gazetecilere, kameramanlara, güvenlik görevlilerine ve kamu ile özel tesislere yönelik saldırılar kınanmıştır. Bildiride ayrıca kentsel mülklerin tahrip edilmesi ve yağmalanması eleştirilmiş; uzun süreli yol kapamalarının en az üç kişinin ölümüne yol açtığı ve gıda ile ilaç sıkıntısına neden olduğu belirtilmiştir.

Uluslararası Basın Muhabirleri Derneği, bir uluslararası haber ajansında çalışan fotomuhabirin La Paz merkezinde bir grup gösterici tarafından tacize uğradığını ve tekmelendiğini açıklamıştır.

Bildiride ayrıca Cumhurbaşkanlığı binası yakınındaki çatışmalar sırasında yabancı bir medya kuruluşunda görev yapan başka bir fotomuhabirin taşla yaralandığı belirtilmiştir. Dernek, Bolivya hükümeti ile Bolivya Polisinden, sokak olaylarını takip eden gazeteciler için etkili koruma mekanizmalarının devreye alınmasını talep etmiştir.

Paraguay, Arjantin, Şili, Peru, Ekvador, Kosta Rika, Panama ve Honduras hükümetleri, Rodrigo Paz hükümetine destek ve dayanışmayı ifade eden ortak bir bildiri yayımlamıştır. Bildiride, demokratik düzeni istikrarsızlaştırmaya yönelik her türlü şiddet reddedilmiştir.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Paz’ın Bolivyalıların huzuru, güvenliği ve istikrarı için düzeni yeniden sağlama çabalarına destek verdiğini açıklamıştır. ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Christopher Landau, yaşanan gelişmeleri bölgedeki demokratik hükümetleri tehdit eden bir girişim olarak tanımlamış ve Trump yönetiminin hükümet karşıtı ve kurumsal karşıtı güçlerin başarıya ulaşmasını önlemek amacıyla çalıştığını ifade etmiştir.

Arjantin, Bolivya’nın talebi üzerine gıda maddesi taşıyan askeri uçak göndermiş, başkentte yaşanan kıtlığı hafifletmek amacıyla bir haftalık insani yardım hava köprüsü başlatacağını duyurmuştur.

Piyasaların protestolara verdiği tepki sınırlı kalmıştır. JPMorgan, müşterilerine yönelik değerlendirme notunda Bolivya’nın “yükselen ulusal grevin kitlesel protestolar ve yaygın yol kapamalarıyla kesiştiği sosyal ve siyasi bir gerilim döneminden geçtiğini” belirtmiştir.