15 Ocak 2026 tarihinde Uganda’da yapılması planlanan genel seçimler, ülkede uzun süredir devam eden iktidar yapısı, anayasal değişiklikler ve muhalefet-iktidar ilişkileri çerçevesinde şekillenmiştir. 1986 yılından bu yana iktidarda bulunan Ulusal Direniş Hareketi’nin lideri Yoweri Museveni, 2026 seçimlerinde yedinci dönem için aday olmuştur.
Museveni’nin iktidarını sürdürmesine imkân tanıyan süreçte, anayasal düzenlemelere gidilmiştir. Bu kapsamda 2005 yılında cumhurbaşkanlığı için dönem sınırlaması, 2017 yılında ise yaş sınırı kaldırılmıştır. Böylece Museveni’nin yeniden adaylığının önü açılmıştır.
Seçimlerde Museveni’ye, ana muhalefet lideri ve Ulusal Birlik Platformu (NUP) Başkanı Robert Kyagulanyi’nin de aralarında bulunduğu toplam yedi aday rakip olmuştur. Yaklaşık 45 milyon nüfusa sahip Uganda’da, 21,6 milyon civarında kayıtlı seçmen bulunduğu açıklanmıştır.
Uluslararası Gözlem ve Değerlendirmeler
Seçim sürecine ilişkin olarak Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve çeşitli uluslararası kuruluşlar, Uganda’daki gelişmeleri yakından izlediklerini duyurmuştur. Yapılan değerlendirmelerde ifade özgürlüğü, toplanma hakkı ve adil seçim koşullarına ilişkin kaygılar dile getirilmiştir.
Uganda Seçimleri (Al Jazeera)
Uluslararası gözlemciler, seçimlerin yalnızca sonuçlarıyla değil; sürecin şeffaflığı ve kapsayıcılığıyla da Uganda’nın siyasal geleceği açısından belirleyici olduğu görüşünü paylaşmıştır.
Güvenlik Politikaları ve Askerî Konuşlanma
Seçimler öncesinde ülkede güvenlik önlemleri üst seviyeye çıkarılmıştır. Uganda hükümeti, 10 Ocak 2026’dan itibaren başkent Kampala’nın bazı bölgelerinde zırhlı araçlar eşliğinde askerlerin konuşlandırıldığını açıklamıştır. Yetkililer, bu adımın olası şiddet olaylarını önlemeyi amaçladığını belirtmiştir.
Cumhurbaşkanı Museveni, yeni yıl konuşmasında güvenlik güçlerine, “suçlu muhalefet” olarak tanımladığı kalabalıkları dağıtmak amacıyla göz yaşartıcı gaz kullanılmasını tavsiye ettiğini ifade etmiştir.
İnternet Erişiminin Kısıtlanması
Genel seçimlerden bir gün önce Uganda İletişim Komisyonu (UCC), ülkedeki tüm internet servis sağlayıcılarının internet hizmetlerini durdurmasını istemiştir. Komisyon, kararın kamu güvenliği gerekçesiyle alındığını; çevrim içi yanlış bilgilendirme, dezenformasyon, seçim usulsüzlükleri ve şiddetin teşvik edilmesinin önlenmesinin amaçlandığını açıklamıştır.
Muhalefet partileri ve hak savunucuları ise internet kesintisinin, seçim sürecini izleyen aktivistlerin ve gazetecilerin çalışmalarını ciddi biçimde zorlaştırdığını belirtmiştir. Uganda’da 2021 genel seçimleri sırasında da internet erişiminin en az bir hafta boyunca kesildiği; bu süreçte yaşanan protestolarda çok sayıda kişinin hayatını kaybettiği hatırlatılmıştır.
Muhalefetin Tepkileri ve Son Gelişmeler
Ana muhalefet lideri Kyagulanyi, UCC’nin internet kesintisine ilişkin yazısını sosyal medya hesabından paylaşarak destekçilerine çevrim dışı iletişim sağlayan uygulamaları kullanma çağrısında bulunmuştur. Kyagulanyi, internet erişiminin askıya alınması kararını alan yetkilileri sert ifadelerle eleştirmiştir.
İnternet erişiminin kısıtlanması ve askerî konuşlanma uygulamaları, seçim sürecinin son aşamasında yaşanan başlıca gelişmeler olarak kayda geçmiştir. Bu önlemler, hem ülke içinde hem de uluslararası kamuoyunda seçimlerin güvenliği, şeffaflığı ve temel haklar açısından tartışmalara konu olmuştur.
