ABD Senatosu Savaş Yetkileri Oylaması (Mayıs, 2026)

20 Mayıs 2026 tarihinde ABD Senatosu, Başkan Donald Trump'ın İran'a yönelik askeri harekatını Kongre onayına bağlamayı öngören Savaş Yetkileri Kararnamesi'nin (War Powers Resolution) komiteden çıkarılmasına ilişkin usul oylamasını 50'ye karşı 47 oyla kabul etmiştir.^【1】Bu oylama ile Senato'nun Cumhuriyetçi çoğunluğu söz konusu girişimi ilk kez onaylamıştır. Söz konusu karar, İran'a yönelik ABD askeri müdahalesine ilişkin olarak gerçekleştirilen sekizinci resmi oylamadır ve Cumhuriyetçi Parti üyelerinin konuya dair yaklaşımlarını içermektedir. Tasarı, Senato'nun tamamından ve Temsilciler Meclisi'nden geçmesi durumunda olası başkanlık vetosu gibi sonraki yasal aşamalara tabidir.

^{Amerikan Kongre Binası} (Anadolu Ajansı)

Vietnam Savaşı döneminin ardından, 1973 yılında ABD Kongresi tarafından çıkarılan Savaş Yetkileri Yasası (War Powers Resolution of 1973), ABD Başkanı'nın Kongre onayı olmaksızın yürütebileceği askeri harekatın kapsamını ve süresini sınırlandırmaktadır. Yasaya göre Başkan, silahlı kuvvetleri yabancı bir ülkeye karşı düşmanca bir ortama soktuğunda Kongre'yi en geç 48 saat içinde yazılı olarak bilgilendirmekle yükümlüdür. Ayrıca yasa, Kongre onaylanmamış bir silahlı çatışmanın sürdürülmesi halinde ABD kuvvetlerinin 60 gün içinde çekilmesini zorunlu kılmaktadır; bu süre, çekilme işlemini tamamlamak için 30 günlük ek bir uzatmayı da kapsamaktadır.

^{ABD savaş gemileri} (Anadolu Ajansı)

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri harekâtı, 28 Şubat 2026 tarihinde başlamıştır.^【2】Senatonun bu oylamaya gittiği 19 Mayıs 2026 tarihinde harekatın başlamasının üzerinden 80 günden fazla süre geçmiştir.^【3】Trump yönetimi, 1 Mayıs 2026 tarihinde Tahran ile bir ateşkese varıldığını duyurmuş ve bu açıklama çerçevesinde savaşın yasal 60 günlük süreyi aşmadığını belirtmiştir. Ateşkese karşın ABD kuvvetleri İran liman ve deniz güzergâhlarını abluka altında tutmaya, İran kuvvetleri de Hürmüz Boğazı'nda ABD gemilerine yönelik faaliyetlerini sürdürmeye devam etmektedir.

Savaş yetkileri kararnamesi, söz konusu oylamadan önce Senato'da yedi, Temsilciler Meclisi'nde ise üç kez reddedilmiştir. Cumhuriyetçi senatörler Rand Paul (Kentucky), Susan Collins (Maine) ve Lisa Murkowski (Alaska) önceki oylamaların tamamında tasarıya destek vermişlerdir. Ancak bu üç senatörün oyları, daha önce hiçbir zaman Senato'da çoğunluğu sağlamaya yetmemiştir.

Savaş Yetkileri Kararnamesi, Virginia eyaletini temsil eden Demokrat Senatör Tim Kaine liderliğinde hazırlanmıştır. Tasarıya göre, "Kongre, Başkan'a yönelik olarak ABD Silahlı Kuvvetleri'nin, Kongre tarafından açıkça yetkilendirilmiş bir savaş ilanı veya belirli bir kuvvet kullanım yetkisi olmaksızın İran'a ya da İran topraklarında yürütülen düşmanlık eylemlerinden çekilmesi" yönünde direktif vermiştir.

^{Senatör Tim Kaine} (Anadolu Ajansı)

Tasarı, Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer (D-NY), Senatörler Adam Schiff (D-CA), Cory Booker (D-NJ), Tammy Duckworth (D-IL), Tammy Baldwin (D-WI), Chris Murphy (D-CT), Chris Van Hollen (D-MD), Andy Kim (D-NJ) ve Jeff Merkley (D-OR) tarafından ortaklaşa desteklenmiştir.

19 Mayıs 2026 tarihinde gerçekleştirilen oylama, tasarının Dış İlişkiler Komitesi'nden çıkarılarak Senato Genel Kurulu gündemine alınmasını öngören bir "komiteden taburcu" (motion to discharge) prosedür oylaması niteliğindedir. Bu tür bir prosedür oylamasında başarı sağlanması, tasarının nihai bir genel kurul oylamasına taşınması sürecinin ilk aşamasıdır.

Oylama 50 lehte, 47 aleyhte oyla kabul edilmiştir. Demokrat Senatör John Fetterman (Pennsylvania) hayır oyu kullanmış ve tasarıya karşı oy veren tek Demokrat senatör olmuştur.^【4】Cumhuriyetçi Parti'den dört senatör tasarıyı desteklemiştir: Rand Paul (Kentucky), Susan Collins (Maine), Lisa Murkowski (Alaska) ve ilk kez lehte oy kullanan Bill Cassidy (Louisiana). Üç Cumhuriyetçi senatör —John Cornyn (Texas), Thom Tillis (Kuzey Karolina) ve Tommy Tuberville (Alabama)— oylamaya katılmamıştır; söz konusu senatörlerin oylamada yer almamasının ardından çoğunluk lehte oy kullananlar tarafından sağlanmıştır.

^{Bill Cassidy} (Anadolu Ajansı)

Louisiana'dan Cumhuriyetçi Senatör Bill Cassidy, önceki tüm savaş yetkileri oylamalarında tasarıya karşı oy kullanmıştır. Cassidy, 17 Mayıs 2026 tarihinde gerçekleştirilen Louisiana Cumhuriyetçi ön seçiminde Donald Trump'ın desteklediği adaya karşı seçimi kaybetmiştir. Senatör yaptığı açıklamada, yönetimin Kongre'yi "Operation Epic Fury" adını verdiği harekat hakkında yeterince bilgilendirmediğini ifade etmiştir. Cassidy ayrıca, "Yönetim netlik sağlayana dek, hiçbir Kongre yetkilendirmesi veya uzatmanın haklı kılınamayacağını" belirtmiştir.

Usul oylamasının kabul edilmesi, tasarının Senato'da yasalaştığı anlamına gelmemektedir. Tasarının Senato'daki nihai kabulü için en az iki ek oylama daha gerekmektedir. Oylamaya katılmayan üç senatörün —Cornyn, Tillis ve Tuberville— aleyhte oy kullanması durumunda, oylama dengesi 50-50 olacağından tasarı reddedilecektir.

Tasarı, Senato'dan geçmesi durumunda Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi'ne sevk edilecektir. Bu süreçte bazı Temsilciler Meclisi üyeleri, benzer bir savaş yetkileri tasarısının aynı tarihlerde meclis gündemine alınmasını beklediklerini beyan etmiştir.

Tasarının her iki kongre kanadından da geçmesi durumunda Başkan Trump'ın veto yetkisi bulunmaktadır. Başkanlık vetosunun aşılabilmesi için hem Senato'da hem de Temsilciler Meclisi'nde üçte iki oranında nitelikli çoğunluğun sağlanması yasal olarak zorunludur.