ABD Temsilciler Meclisi'nin Savaş Yetkileri Yasası Çerçevesinde İran Kararı (2026)

ABD Temsilciler Meclisi'nin Savaş Yetkileri Yasası Çerçevesinde İran Kararı (2026), 4 Haziran 2026 tarihinde 215'e karşı 208 oyla kabul edilen eş zamanlı karardır (concurrent resolution). Karar; 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası (War Powers Act) hükümleri çerçevesinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın 28 Şubat 2026'dan itibaren sürdürdüğü İran'a yönelik ABD askeri operasyonlarının sona erdirilmesini ya da Kongre onayına sunulmasını zorunlu kılmaktadır.

Temsilciler Meclisi'nin Trump'ın savaş yetkilerini kısıtlamaya yönelik dördüncü girişimini oluşturan karar, dört Cumhuriyetçi üyenin Demokratlarla birlikte oy kullanmasıyla kabul edilmiş olmakla birlikte, yürürlüğe girebilmesi için ABD Senatosu'nun da aynı metni kabul etmesi gerekmektedir.

Savaş Yetkileri Yasası, 1973 yılından itibaren yürürlükte olup cumhurbaşkanının silahlı çatışmaya girmeden önce yasama organının onayını almasını zorunlu kılmaktadır. Yasaya göre cumhurbaşkanına, yalnızca ABD'ye yönelik yakın bir tehdit söz konusu olduğunda Kongre'yi 48 saat içinde bilgilendirmek koşuluyla tek taraflı asker konuşlandırma yetkisi tanınmaktadır. Kongre'nin çatışmadan sonra savaş ilan etmemesi durumunda ise cumhurbaşkanının kuvvetleri savaşa girişten itibaren 60 gün içinde geri çekmesi gerekmektedir.

ABD ve İsrail, İran'a karşı 28 Şubat 2026 tarihinde ortak hava saldırıları düzenlemiştir. ABD Başkanı Trump, savaşın 60. günü olan 29 Nisan 2026 tarihinde çatışmada konuşlandırılan binlerce ABD askerini geri çekmemiştir. Trump yönetimi ise İran'daki askeri operasyonların Kongre onayını gerektirmediğini savunmuştur.

8 Nisan 2026'da ABD ile İran arasında bir geçici bir ateşkes anlaşması imzalanmıştır. Müzakerelerin devam ettiği süreçte Trump, 1 Mayıs 2026'da ateşkesin düşmanlıkların "sona erdirilmesi" anlamına geldiğini açıklamıştır. Buna karşın ABD, İran limanlarına yönelik ablukayı sürdürmüş ve İran gemilerini hedef almaya devam etmiştir. İran tarafı da Hürmüz Boğazı'nı kapatmayı sürdürmüştür. Nisan 2026'da ABD, İran kıyılarından geçen ya da bu kıyılara yönelik seyreden gemilere abluka uygulanacağını ilan etmiştir.

4 Haziran 2026 tarihli oylama, Temsilciler Meclisi'nin Trump'ın savaş yetkilerini kısıtlamaya yönelik dördüncü girişimini oluşturmaktadır. Önceki üç girişimin tamamı başarısız olmuş, ancak başarısızlık farkı her seferinde azalmıştır.

Oylama, Cumhuriyetçilerin çoğunluğu elinde bulundurduğu Temsilciler Meclisi'nde 215 "evet"e karşı 208 "hayır" oyu ile sonuçlanmıştır. Demokratlar oylamada tam bir oy birliği sergilemiştir; oy kullanmayan milletvekili sayısı 7 olmuştur.

Karara destek veren dört Cumhuriyetçi Kongre üyesi şunlardır: Michigan'dan Tom Barrett, Ohio'dan Warren Davidson, Pennsylvania'dan Brian Fitzpatrick ve Kentucky'den Thomas Massie. Maine'den Demokrat Jared Golden ise daha önce benzer kararlara karşı çıkmış olmasına rağmen bu oylamada karara destek vermiştir.

Söz konusu karar, eş zamanlı bir karardır (concurrent resolution). Bu niteliğiyle, ABD Senatosu tarafından da kabul edilmesi halinde Başkan'ın imzasını gerektirmemektedir ancak yargısal itirazlara konu olabilmektedir.

Michigan Cumhuriyetçisi Tom Barrett, oylamanın ardından şunları söylemiştir: "Savaşı ilan etme yetkisi yalnızca Kongre'ye aittir; bu yetkiyi kesinlikle korumalıyız." Trump'ın oyuna karşılık olarak misilleme yapmasından çekinip çekinmediğinin sorulması üzerine Barrett, "Vicdanıma göre doğru bulduğum şey için oy kullanırım ve bunun sonuçlarına katlanmaya hazırım" demiştir.

Dışişleri Komitesi'nde muhalefet partisinin temsilcisi olan Kongre Üyesi Gregory Meeks, oylamanın ardından şu açıklamayı yapmıştır: "Bu karar, önemli bir dönüm noktasına işaret etmektedir: Giderek daha fazla Cumhuriyetçi, Orta Doğu'da bir sonu olmayan başka bir savaş istemeyen seçmenlerini dinlemektedir." Meeks, ayrıca Trump'ın savaşın açıklanan hedeflerine ulaşmayı başaramadığını, yurt içinde yakıt fiyatlarını yukarı çektiğini ve İran'ın nükleer programına diplomatik bir çözüm bulunmasını daha da güçleştirdiğini ileri sürmüştür.

Temsilciler Meclisi Demokrat lideri Hakeem Jeffries, Trump yönetiminin vergi mükelleflerinin parasını "pervasız bir seçim savaşında" harcadığını öne sürmüştür.

^{ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Temsilciler Meclisi oturumunda ifade veriyor, 3 Haziran 2026 - (Anadolu Ajansı)}

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 3 Haziran 2026 tarihlerinde Kongre'deki bir dizi duruşmada milletvekilleriyle karşı karşıya gelmiştir. Senatör Cory Booker ile yaşanan sert bir tartışmada Rubio, "[İran] savaşı bitti" açıklamasını yapmıştır. Senato Dış İlişkiler Komitesi üyesi Demokrat Senatör Jeanne Shaheen ise Rubio'yu hesap vermekten kaçınmak ve Kongre'yi doğru bilgiden yoksun bırakmakla itham etmiş ve "ABD, İran'a karşı saldırı düzenlerken ve İran, Orta Doğu'daki ABD büyükelçiliklerini ve üslerini bombalalarken siz Kongre'ye, İran ile aktif düşmanlık içinde olmadığımızı söyleyen savaş yetkileri bildirimi gönderdiniz. Bu bir istişare değildi; bu savaş hakkında bu komiteye ve bu Kongre'ye hesap vermekten kaçınmaya yönelik bir girişimdi." demiştir.