ABD’nin İsrail’e Planladığı 2,8 Milyar Dolarlık Bomba Satışı (Eylül, 2026)

ABD’nin İsrail’e Planladığı 2,8 Milyar Dolarlık Bomba Satışı, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, Eylül 2026'da İsrail’e toplam 2,8 milyar dolar değerinde 40 bin adet 2.000 librelik (yaklaşık 907 kilogram) bombadan oluşan bir mühimmat paketi satmayı planladığının ABD ve uluslararası medya kuruluşları tarafından haberleştirilmesiyle gündeme gelen gelişmedir.^【1】 Satış planının Kongre’nin ilgili komitelerine gayriresmi olarak bildirildiği ancak resmi bildirim ve nihai onay sürecinin henüz tamamlanmadığı aktarılmıştır.^【2】

Planlanan pakette 20 bin adet MK-84 genel amaçlı bombası ile 20 bin adet BLU-117 bombasının bulunduğu bildirilmiştir. Aynı paket kapsamında ayrıca 20 bin adet I-2000 Penetrator savaş başlığının satışına da onay verilmesinin beklendiği iddia edilmiştir.^【3】 Satışın gerçekleşmesi halinde, son yıllarda tek kalemde yapılan en büyük mühimmat satışı olacağı belirtilmiştir.^【4】

İddialara göre paketin büyük bölümünün Dış Askeri Finansman (Foreign Military Financing – FMF) mekanizmasıyla finanse edilecektir. Bu mekanizmada ABD hükümetinin parayı sağladığı, İsrail’in ise bu parayla ABD’den silah satın aldığı belirtilmiştir.^【5】 Satışın Kongre’nin ilgili komitelerine gayriresmi olarak bildirildiği, resmş bildirimin ise yakın zamanda yapılmasının beklendiği aktarılmıştır.

MK-84 bombası yaklaşık 907 kilogram (1 ton) ağırlığında ve Batılı ülkelerin askeri arsenallerindeki en yıkıcı geleneksel mühimmatlardan biri olarak değerlendirilmektedir.^【6】 Bombanın patlaması halinde metal parçalarının yüzlerce metre mesafeye saçıldığı, kalın betonu ve metali delebildiği ve zeminde büyük kraterler oluşturduğu belirtilmiştir.^【7】 MK-84 bombasına, 1991 Körfez Savaşı sırasında ABD’li pilotlar tarafından “çekiç” (hammer) lakabı verilmiştir.^【8】

BLU-117 bombası, MK-84’ün deniz ortamında daha güvenli biçimde depolanabilmesi amacıyla termal olarak kaplanmış bir varyantıdır. I-2000 Penetrator savaş başlığı ise sert hedefleri ve yeraltındaki hedefleri vurmak üzere tasarlanmıştır.^【9】

Yorumcu Tucker Carlson, sosyal medya platformu üzerinden yaptığı ve adı açıklanmayan bir federal yetkiliye dayandırdığı paylaşımda şu ifadeleri kullanmıştır: “Amerikan yapımı bir Mark 84’ün yarım millik bir yıkım yarıçapı bulunmaktadır. Güneşin yüzey sıcaklığında bir termal dalga yaymaktadır… Bomba apartman binalarını çökertmekte ve otuz beş fit derinliğinde kraterler bırakmaktadır.”^【10】

Eski ABD Ordusu patlayıcı imha teknisyeni Trevor Ball, İsrail’in bu silahları sıklıkla bina hedeflerine karşı kullandığını belirterek “Hizbullah ya da kim olursa olsun bir binanın içindeyse, bir MK-84 tüm binayı yıkar” ifadesini kullanmıştır.^【11】

ABD Senatörü Chris Van Hollen, satışı engellemek için çalışacağını açıklamış ve Trump’ı “Amerikan vergi mükelleflerince finanse edilen bombaları, aranan bir savaş suçlusu tarafından yönetilen bir hükümete göndermek”le suçlamıştır. Eski Kongre üyesi Marjorie Taylor Greene, sosyal medya paylaşımında “Bunun için oy vermedik. Amerika bunu desteklemiyor. Vergi dolarlarımız ve silahlarımız on binlerce masum insanı öldürmek için kullanıldı” ifadelerini kullanmıştır.^【12】

Tucker Carlson, yaklaşık 3 milyar dolarlık paketi İsrail hükümetine yönelik “bir hediye” olarak nitelendirmiş, söz konusu hükümetin “Gazze’de silahsız bir sivil nüfusu yok etmeye çalıştığını” söyleyerek ABD’li senatör ve yasa koyuculara satışı engelleme çağrısında bulunmuştur. Carlson, planlanan sevkiyatın yıkıcı gücünü İkinci Dünya Savaşı dönemi bombardımanlarıyla karşılaştırarak Berlin baskınını 13 kattan, Tokyo’nun yakılmasını 25 kattan fazla aştığını ve patlayıcı tonaj bakımından Hiroşima atom bombasının üç katından fazlasına denk geldiğini söylemiştir.^【13】

Carlson ayrıca onay sürecine ABD Büyükelçisi Mike Huckabee, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve bazı kongre üyelerinin dahil olduğunu söyleyerek “Trump yönetiminin yaptığının hiçbir emsali yoktur. Bunun bir gerekçesi de yoktur” demiştir. Carlson, “İsrail hükümeti İkinci Dünya Savaşı’nı, hatta bir savaşı bile yürütmüyor. Lübnan’da bir gerilla gücüyle dönemsel çatışmalara giriyor ve Gazze’de silahsız bir sivil nüfusu yok etmeye çalışıyor. Her iki cephe de modern 2.000 librelik bombalar gerektirmiyor” ifadelerini de kullanmıştır.^【14】

Uluslararası Kriz Grubu ABD Programı kıdemli danışmanı Brian Finucane, satışın -kasıtlı olmasa bile- yönetimin bölgeyi sakinleştirmek istediğini belirttiği bir dönemde İsrail’e “güven oyu” niteliği taşıdığını ifade etmiştir.^【15】 Finucane’nin ayrıca, İsrail’in Gazze’deki hava kampanyasının yürütülüş biçimi ve bir ölçüde güney Lübnan’daki faaliyetleri göz önüne alındığında, bu tür silahların yoğun nüfuslu bölgelerde nasıl kullanılabileceğine ilişkin “gerçek endişeler” bulunduğunu belirttiği bildirilmiştir.^【16】