Köken

Abesle iştigal etmek deyimi, “yersiz, anlamsız veya boş işlerle uğraşmak” anlamında kullanılır. Bu deyimdeki “abes” kelimesi, Arapça ʿabas̠ (عَبَث) kökünden gelir ve “boş, anlamsız” anlamındadır. “İştigal” ise Arapça iştigāl (اِشْتِغَال) kelimesinden gelir ve “meşguliyet, uğraşma” anlamını taşır. Deyimin tamamı, özellikle yararsız uğraşları eleştirmek amacıyla kullanılır. Türkçedeki deyim hâline gelişi, Osmanlı döneminden itibaren Arapça kökenli bu iki kelimenin bir araya getirilmesiyle oluşmuştur.

Kullanım Alanları

Eleştiri ve deneme dili: Edebiyat eleştirmenleri veya köşe yazarları, bir uğraşın boş ve amaçsız olduğunu belirtmek için bu deyimi kullanır.

Günlük konuşma ve mizah: Gündelik yaşamda, başkalarının ya da kendi anlamsız çabaları alaya alınırken kullanılır.

Akademik ve bürokratik söylem: Etkisiz ya da sonuçsuz akademik tartışmalar veya verimsiz bürokratik işler eleştirilirken tercih edilir.

Felsefî ya da varoluşsal sorgulamalarda: Hayatın anlamı ya da insan davranışlarının faydasızlığı sorgulanırken kullanılır.