Aktopraklık Höyük Arkeopark ve Açık Hava Müzesi

Aktopraklık Höyük Arkeopark ve Açık Hava Müzesi, Bursa'nın Nilüfer ilçesine bağlı Akçalar Mahallesi'nin doğusunda, Uluabat Gölü'nün doğu teraslarından birinin üzerinde yer alan önemli bir arkeolojik ve kültürel miras alanıdır. Avrupa'nın en büyük tarih öncesi parkı unvanına sahip olan bu kompleks, günümüzden yaklaşık 8.500 yıl öncesine dayanan insan yerleşimlerini ve yaşam tarzlarını arkeolojik veriler ışığında canlandırmaktadır. Proje, Bursa Büyükşehir Belediyesi ve İstanbul Üniversitesi işbirliğiyle hayata geçirilmiş olup, 12 Eylül 2015 tarihinde ziyarete açılmıştır.

Aktopraklık Höyük Arkeopark ve Açık Hava Müzesi (Kültür Portalı)

Arkeolojik Önemi ve Kazılar

Aktopraklık Höyük, günümüzden yaklaşık 8.500 yıl önce yerleşilen ve bin yıl kadar kesintisiz yerleşimin devam ettiği Bursa'nın en eski yerleşimlerinden biridir. Aynı zamanda tüm Batı Anadolu'da en geniş alanda kazısı yapılmış höyük olma özelliğini taşır. İstanbul Üniversitesi tarafından 2004 yılından itibaren sürdürülen arkeolojik kazılar, bölgede yerleşik yaşamın ortaya çıkışı ve batıdaki coğrafyalara aktarımı hakkında kanıtlar sunmuştur. Kazılarda en az 8 yerleşim katının varlığı tespit edilmiş olup, özellikle hendekle çevrili yerleşim katmanları, Anadolu tarih öncesi mimarlık ve yerleşim düzeni konularında benzersiz bir örnek teşkil etmektedir. Höyükteki en eski yerleşim tabakalarının M.Ö. 6500 yıllarına dayandığı belirtilmektedir.

Aktopraklık Höyük Arkeopark ve Açık Hava Müzesi (AA)

Arkeopark ve Sergileme Birimleri

Aktopraklık Arkeopark, arkeolojik kazı alanlarının yanı sıra, kazılardan elde edilen verilere göre oluşturulan canlandırmaları ve uygulamalı etkinlikleri ile dikkat çekmektedir. Müze, üç farklı ana sergileme birimini içermektedir:

Neolitik Dönem Köyü: Günümüzden 8.500 yıl öncesine ait verilere göre uyarlanmış, dönemin yaşam tarzını ve kulübelerini yansıtan bir canlandırma köyüdür.

Kalkolitik Dönem Köyü: 7.500 yıl öncesine ait, daha gelişkin köy topluluklarının yerleşim katmanlarını yansıtan, kerpiç ve masif duvarlara sahip yapıların bulunduğu bir canlandırma köyüdür.

Ziyaretçiler 8.500 yıllık yerleşimden sonra, üzeri sarmaşıklarla kaplı "zaman tüneli"nden geçerek bu köye ulaşmaktadır.

Aktopraklık Höyük Arkeopark ve Açık Hava Müzesi (AA)

Geleneksel (Osmanlı) Köyü: Eskikızılelma köyünden sökülerek yeniden inşa edilen yaklaşık 200 yıllık ahşap evlerden oluşan bu köy, bölgedeki geleneksel köy yaşantısını canlandırmaktadır. Evlerin yanı sıra köy kahvesi, ahır, odunluk, su değirmeni, çeşme, ekmek fırını, ambar, demirci atölyesi ve pekmezlik gibi yapılarla gerçekçi bir doku oluşturulmuştur. Bu köydeki her bir yapı, geleneksel dokuma teknikleri, beslenme ve masallar gibi farklı konseptleri anlatan birer müze işlevi görmektedir.

Aktopraklık Höyük Arkeopark ve Açık Hava Müzesi (AA)

Park genelinde, kazılarda bulunan eşyaların replikaları, canlandırma yapılarının içinde sergilenerek o dönemin günlük hayatı hakkında ziyaretçilere bilgi sunulmaktadır. Ayrıca, arkeolojinin kullandığı bilimsel yöntemlerin tanıtıldığı uygulamalı faaliyetlerle bu bilimin daha yakından tanınması amaçlanmıştır.

Arkeoloji Okulu

Aktopraklık Arkeopark, bir "Arkeoloji Okulu" olarak da işlev görmektedir. Anaokulundan üniversiteye kadar geniş bir yaş grubuna hitap eden eğitim programları sunulmaktadır. Ayrıca arkeoloji ve ilgili dallardan gelen uzman ve öğrencilere yönelik etkinlikler de düzenlenmektedir. Alanda, farklı yerleşim türlerini yansıtan canlandırma köyleri dışında, eğitim atölyelerinin gerçekleştirildiği kapalı ve açık mekanlar ile sosyal tesisler bulunmaktadır. Küçük bir meşelik korusu deneysel çalışmalara ayrılmış ve alanın tamamında atölye ve deneysel çalışmalarda kullanılmak üzere açık alan derslikleri oluşturulmuştur.

Aktopraklık Höyük kompleksinin ziyaretçi deneyimini tamamlayacak bir Doğa Tarihi ve Arkeoloji Müzesi'nin inşası da gerçekleştirilmiştir.