Alanya Kalesi

Alanya Kalesi, Antalya'nın Alanya ilçesinde yer alan ve kentin en önemli simgelerinden biridir. Deniz seviyesinden yaklaşık 250 metre yüksekte, bir yarımada üzerine inşa edilmiştir. Kale surları toplamda 6,5 kilometrelik bir uzunluğa sahiptir.

Tarihçe

Alanya Kalesi, Akdeniz bölgesinde, Antalya'ın Alanya ilçesinde yer alan, tarih boyunca çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapmış önemli bir yapıttır. Helenistik Dönem'den itibaren varlığını sürdüren kale; Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde onarılmış ve genişletilmiştir. Antik çağda Kilikya bölgesinin batısında yer alan Alanya, coğrafi yapısının sağladığı korunaklılık nedeniyle korsanların merkezi olmuştur.

Milattan önce 2. yüzyılda korsanların elinde bulunan Alanya, M.Ö. 67 yılında Romalı komutan Pompeius'un Korakesion Savaşı'ı kazanmasıyla Roma İmparatorluğu'nun topraklarına katılmıştır. Bizans Dönemi'nde "Kalonoros" (Güzel Dağ) adını alan Alanya, Akdeniz ticaretinin merkezlerinden biri olmuştur. 1221 yılında Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubat tarafından fethedilerek "Alaiye" adını almıştır. Selçuklu Dönemi'nde kale genişletilmiş, yeni sarnıçlar ve surlar inşa edilmiştir. Osmanlı Dönemi'nde de önemini koruyan Alanya Kalesi, geleneksel Osmanlı mimarisini yansıtan yapılarla zenginleştirilmiştir.

Alanya Kalesi, Kaynak: Müze Kart

Mimari Özellikler

Alanya Kalesi, 6,5 kilometrelik surları ve 140 burcuyla dikkat çeken anıtsal bir yapıya sahiptir. Kale; Kızılkule, Tersane ve Tophane gibi yapılarla donatılmıştır. Kızılkule, sekizgen planlı ve kırmızı tuğlalarla inşa edilmiş olup, savunma amacına hizmet etmiştir.

Kalenin iç kısmında yer alan sarnıçlar, su ihtiyacını karşılamak için kullanılmış olup bazıları günümüzde de işlevselliğini korumaktadır. Yukarı Kale bölgesinde bulunan ve Osmanlı Dönemi'nde eklenen Süleymaniye Camii, bedesten ve geleneksel Alanya evleri de kalenin mimari çeşitliliğini gözler önüne sermektedir.

Kale, Dış Kale (Aşağı Kale), Orta Kale (Ehmedek) ve İç Kale olmak üzere üç ana bölümden oluşur.

• Dış Kale: Kalenin en geniş bölümüdür. Kızılkule, Selçuklu dönemine ait sekizgen planlı bir savunma kulesidir. Tersane, Selçukluların Akdeniz'deki tek tersanesi olup 1227 yılında tamamlanmıştır. Tophane, savunma amaçlı top atışlarının yapıldığı Osmanlı dönemine ait bir yapıdır.
• Orta Kale (Ehmedek): Savunma hattını oluşturan bu bölümde Ehmedek Kalesi yer alır. Selçuklular tarafından inşa edilen Akşebe Sultan Mescidi, erken dönem İslam mimarisinin örneklerindendir. Kaledeki sarnıçlar, geçmişte ve günümüzde su depolama amacıyla kullanılmıştır.
• İç Kale: Kalenin en yüksek noktasında, yönetici sınıfın yaşadığı bölümdür. Süleymaniye Camii, Osmanlı döneminde inşa edilmiş olup Selçuklu mimarisinin izlerini taşır. Bedesten, Osmanlı döneminde ticaretin sürdüğü kapalı çarşı olarak kullanılmıştır.

Bizans Dönemi'ne ait yonca planlı bir şapel ve düşmana zift dökmek için kullanılan "peçeli delikler" kalenin dikkat çeken diğer unsurları arasındadır.

Alanya Kalesi, Kaynak: Müze Kart

Kültürel ve Tarihi Önemi

Alanya Kalesi, Akdeniz kıyısında yükselen ve Anadolu tarihini özetleyen bir açık hava müzesi niteliğindedir. Kale, fethinden sonra I. Alaaddin Keykubat'ın ünvanlarından biri olan "İki Denizin Sultanı" unvanını almasına vesile olmuştur.

Günümüzde Alanya Kalesi, türk ve yabancı turistler tarafından ziyaret edilen önemli bir turistik merkezdir. Kalede yapılan arkeolojik çalışmalar ve restorasyon projeleri, yapının tarihi dokusunu koruyarak gelecek nesillere aktarılmasını sağlamaktadır.