Ali Gaffar Okkan

Ali Gaffar Okkan, Türk Emniyet Teşkilatı bünyesinde çeşitli kademelerde görev yapmış, kariyerinin son döneminde Diyarbakır İl Emniyet Müdürü olarak görev almış bir emniyet müdürüdür. Meslek yaşamı boyunca farklı illerde idari ve operasyonel sorumluluklar üstlenmiştir. Özellikle 1990’lı yılların sonları ile 2000’li yılların başında Diyarbakır’da yürüttüğü emniyet görevleriyle tanınmıştır. Meslek hayatı boyunca farklı illerde çeşitli rütbe ve görevlerde bulunmuş, kariyerinin son döneminde Diyarbakır Emniyet Müdürü olarak görev yapmıştır.

Doğum ve Eğitim Süreci

Ali Gaffar Okkan, 1952 yılında Sakarya ilinin Hendek ilçesinde doğmuştur. Babası Fikri Okkan, annesi İmran Okkan’dır. Ailesi fırıncıdır. Polislik mesleğine yönelik eğitimine Polis Koleji’nde başlamıştır. 30 Eylül 1970 tarihinde Polis Koleji’nden mezun olmuştur. Mesleki eğitimine Polis Akademisi’nde devam etmiş ve 29 Eylül 1973 tarihinde Polis Akademisi’nden mezun olmuştur.

İlerleyen yıllarda yükseköğrenimini tamamlamak üzere Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü’ne devam etmiş ve bu bölümden mezun olmuştur.

Emniyet Teşkilatına Giriş ve İzmir Dönemi

Polis Akademisi’nden mezuniyetinin ardından Ali Gaffar Okkan, İzmir İl Emniyet Müdürlüğü kadrosuna komiser yardımcısı olarak atanmıştır. İzmir’de görev yaptığı süre boyunca farklı birimlerde çalışmış, idari ve operasyonel görevler üstlenmiştir. Bu dönemde emniyet amirliği rütbesine kadar yükselmiş ve teşkilat içindeki kariyer basamaklarını kademeli olarak ilerletmiştir.

Şanlıurfa İl Emniyet Müdürlüğü Görevi

1983 yılında Şanlıurfa İl Emniyet Müdürlüğü kadrosuna atanmıştır. Buradaki görevi sırasında çeşitli idari sorumluluklar üstlenmiş, iki yıl sonra 1985 yılında şube müdürlüğüne terfi etmiştir.

Eskişehir İl Emniyet Müdürlüğü ve Müdür Yardımcılığı

1986 yılında Eskişehir İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görevlendirilmiştir. Bu ilde görev yaptığı süreçte idari faaliyetlerde bulunmuş, 1992 yılında Emniyet Müdür Yardımcılığı görevine getirilmiştir. Eskişehir döneminde, il emniyet teşkilatının yönetimine ilişkin görevlerde bulunmuştur.

Birinci Sınıf Emniyet Müdürlüğü ve Kars Görevi

Ali Gaffar Okkan, 6 Aralık 1993 tarihinde 1. Sınıf Emniyet Müdürlüğü rütbesine terfi etmiştir. Bu terfinin ardından Kars İl Emniyet Müdürü olarak atanmıştır. Kars’taki görevi sırasında ilin emniyet hizmetlerinden sorumlu en üst düzey yönetici olarak görev yapmıştır.

Diyarbakır İl Emniyet Müdürü Olarak Atanması

18 Kasım 1997 tarihinde Diyarbakır İl Emniyet Müdürü olarak göreve başlamıştır. Bu görevini şehit olduğu 24 Ocak 2001 tarihine kadar sürdürmüştür. Bu görev, kariyerinin en uzun süreli ve kamuoyunda en çok bilinen görevi olmuştur. Diyarbakır’da görev yaptığı süre yaklaşık dört yıl olarak kayıtlara geçmiştir. Görev süresi boyunca Diyarbakır ilindeki emniyet hizmetlerinin idaresinden sorumlu olmuştur. İl genelinde asayiş, trafik, güvenlik ve kamu düzenine ilişkin faaliyetler, Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde yürütülmüştür.

Diyarbakır’daki İdari Uygulamalar

Diyarbakır’daki görev süresince il genelinde güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla çeşitli idari düzenlemeler gerçekleştirilmiştir. Kentin farklı noktalarına güvenlik kameraları yerleştirilmiş, bu sistemler aracılığıyla şehir genelindeki gelişmeler izlenmiştir. Emniyet teşkilatının sahadaki görünürlüğünü artırmaya yönelik uygulamalar hayata geçirilmiştir.  

Emniyet Müdürü Ali Gaffar Okkan, görev süresi boyunca toplumla doğrudan ve sürekli iletişimi esas alan bir yönetim anlayışı benimsemiştir. Bu doğrultuda, geceleri sivil kıyafetle esnafı ziyaret etmiş, kamusal alanlarda karşılaştığı vatandaşlarla birebir temas kurarak cep telefonu numarasını paylaşmıştır.

Arkadaşı Bedri Nal, Gaffar Okkan hakkında şöyle demiştir. “Buraya gelen fındık işçileri olurdu. Onlarda küçüğünden büyüğüne kadar hepsine telefon numarası olurdu. Çocuklara çok şey yapardı, özellikle sokak çocuklarına. Onları anlatırdı bize ve onlardan çok büyük keyif alırdı. Buradaki çoğu kişi geldiği vakit ‘o bizim babamız’ derlerdi.”^【1】 

Ayrıca makam aracıyla gerçekleştirdiği saha ziyaretleri sırasında yolda karşılaştığı yaşlı bireyleri evlerine ulaştırmış, bu süreçte onların talep ve sorunlarını dinleme imkânı elde etmiştir. Söz konusu uygulamalar, Diyarbakır halkının emniyet müdürüyle doğrudan iletişim kurmasını kolaylaştırmış ve vatandaşların kurumsal makamlara erişimini artırmıştır.

Kadın Polislerin Görevlendirilmesine Yönelik Uygulamalar

Bu dönemde ilk defa kadın polis memurlarının aktif saha görevlerinde yer almasına yönelik uygulamalar yürürlüğe konulmuştur. Kadın polisler trafik düzenleme, sosyal devriye ve yardım faaliyetlerinde görevlendirilmiştir. Bu uygulamalar kapsamında özel olarak tahsis edilen araçlar kullanılmıştır.

Bu kapsamda temin edilen iki küçük hizmet aracı mavi-beyaz renklere boyanmış ve her bir araçta ikişer kadın polis görevlendirilmiştir. Araçlardan biri kayıp çocukların bulunarak ailelerine teslim edilmesi amacıyla kullanılırken, diğeri ise hareket kabiliyeti kısıtlı yaşlı bireylerin ulaşım ihtiyaçlarının karşılanmasına hizmet etmiştir. Bu uygulamalar, emniyet hizmetlerinin sosyal destek boyutunu güçlendiren yenilikçi yaklaşımlar olarak değerlendirilmektedir.

Sosyal Destek ve Toplumsal Faaliyetler

Görev süresi boyunca ihtiyaç sahibi aileler ve öğrenciler için çeşitli sosyal destek faaliyetleri organize edilmiştir. Meslektaşlar ve hayırseverlerin katkılarıyla yardım organizasyonları gerçekleştirilmiş, Ailelerle temas kurulmuş, eğitim çağındaki çocukların desteklenmesine yönelik çalışmalar yapılmıştır. Sokakta çalıştırılan çocukların eğitime yönlendirilmesi amacıyla aileleriyle temas kurulmuştur.  

Gençlere Yönelik Çalışmalar ve Spor Faaliyetleri

Gençleri terör ve uyuşturucu şebekelerinden uzak tutmak ve kurtarmak için sosyal faaliyetlere katılımını artırmaya yönelik çalışmalar yürütülmüş, amatör spor kulüplerine destek sağlanmıştır. Bu faaliyetler, gençlerin sosyal çevre içinde yer almasını amaçlayan uygulamalar kapsamında gerçekleştirilmiştir.

Diyarbakırspor ile İlişkisi

Ali Gaffar Okkan, Diyarbakırspor’un faaliyetlerini yakından takip etmiş ve kulübe çeşitli katkılarda bulunmuştur. Diyarbakırspor’un imkân buldukça her maçına gitmiştir. Bir maç çıkısında “Ben Diyarbakır Emniyet Müdürüyüm, görevim emniyet müdürlüğü ama bu şehrin hak ettiği, Türkiye’de beş büyük kulüpten bir tanesi olan Diyarbakırspor’un hak ettiği yere geleceğine inanıyorum. Ben sapına kadar Diyarbakırlıyım”^【2】  demiştir.

Gazeteci Naci Sapan, Ali Gaffar Okkan’ın Diyarbakırspor ile olan yakın ilişkisini şu şekilde aktarmıştır: “Diyarbakırspor’un şampiyon olması bölgeyi de çok ciddi bir şekilde etkiler, toplumsal barış ve birliktelik anlamında bir argüman olur diye düşünüyordu. Diyarbakırspor’un şampiyon olması gerçekleşti ama kendisi yoktu. Ama o şampiyonluk yolundaki zemini döşeyen de kendisidir.”^【3】 

Kulübün 1. Lig’e yükselme sürecinde idari ve organizasyonel destek sağlamıştır. Diyarbakırspor yönetimi tarafından, kulübe sağladığı destekler nedeniyle “onursal başkan” unvanı verilmiştir.

Güvenlik ve Asayiş Takibi

Diyarbakır’da görev yaptığı süre boyunca şehirdeki güvenlik durumu yakından takip edilmiştir. Kentin kritik noktalarına yerleştirilen kameralar aracılığıyla asayiş durumunun izlenmesi sağlanmıştır. Bu izleme faaliyetleri, emniyet hizmetlerinin koordinasyonu kapsamında yürütülmüştür.

Teröre Karşı Faaliyetleri

Emniyet Müdürü Ali Gaffar Okkan, görev süresi boyunca terör örgütleriyle mücadeleyi emniyet politikalarının temel unsurlarından biri olarak ele almıştır. Bu kapsamda, uzun yıllar boyunca bölge halkı üzerinde baskı ve korku oluşturan Hizbullah terör örgütüne yönelik yürütülen operasyonlarda etkin bir rol üstlenmiş, gerçekleştirilen güvenlik faaliyetleriyle kentte kamu düzeni ve asayişin sağlanmasına önemli katkılarda bulunmuştur.

Gaffar Okkan’ın görev yaptığı dönem boyunca Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü, terörle mücadele kapsamında yoğun ve sistematik güvenlik faaliyetleri yürütmüştür. Bu süreçte, başta PKK ve Hizbullah olmak üzere silahlı terör örgütlerine ait hücre yapılanmalarına yönelik çok sayıda operasyon gerçekleştirilmiştir. Söz konusu operasyonlar neticesinde çeşitli örgütsel dokümanlar ve silahlar ele geçirilmiş, ayrıca çok sayıda örgüt mensubu etkisiz hâle getirilmiştir.

Toplumla kurduğu güçlü ilişki ve güven temelli yaklaşımı nedeniyle Diyarbakır halkı nezdinde yüksek bir meşruiyet ve saygınlık kazanan Okkan, bu özellikleri sebebiyle terör örgütlerinin doğrudan hedefi hâline gelmiştir. Yürütülen soruşturmalar kapsamında yakalanan örgüt mensuplarının verdikleri ifadelerden, Ali Gaffar Okkan’a yönelik bir suikast girişiminin, bir Diyarbakırspor müsabakasının ardından planlandığının tespit edilmiştir.

Bir konuşmasında “Hepinizin gözlerinden öpüyorum ve sizleri çok seviyorum, teşkilatımı çok seviyorum, bayrağımı çok seviyorum. Her memurum için, çoluk çocuğu için şehit olmaya hazırım.”^【4】  demiştir. 

24 Ocak 2001 Tarihli Silahlı Saldırı

24 Ocak 2001 tarihinde saat 17.40 civarında, Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü’nden Valilik binasına doğru makam aracıyla seyir halindeyken Yenişehir ilçesi Şehitlik semtinde bulunan Sezai Karakoç Bulvarı üzerinde silahlı saldırıya uğramıştır. Saldırı sonucunda Ali Gaffar Okkan ile birlikte polis memurları Mehmet Kamalı, Sabri Kün, Mehmet Sepetçi, Atilla Durmuş ve Selahattin Baysoy şehit olmuştur.

Telsiz konuşmalarında yaralı polis memuru ile merkez arasında şöyle bir konuşma geçmiştir:

Yaralı polis: Merkez, merkez! Saldırıya uğradık!

Merkez: Olay yeri neresi?

Yaralı polis: Şehitlik mevki

Merkez: Zayiat var mı?

Yaralı polis: Şehidimiz var.

Merkez: Sayın 3310'un durumu ne?

Yaralı polis: Başımız sağ olsun... ^【5】 

Konuşmada geçen “3310” kodunun, görev yaptığı yaklaşık dört yıllık süre zarfında Diyarbakır halkı nezdinde yüksek bir toplumsal değer ve saygınlık kazanan Ali Gaffar Okkan’a ait telsiz çağrı kodudur.

Cenaze Töreni ve Defin

Saldırı sonrası Ali Gaffar Okkan’ın cenazesi memleketi Sakarya’nın Hendek ilçesine götürülmüş ve burada defnedilmiştir. Cenaze törenine çok sayıda resmi görevli ve vatandaş katılmıştır. Defin işlemleri Hendek ilçesindeki mezarlıkta gerçekleştirilmiştir.

Anma Programları

Vefatının ardından her yıl 24 Ocak tarihinde başta Diyarbakır ve Sakarya olmak üzere birçok şehirde anma programları düzenlenmektedir. Diyarbakır’da saldırının gerçekleştiği Sezai Karakoç Bulvarı’nda ve Hendek ilçesindeki mezarı başında törenler yapılmaktadır. Bu programlar, resmî kurumlar ve vatandaşların katılımıyla gerçekleştirilmektedir.

Hatırasına Yönelik Uygulamalar

Ali Gaffar Okkan’ın adı, çeşitli kamu projeleri ve sosyal faaliyetlerde kullanılmıştır. “Ali Gaffar Okkan Gönül Yolculuğu Projesi” kapsamında Diyarbakır’da Ali Gaffar ve Gaffar Okkan adlarını taşıyan çocuklar yer almıştır. Bu proje kapsamında çeşitli kamu kurumlarında organizasyonlar düzenlenmiştir.

Diyarbakır halkının Ali Gaffar Okkan’a duyduğu güçlü toplumsal aidiyet ve sevgi, onun hatırasının yaşatılmasına yönelik sembolik pratikler aracılığıyla somutlaşmıştır. Bu bağlamda, bazı ailelerin doğan çocuklarına “Ali Gaffar” ismini vermesi, Okkan’ın kent belleğindeki yerini ve toplumsal hafızadaki etkisini göstermektedir.

Ayrıca “Ali Gaffar” adını taşıyan çocuklardan bazılarının, Okkan’ın şehadetinin yıl dönümlerinde Sakarya’ya giderek mezarı başında anma etkinliklerine katılması, bireysel bir hatırlamanın ötesinde kolektif bir anma pratiği olarak değerlendirilmektedir.

11 Nisan 2022 tarihinde, Türk Polis Teşkilatının 177. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen etkinlikler kapsamında, Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan “Şehitler Köşesi”nin açılışı gerçekleştirilmiştir. Aynı tören çerçevesinde, şehit Emniyet Müdürü Ali Gaffar Okkan’ın anısını yaşatmak amacıyla hazırlanan balmumu heykel kamuoyuna sunulmuştur.

Ailesi

Ali Gaffar Okkan evli olup iki çocuk sahibidir. Ailesi, anma programlarına ve resmî törenlere katılım sağlamaktadır. Ali Gaffar Okkan’ın eşi ve çocukları, anma törenleri ve resmi programlarda yer almıştır.