Alireza Arafi, İranlı din adamı ve devlet görevlisidir. Anayasa Koruma Konseyi ve Uzmanlar Meclisi üyeliği yapmıştır. 28 Şubat 2026 tarihinde Ayetullah Ali Hamaney’in ABD ve İsrail tarafından düzenlenen saldırıda hayatını kaybetmesinin ardından, İran Anayasası’nın 111. maddesi uyarınca oluşturulan Geçici Liderlik Konseyi’nde ruhani üye olarak belirlenmiştir.

Erken Yaşam ve Ailesi

Alireza Arafi, 1959 yılında Yezd vilayetinin Meybod şehrinde doğmuştur. Babası Ayetullah (Şeyh Hacı) Muhammed İbrahim Arafi’dir. Babasının, Ruhullah Humeyni’nin yakın arkadaşı olduğu ve İslam Devrimi’nden önce vaiz ve yazar olarak faaliyet gösterdiği bilinmektedir.

Eğitimi ve İlmi Çalışmaları

Alireza Arafi, dini eğitimine küçük yaşta başlamıştır. 1969 yılında, 11 yaşındayken dini eğitimini ilerletmek amacıyla Kum’a gitmiştir. Klasik eğitimine İran’da başlamış, edebiyat derslerinin bir bölümünü tamamladıktan sonra 1970 yılında Kum’da ilkokul eğitimini tamamlamıştır. Aynı dönemde medrese ve hazırlık kurslarına katılmış, dini öğrenimini sürdürmüştür.

Kum’daki eğitim sürecinde çeşitli din âlimlerinden ders almıştır. Hocaları arasında Ayetullah Ali Meşkini, Ayetullah Muhammed Fazıl Lenkerani, Ayetullah Mehdi Hairi Yezdi, Ayetullah Hüseyin Vahid Horasani ve Ayetullah Abdullah Cevadi Amuli yer almıştır. İlmi çalışmalarını ilerletmiş ve müctehid unvanını almıştır. Çalışma alanları İslam hukuku (fıkıh) ve felsefe olmuştur. Arapça ve İngilizce bilmektedir. 24 kitap ve makale yayımlamıştır.

Devrim Sonrası Süreç ve Görevleri

1979 İran Devrimi sırasında 21 yaşında olduğu ve devrim sürecinde belirleyici bir rol oynamadığı belirtilmiştir. 1980’li yıllarda İslam Cumhuriyeti bünyesindeki genç din adamları arasında yer almıştır.

1989 yılında Ayetullah Ali Hamaney’in dini lider olmasının ardından kamu görevlerinde yer almaya başlamıştır. 1992 yılında, 33 yaşındayken, memleketi Meybod’da cuma namazı imamı olarak atanmıştır. 2015 yılında Kum şehrinde cuma namazı imamlığı görevine getirilmiştir.

Temmuz 2016’da ülke genelindeki tüm medreselerin başına getirilmiştir. Temmuz 2019’da 12 üyeli Anayasa Koruma Konseyi’ne atanmıştır.

El-Mustafa Uluslararası Üniversitesi Başkanlığı

Alireza Arafi, Kum’da bulunan El-Mustafa Uluslararası Üniversitesi’nin başkanlığını yürütmüştür. Üniversitenin mevcut yapısı 2009 yılında resmiyet kazanmıştır. Kurumun yapısal ve idari düzenlemelerinde görev almıştır.

El-Mustafa Uluslararası Üniversitesi, 1979’dan itibaren İran dışından gelen kişilere Şii din adamı eğitimi vermeye yönelik girişimlerin birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. Üniversitenin İran içinde ve dışında çok sayıda medrese ve dini merkeze sahip olduğu belirtilmiştir.

Arafi’nin açıklamalarına göre, İran’da yaklaşık 40.000 yabancı medrese öğrencisi eğitim görmektedir. El-Mustafa Uluslararası Üniversitesi’nden yıllar içinde 80.000 kişi mezun olmuştur.

Uzmanlar Meclisi ve Diğer Siyasi Görevleri

Alireza Arafi, Uzmanlar Meclisi üyeliğine 2015 seçimlerinde seçilmiştir. Şubat 2016’da Uzmanlar Meclisi seçimlerinde Tahran bölgesinden aday olmuş ve seçimi kaybetmiştir. Aynı dönemde dini merkezlerin yönetimi alanındaki sorumlulukları artırılmıştır.

Resmi görevleri kapsamında yabancı yetkililerle görüşmeler gerçekleştirmiştir. Deprem bölgelerine ziyaretlerde bulunmuştur. Ulusal güvenlik konularında açıklamalar yapmıştır. İran’ın askeri kapasitesinin güçlendirilmesi yönündeki kararlılığa destek verdiğini açıklamıştır.

Ali Hamaney’in Ölümü ve Geçici Liderlik Konseyi Üyeliği

Ayetullah Ali Hamaney, 28 Şubat 2026 tarihinde ABD ve İsrail tarafından düzenlenen saldırıda hayatını kaybetmiştir. Hamaney’in ölümünün ardından liderlik makamının boşalmasıyla anayasal halefiyet süreci başlatılmıştır. İran Anayasası’nın 111. maddesine göre, liderin ölümü, istifası veya görevden alınması durumunda liderlik görevleri üç kişiden oluşan bir konsey tarafından geçici olarak yürütülmektedir. Bu konseyde Cumhurbaşkanı, Yargı Erki Başkanı ve Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından seçilen bir din adamı yer almaktadır.

Bu görev için Ayetullah Alireza Arafi belirlenmiştir. Yeni bir daimi lider seçilene kadar Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı ve Ayetullah Arafi’den oluşan geçici konsey Veliyy-i Fakih makamının görevlerini birlikte yürütecektir.