Amasya Baklalı Dolma

Amasya Baklalı Dolması, haşlanmış bakla ve buğday yarmasından oluşan iç harcın asma yaprağına sarılarak, kemikli et ile birlikte pişirilmesiyle hazırlanan, yalnızca Amasya yöresine özgü bir dolma çeşididir. Altıgen biçimde sarılan dolmalar, bakır tepsiye alınırken altta dolmalar, üstte ise kemikli etler yer alır. Yoğurt ve kuru soğan eşliğinde servis edilir. Bu yöresel yemek, özellikle bayram, düğün ve kabul günlerinde hazırlanır ve bereket sembolü olarak kabul edilir.

Amasya Baklalı Dolma(Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü)

Malzeme Miktarları (10 kişilik)

• 100 g kuru iç bakla
• 100 g buğday yarması (dövme)
• 150 g kuru soğan
• 500 g taze asma yaprağı (salamura veya taze)
• 25 g domates salçası
• 500 g kuzu kaburga (kemikli et)
• 100 g dereotu
• 100 g maydanoz
• 200 ml sıvı yağ
• 500 ml su
• 5 g tuz
• 500 g yoğurt

Yapılışı

Bir gün öncesinden kuru bakla ve buğday yarması ayrı kaplarda ıslatılır. Ertesi gün suları süzülüp ayrı kaplarda yaklaşık 15 dakika haşlanır. Maydanoz, dereotu ve kuru soğan temizlenip ince ince doğranır. Haşlanan bakla ve yarmanın suyu süzülür, baklaların kabuğu soyulur ve orta boy bir karıştırma kabına alınır. İçerisine doğranan maydanoz, dereotu, kuru soğan, domates salçası, tuz ve sıvı yağ eklenip iyice karıştırılır. Hazırlanan iç, taze veya salamura asma yapraklarına konarak altıgen biçimde avuç içinde sarılır.

Pişirme tenceresine önce kemikli kuzu kaburgası yerleştirilir, üzerine dolmalar dikkatle dizilir. Tuz ve su eklenir. Dolmaların üzerine porselen bir tabak kapatılarak orta ateşte yaklaşık bir saat boyunca etler ve dolmalar yumuşayıncaya kadar pişirilir.

Pişen dolmalar bakır bir tepsiye ters çevrilerek yerleştirilir. Üzerine yoğurt dökülür ve kuru soğanla servis yapılır. İsteğe bağlı olarak tereyağında kavrulmuş soğan sosu da yemeğin üzerine gezdirilebilir.

Amasya Baklalı Dolma(Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü)

Kültürel ve Sosyal Önemi

Amasya Baklalı Dolması, yörede yeni evlenen çiftlere bereket getirdiğine inanılan özel bir yemek olarak bayramlar, düğünler ve misafir ağırlamalarında hazırlanır. Dolmalardan birinin içine “nişan” adı verilen zeytin tanesi, çeyrek altın gibi sembolik bir öğe konur. Bu dolmayı yiyenin dileğinin gerçekleşeceğine inanılır. Bu gelenek, yemeğin toplumsal değerini artırmaktadır.

Coğrafi Sınır ve Denetim

Amasya Baklalı Dolması, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 17 Ağustos 2021 tarihinde 853 tescil numarası ile Mahreç işareti almıştır. Amasya Baklalı Dolması’nın yapımı ve tüm üretim süreçleri Amasya il sınırları içinde gerçekleştirilir. Ürünün coğrafi işaret koruması altında olması, yöresel malzemelerin kullanımını ve özgün üretim tekniklerinin sürdürülmesini zorunlu kılar. Denetimler, Amasya Esnaf ve Sanatkârlar Odalar Birliği koordinasyonunda, Amasya Üniversitesi, Turizm Derneği ve ilgili odaların uzmanlarından oluşan komisyon tarafından yılda en az bir kez yapılır. Denetimlerde malzeme kalitesi, yaprakların bölgesel uygunluğu, pişirme yöntemleri ve coğrafi işaretin doğru kullanımı kontrol edilir. Denetim raporları Türk Patent ve Marka Kurumu’na düzenli olarak iletilir.