Antalya Halı Tarlaları

Antalya’nın Döşemealtı ilçesinde yer alan halı tarlaları, Türkiye’nin farklı bölgelerinden toplanan el dokuması halı ve kilimlerin güneş altında renklendirilip sterilize edildiği özgün bir uygulama alanıdır. Bu yöntem, özellikle kök boya ile dokunmuş geleneksel halıların doğal yollarla pastelleştirilmesini ve zararlı mikroorganizmalardan arındırılmasını amaçlar.

Uygulama Süreci

Mevsimsel Dönüşüm: Yaz aylarında buğday hasadı sonrası boş kalan tarım arazileri halı tarlalarına dönüştürülür. Halılar genellikle hazirandan eylül ayına kadar güneşlendirilir.

Ön Hazırlık: El dokuması halılar yıkandıktan ve onarımdan geçirildikten sonra tarlalara serilir. Ters yüz edilerek güneş altında belirli aralıklarla çevrilir.

Sterilizasyon ve Pastelleşme: 40 dereceyi aşan Antalya sıcaklığında renklerin kısa sürede pastelleşmesi sağlanır. Aynı zamanda nem kaynaklı bakteri ve larva oluşumlarının giderilmesine yardımcı olur.

Dönüştürme ve Sevkiyat: Güneşlendirme sonrası halılar steril havuzlarda yeniden yıkanır ve paketlenerek başta ABD olmak üzere birçok ülkeye gönderilir.

Mekânsal Özellikler

Alan Kullanımı: Yüzlerce dönümlük alana yayılan tarlalara her sezonda binlerce halı serilmekte olup bu sayı dönemsel olarak değişmektedir.

Kadın Emekçilerin Katkısı: Halıların her aşamasında kadın emeği ön plandadır. Dokumadan güneşlendirme sürecine kadar geleneksel bilgi aktarımı, genç kuşaklarla sürdürülür.

Kültürel ve Görsel Etki

Turistik İlgi: Halı tarlalarının oluşturduğu renk cümbüşü, yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekmektedir. Fotoğraf sanatçıları, film ve müzik klibi yapımcıları için bir çekim alanı hâline gelmiştir.

Motif Zenginliği: Döşemealtı’na getirilen halıların büyük kısmı Yörük motifleri taşımaktadır. Pastel renklerle bütünleşen bu desenler kültürel bir değer olarak sunulmaktadır.

Ekonomik Boyut

Ticari Kullanım: Halılar yurt dışına ihraç edilmekte ve bazı örnekler 300 bin dolara kadar alıcı bulabilmektedir. Bu işlem, döviz girdisi sağlayarak yerel ekonomiye katkıda bulunur.

Geleneksel Üretimin Azalması: Son yıllarda köylerde halı ve kilim dokuma faaliyetlerinin azalması, tarlalarda serilecek ürün bulma sürecini zorlaştırmaktadır.