Antep Beyranı

Antep Beyranı, Gaziantep mutfağına özgü, yoğun aroması ve kendine has hazırlanış tekniğiyle öne çıkan geleneksel bir et yemeğidir. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından "Mahreç İşareti" olarak coğrafi işaretle tescillenmiştir.

Antep Beyranı (AA)

Ürün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri

Antep Beyranı, koyun eti, pirinç, sarımsak ve baharatlarla hazırlanan etli ve pirinçli bir yöresel yemektir. Gaziantep çarşısında ilk beyran dükkânı 1885 yılında açılmıştır. Üretimi uzun süreli ve ustalık gerektirir. En az 10-12 saatlik pişirme süresiyle hazırlanan bu yemek, özel olarak bakır sahanda ve yüksek sıcaklıkta servis edilir.

Görünüm ve Sunum: Beyran, bakır sahanda sunulur. Üst kısmında kırmızı biberle renklendirilmiş et suyu, altında pirinç ve lif haline getirilmiş et yer alır. Tabanı isteğe bağlı olarak yağlı ya da yağsız olabilir.

Tat ve Aroma: Uzun süre pişirilmiş koyun eti, ilikli kemik, sarımsak ve baharatların birleşimiyle güçlü ve kendine has bir lezzete sahiptir.

Kullanım Şekli: Genellikle kahvaltıda veya kış aylarında tüketilir. Sıcak olarak, sahanda doğrudan servis edilir.

Ayırt Edici Özellikler: Etin ve kemiklerin uzun süre pişirilmesi, bakır sahanda hazırlanması ve servisin harlı ateş üstünde yapılması, Antep Beyranı'nı benzer yemeklerden ayıran temel unsurlardır. Tüm üretim aşamalarının Gaziantep il sınırları içinde gerçekleştirilmesi zorunludur.

Antep Beyranı Yapımında Kullanılan Malzemeler

• Et: Toklu (yaşını doldurmamış erkek) veya şişek (hiç doğurmamış dişi) koyun eti.
• İç Yağı: Koyunun iç yağı.
• Pirinç: 1. veya 2. sınıf pilavlık pirinç.
• Sarımsak: Yeşillenmemiş, kuru kışlık sarımsak.
• Kırmızı Pul Biber ve Karabiber: Türk Gıda Kodeksi Baharat Tebliği’ne uygun.
• Soğan ve Limon: Taze, çürümemiş ve küflenmemiş olmalıdır.

Üretim Metodu

Hazırlık: Et ve ilikli kemikler bir gün önceden hazırlanır. Etler 1-3 saat kadar suda bekletilerek kanı çıkarılır.

Pişirme: Etler, bakır kazanlarda bol su ile kaynatılır. Kaynamaya başladıktan sonra yüzeyde biriken kef (tortu) alınır. 1,5-2 kg kemikli et için 40-50 gram iç yağı eklenir. Lezzet için soğan ve limon bütün olarak kazana atılır. Karışım, kısık ateşte en az 10-12 saat pişirilir.

Etin Ayrılması: Pişen etler liflerine ayrılır. Et suyu süzülür.

Pilav: Pirinç, tuz ve yağ eklenmeden haşlanır (kel pilav).

Servis:

• Yağlı serviste, sahana eritilmiş yağ eklenir, haşlanmış pirinç yağda kavrulur, üzerine et, dövülmüş sarımsak ve kırmızı biber eklenir. Son olarak sıcak et suyu dökülür.
• Yağsız serviste, sahana doğrudan pirinç, et, sarımsak ve biber eklenip üzerine et suyu dökülür.

Sunum: Bakır sahanda, ocaktan alınır alınmaz sıcak şekilde sunulur.

Antep Beyranı (AA)

Coğrafi Sınır ve Denetim

Antep Beyranı'nın tüm üretim, işleme ve sunum aşamaları Gaziantep ili sınırları içerisinde gerçekleşmelidir. Üretimin zorluk derecesi ve ustalık gerektirmesi nedeniyle coğrafi sınırın dışındaki üretim “Antep Beyranı” olarak nitelendirilemez.

Denetimler, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Zabıta Müdürlüğü koordinasyonunda oluşturulan 3 kişilik bir denetim kurulu tarafından yılda en az bir kez gerçekleştirilir. Bu kurul, üretimin belgeye uygun yapılıp yapılmadığını kontrol eder.