Arnavutluk Zvernec Turizm Projesi Protestoları (Haziran, 2026)

Zvernec Turizm Projesi Protestoları, Arnavutluk'un Avlonya (Vlora) kentindeki Zvernec bölgesinde planlanan ve ABD Başkanı Donald Trump'ın kızı Ivanka Trump ile damadı Jared Kushner ile bağlantılı olduğu öne sürülen turizm yatırımına karşı 2026 yılında başlayan gösterileri ifade etmektedir. Koruma altındaki kıyı alanlarında yürütülmesi planlanan proje, çevresel etkileri ve bölgenin satış süreci nedeniyle ülke genelinde tartışmalara yol açmıştır.

Tartışmaların merkezinde, Avlonya kentine bağlı Zvernec bölgesindeki bir sahilin büyük ölçekli bir turizm projesi kapsamında yatırımcılara tahsis edilmesi yer almaktadır. Arnavutluk basınında ve uluslararası medya kuruluşlarında yer alan haberlerde, projenin Donald Trump'ın kızı Ivanka Trump ve damadı Jared Kushner ile bağlantılı olduğu öne sürülmüştür. Projenin maliyetinin yaklaşık 4 milyar dolar olacağı belirtilmiştir. Arnavutluk hükümeti ise yatırımın ülkeye ekonomik katkı sağlayacağını savunmuştur.

Proje karşıtlarının temel itiraz noktası, yatırımın çevresel etkileri olmuştur. Turizm tesisinin planlandığı bölge, Vjosa-Narta Koruma Alanı içerisinde yer almaktadır.

Vjosa-Narta Koruma Alanı, Adriyatik Denizi kıyısındaki en önemli doğal yaşam alanlarından biri olarak kabul edilmektedir. Bölgede flamingo ve tepeli pelikanların da bulunduğu 248 kuş türü, yaklaşık 100 balık türü ve 770 bitki türü yaşamaktadır. Toplamda 2 bin 300'den fazla canlı türüne ev sahipliği yapan alan, Arnavutluk'un en önemli koruma bölgelerinden biri olarak gösterilmektedir. Çevre örgütleri ve protestocular, söz konusu yatırımın ekosistemde kalıcı tahribata yol açabileceğini savunmuştur.

Proje karşıtı gösteriler 30 Mayıs 2026 tarihinde başlamıştır. Gösteriler ilk olarak Zvernec bölgesinde ortaya çıkmış, daha sonra başkent Tiran'a taşınmıştır.

_{Arnavutluk'taki Protestolar (3 Haziran, 2026 Anadolu Ajansı)}

Binlerce kişi, proje kapsamında sahilin yatırımcılara tahsis edilmesine karşı çıkarak çeşitli protesto eylemleri düzenlemiştir. Gösterilerde "Arnavutluk satılık değildir" ve "Arnavutluk bizimdir" sloganları kullanılmıştır. Göstericiler, koruma altındaki bölgelerde inşaat faaliyetlerine izin verilmemesi gerektiğini savunmuştur.

Protestolar sırasında zaman zaman güvenlik güçleri ile göstericiler arasında gerginlik yaşanmıştır.

30 Mayıs'ta Zvernec'teki proje alanında, bölgeyi koruyan özel güvenlik şirketi çalışanları ile göstericiler arasında arbede meydana gelmiştir. Olaylar sırasında güvenlik görevlilerinin kullandığı biber gazından hem göstericiler hem de bölgede bulunan polis ekipleri etkilenmiştir.

Yaşanan olayların ardından güvenlik şirketi bazı çalışanlarının görevden uzaklaştırıldığını açıklamıştır.

Protestoların dördüncü gününde ise Tiran'da düzenlenen gösteriler sırasında Arnavutluk polisi göstericilere tazyikli suyla müdahale etmiştir. Aynı gösterilerde İsrail ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu karşıtı sloganlar da atılmıştır.

_{Arnavutluk'taki Protestolar (3 Haziran, 2026 Anadolu Ajansı)}

Protestoların ilerleyen günlerinde gösterilerin merkezi Tiran olmuştur. Göstericiler başkentteki İskender Bey Meydanı ve Ulusun Şehitleri Bulvarı'nda toplanarak Başbakanlık binasına yürümüştür.

Gösterilerin yedinci gününde de binlerce kişi Tiran'da bir araya gelmiş ve protestolarını sürdürmüştür. Aynı dönemde İtalya'nın Milano kentinde yaşayan Arnavutlar da proje alanlarının korunması amacıyla dayanışma gösterileri düzenlemiştir.

Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, proje hakkındaki eleştirilere karşı yatırımın tüm yasal ve çevresel prosedürlere uygun biçimde ilerlediğini savunmuştur. Rama, CNN'e verdiği röportajda projenin Trump ailesine ait olduğu yönündeki iddiaları reddetmiştir.

Başbakan ayrıca Arnavutluk'un "hibrit bir savaşın hedefi olduğunu" ileri sürmüş ve ülkenin turizm alanında rekabet ettiği bazı çevrelerin yatırım karşıtı kampanyaları desteklediğini iddia etmiştir.

Gösterilerin yedinci gününde yaptığı açıklamada ise protestolara yaklaşık 2 bin kişinin katıldığını, bunun şimdiye kadar kaydedilen en düşük katılım olduğunu, en yüksek katılımın ise 8 bin kişi seviyesinde gerçekleştiğini savunmuştur.

Proje hakkındaki tartışmaların büyümesi üzerine Arnavutluk Özel Savcılık Ofisinin (SPAK) soruşturma başlattığı bildirilmiştir. Arnavutluk basınında yer alan haberlerde, soruşturmanın hem bölgenin satış sürecini hem de turizm yatırımına ilişkin işlemleri kapsadığı belirtilmiştir. SPAK tarafından soruşturmanın ayrıntıları kamuoyu ile paylaşılmamıştır.

Yunanistan merkezli Greekcitytimes tarafından yayımlanan haberde, projeyi geliştiren şirketin Arnavutluk'ta karşılaştığı yoğun tepkiler nedeniyle ülkeden çekilmeyi değerlendirdiği ileri sürülmüştür.

Haberde, yatırımcıların Arnavutluk yerine Balkanlar'daki diğer ülkelerde alternatif yatırım bölgeleri araştırdığı iddia edilmiştir. Aynı haberde Yunanistan'ın özellikle Mikonos Adası gibi bölgelerde benzer yüksek profilli yatırımları çekmek amacıyla çeşitli yatırım imkanları sunduğu belirtilmiştir.

Haziran 2026 itibarıyla Zvernec Turizm Projesi'ne karşı protestolar devam etmektedir. Göstericiler koruma altındaki alanlarda turizm yatırımı yapılmasına karşı çıkarken, hükümet projenin yasal süreçlere uygun biçimde ilerlediğini savunmaktadır. Özel Savcılık tarafından başlatılan soruşturma sürerken, projeyi geliştiren şirketin Arnavutluk'taki faaliyetlerini gözden geçirdiğine ilişkin iddialar da kamuoyunda tartışılmaya devam etmektedir.