ÂSIM el-AHVEL

Doğum yeri ve tarihi bilinmemektedir. el-Ahvel veya Âsımü’l-Ahvel lakabıyla tanınır. Bu gibi lakapların genellikle kişilerin fizyonomik kusurları yüzünden verildiği dikkate alınırsa Âsım’ın gözlerinin şaşı olduğu söylenebilir.

Âsım el-Ahvel, sahâbî Enes b. Mâlik ve Abdullah b. Sercis’ten hadis almakla birlikte yaptığı rivayetler esas itibariyle tâbiînin büyüklerindendir. Zehebî, Âsım’a dördüncü tabaka ricâli arasında yer verir. İbrâhim en-Nehaî, Hasan-ı Basrî, Saîd b. Cübeyr ve Mücâhid hadis rivayet ettiği tâbiîlerin en tanınmış olanlarıdır. Kendisinden de Şu‘be, Ma‘mer b. Râşid, Yahyâ b. Saîd el-Kattân, Abdullah b. Mübârek gibi meşhur muhaddisler rivayette bulunmuşlardır. Önceleri Kûfe çarşısında muhtesiplik yapmış, daha sonra ise Abbâsîler’in ilk yıllarında Ebû Ca‘fer el-Mansûr devrinde Medâin’de kadılık görevinde bulunmuştur. Onun Medâin muhtesibi olduğu da söylenmektedir.

Ancak tabakat kitaplarına göre Âsım el-Ahvel daha çok hadis ilmi ve rivayetiyle meşhur olmuş, bu ilimde çoğunluğun görüşüne göre hâfızlık derecesine yükselmiştir. Süfyân es-Sevrî Âsım’ı, tanıdığı dört büyük hadis hâfızından biri olarak göstermektedir. Yahyâ el-Kattân’ın kendisini hadiste zayıf görmesine karşılık Ahmed b. Hanbel, İbn Maîn, Ebû Zür‘a ve Ali b. Medînî gibi âlimler onun sika olduğuna hükmetmişlerdir. Rivayet ettiği hadislerin başta Kütüb-i Sitte olmak üzere hemen hemen bütün muteber hadis kitaplarında yer alması da Âsım’ın hadis ilmindeki güvenilir yerini teyit etmektedir.