Avrupa Birliği'nin Türkiye'ye Üçlü Ziyareti (Haziran, 2026)

Avrupa Birliği (AB), Türkiye ile siyasi diyaloğu ve stratejik iş birliğini geliştirme amacıyla 30 Haziran 2026 tarihinde Ankara'ya üst düzey bir heyet göndermiştir. Ziyaret kapsamında Avrupa Birliği Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Avrupa Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos ve İçişleri ve Göçten Sorumlu Üyesi Magnus Brunner Ankara'da temaslarda bulunmuştur.

Üç komiserin aynı anda Türkiye'yi ziyaret etmesi, AB-Türkiye ilişkileri açısından nadir görülen diplomatik girişimlerden biri olarak değerlendirilmiştir. Ziyaret, Avrupa Parlamentosu'nun Türkiye'ye ilişkin eleştirel raporunun kabul edilmesinin ardından gerçekleşmesi ve AB Konseyi Dönem Başkanlığını yürüten Kıbrıs Cumhuriyeti'nin görev süresinin son gününe denk gelmesi nedeniyle de dikkat çekmiştir.

Ziyaretin temel amacı, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında son dönemde yeniden canlanan siyasi diyaloğu güçlendirmek, ortak çıkar alanlarında iş birliğini ilerletmek ve bölgesel güvenlik konularında koordinasyonu artırmaktır.

AB tarafı, Türkiye ile üyelik müzakerelerinde yaşanan durgunluğun devam ettiğini kabul etmekle birlikte, güvenlik, savunma, göç yönetimi, enerji, ticaret, ulaştırma ve bölgesel krizler gibi alanlarda iş birliğinin Avrupa'nın stratejik çıkarları açısından önemli olduğunu vurgulamaktadır. Bu nedenle Brüksel, üyelik süreci ile pratik iş birliğini birbirinden ayıran "iki kanallı" bir yaklaşım izlemektedir.

AB heyeti, Ankara'da başta Hakan Fidan olmak üzere Türk hükümetinin üst düzey temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştirmiştir.

Görüşmeler kapsamında;

• Türkiye-AB siyasi ilişkileri
• Avrupa güvenliği
• NATO-AB iş birliği
• Rusya-Ukrayna Savaşı
• Orta Doğu'daki gelişmeler
• Düzensiz göç
• Terörle mücadele
• Ekonomik ilişkiler
• Ulaştırma koridorları
• Ticaret hacminin artırılması
• Gümrük Birliği'nin güncellenmesi
• Schengen vizesi süreçlerinde yaşanan sorunlar
• Enerji güvenliği

gibi başlıkların ele alınması planlanmıştır.

AB Komiseri Marta Kos'un ayrıca Mehmet Şimşek, Abdulkadir Uraloğlu ve Ömer Bolat ile ekonomik ve sektörel iş birliği konularında görüşmeler gerçekleştirmesi öngörülmüştür.

Türk tarafının görüşmelerde Avrupa Birliği'ne tam üyeliğin Türkiye'nin temel stratejik hedeflerinden biri olmaya devam ettiğini vurgulaması beklenmiştir.

Ankara'nın ayrıca;

• Üyelik müzakerelerinin yeniden canlandırılması
• Gümrük Birliği'nin güncellenmesi
• Türk vatandaşlarının Schengen vizesine erişiminin kolaylaştırılması
• Yüksek düzey siyasi diyalog mekanizmalarının düzenli işletilmesi
• Savunma ve güvenlik alanlarında daha yakın iş birliği kurulması

konularındaki beklentilerini AB heyetine iletmesi öngörülmüştür.

Avrupa Komisyonu, Türkiye'nin aday ülke statüsünü korumasına rağmen üyelik müzakerelerinin 2018 yılından itibaren fiilen durmuş olduğu değerlendirmesini sürdürmektedir.

Brüksel, hukukun üstünlüğü, temel hak ve özgürlükler ile demokratik standartlara ilişkin eleştirilerini devam ettirirken, diğer taraftan stratejik öneme sahip alanlarda Türkiye ile ilişkilerin geliştirilmesini desteklemektedir.

Bu kapsamda AB, üyelik sürecindeki siyasi anlaşmazlıkların güvenlik, göç, ekonomi, enerji ve ulaştırma alanlarındaki ortak çalışmaları tamamen durdurmaması gerektiği görüşünü benimsemektedir. Son yıllarda uygulanan bu yaklaşım, Türkiye ile ilişkilerin "ortak çıkarlar temelinde ilerletilmesi" politikası olarak tanımlanmaktadır.

AB, Türkiye ile vize serbestisi diyaloğunun teknik olarak devam ettiğini ancak gerekli kriterlerin tamamının henüz karşılanmadığını belirtmektedir.

Bununla birlikte Brüksel, özellikle Schengen vizesi başvurularında yaşanan yoğunluk ve randevu sorunlarının azaltılması amacıyla çeşitli kolaylaştırıcı tedbirler üzerinde çalışmaktadır. AB yetkilileri, Türkiye'de faaliyet gösteren bazı vize başvuru aracı kuruluşlarının işleyişine ilişkin sorunları Ankara ile paylaşmış; Türkiye'nin bu konuda çeşitli düzenlemeler yaptığı ifade edilmiştir.

30 Haziran 2026 tarihli ziyaret, son yıllarda Türkiye ile Avrupa Birliği arasında gerçekleştirilen en kapsamlı üst düzey temaslardan biri olarak değerlendirilmiştir. Üç farklı politika alanından sorumlu AB komiserinin aynı anda Ankara'yı ziyaret etmesi, tarafların özellikle güvenlik, göç, ticaret ve bölgesel krizler konusunda iş birliğini derinleştirme iradesinin göstergesi olarak yorumlanmıştır.

Ziyaret, üyelik müzakerelerinde somut ilerleme sağlanamamasına rağmen Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki stratejik diyalog mekanizmalarının güçlendirilmesi ve ortak çıkar alanlarında iş birliğinin sürdürülmesi bakımından önemli diplomatik girişimlerden biri olarak öne çıkmıştır.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi ve Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Kaja Kallas, AB Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos ile İçişleri ve Göçten Sorumlu Üyesi Magnus Brunner ile Ankara'da bir araya gelmiştir. Görüşmenin ardından Türkiye Dışişleri Bakanlığı ile AB heyeti ortak yazılı açıklama yayımlamıştır.

_{Dışişleri Bakanı Fidan'ın, Üst Düzey AB Yetkilileriyle Ankara'da Bir Araya Gelmesi. (30 Haziran, 2026) Anadolu Ajansı}

Ortak açıklamada, taraflar Türkiye'nin aday ülke statüsüne atıfta bulunarak, Türkiye-AB ilişkilerinin hızla değişen jeopolitik ortamda bölgesel istikrarın ve ekonomik dayanıklılığın güçlendirilmesi açısından taşıdığı stratejik önemi vurgulamıştır. Türkiye-AB ilişkilerinin küresel bir perspektifle ele alındığı belirtilmiştir.

Taraflar; ekonomik ve ticari iş birliği, bağlantısallık, göç, güvenlik ile dış ve güvenlik politikasındaki ortak sınamalar dahil olmak üzere ortak çıkar alanlarını gözden geçirmiştir. Mevcut iş birliğinin karşılıklı fayda temelinde daha da güçlendirilmesi yönündeki ortak kararlılık yinelenmiş, bölgesel istikrarın ve iyi komşuluk ilişkilerinin önemi konusunda mutabakata varılmıştır.

Taraflar ayrıca ticaret, enerji, ulaştırma ve dijitalleşme alanlarındaki iş birliğinin bölgesel bağlantısallık gündemi açısından önemini vurgulamış, Avrupa Yatırım Bankası'nın Türkiye'deki faaliyetlerine kademeli olarak yeniden başlamasını memnuniyetle karşılamıştır.

Ortak açıklamada, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin Kıbrıs meselesine ilişkin çabalarına destek verildiği ifade edilmiştir.

AB tarafı ise genişleme süreci kapsamında hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesi, temel hakların korunması ve yüksek demokratik standartların sağlanması gerekliliğine dikkat çekmiştir.

Ortak açıklamada bu husus, "AB tarafı ise genişleme bağlamında, hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesi, temel hak ve özgürlüklerin korunması ve yüksek demokratik standartların sağlanması gerekliliğini vurguladı."ifadeleriyle yer almıştır.

Taraflar; Ukrayna, Rusya, Orta Doğu, Afrika ve Güney Kafkasya başta olmak üzere güncel bölgesel ve küresel gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunmuştur.

_{AB Yetkililerinin Ankara Ziyareti (30 Haziran, 2026) Anadolu Ajansı}

Açıklamada, bu meselelerin geliştirilmiş istişare ve eş güdüm yoluyla ele alınmasına yönelik ortak çıkar ve sorumlulukların bulunduğu belirtilmiş; çok taraflılığa ve kurallara dayalı uluslararası düzene bağlılık yeniden teyit edilmiştir. Tarafların, Ukrayna'nın egemenliği ve toprak bütünlüğünün korunması ile uluslararası hukuka dayalı adil ve kalıcı bir barışın desteklenmesi konusunda ortak kararlılığı paylaştıkları ifade edilmiştir. Bu kapsamda ortak açıklamada, “AB tarafı, tüm devletler tarafından AB yaptırımlarının delinmesinin önlenmesinin önemine değinmiştir.” ifadesi kullanılmıştır.

Taraflar, Güney Kafkasya'da bölgesel barış ve refahın desteklenmesi, bağlantısallığın artırılması, ticaretin geliştirilmesi ve ekonomik bağların güçlendirilmesine yönelik birbirini tamamlayıcı çabaların eş güdüm içerisinde yürütülmesi konusunda mutabakata varmıştır. Bu hedef doğrultusunda somut adımların birlikte destekleneceği belirtilmiştir.

Taraflar, güvenlik ve savunma alanlarında diyalog ve iş birliğinin NATO ile tamamlayıcı nitelikte güçlendirilmesinin önemini vurgulamıştır. Ayrıca mevcut jeopolitik gelişmeler ve bunların nüfus hareketleri üzerindeki olası etkileri değerlendirilmiş; sınır yönetimi ve göçmen kaçakçılığıyla mücadelede iş birliğinin güçlendirilmesi konusunda ortak kararlılık ifade edilmiştir.

Ortak açıklamada taraflar, Gümrük Birliği'nin uygulanmasının iyileştirilmesine yönelik çalışmaların sürdürülmesi ve Gümrük Birliği'nin modernizasyonuna zemin hazırlanması yönündeki iradelerini yinelemiştir. Sanayi politikalarında kapsayıcı ve karşılıklılık esasına dayalı bir yaklaşımın, Türkiye ve AB'nin rekabet gücü ile ekonomik güvenliği açısından önemli olduğu belirtilmiştir.

Taraflar ayrıca Türkiye'nin Tek Avrupa Ödeme Alanı'na (SEPA) olası katılımının faydalı olacağı konusunda mutabakata varmıştır. Vize Serbestisi Diyaloğu kapsamındaki mevcut durum değerlendirilmiş, Türk vatandaşlarının vize başvuru ve işlem süreçlerine ilişkin konularda görüş alışverişinde bulunulmuştur.

Ortak açıklamada şu ifadelere yer verilmiştir:

“Taraflar, Gümrük Birliği'nin uygulanmasının iyileştirilmesine yönelik çabaları sürdürme ve bir yandan Gümrük Birliği’nin modernizasyonuna da zemin hazırlama yönündeki iradelerini yeniden teyit etmişlerdir. Her iki taraf da Türkiye ve AB'nin rekabet gücü ve ekonomik güvenliği açısından, sanayi politikasında kapsayıcı ve karşılıklılığa dayalı bir yaklaşımın öneminin altını çizmişlerdir. Ayrıca, Türkiye'nin Tek Avrupa Ödeme Alanı'na (SEPA) olası katılımının faydalı olacağı hususunda mutabık kalmışlardır. Taraflar, Vize Serbestisi Diyaloğu'na ilişkin mevcut durumu ele almışlar ve Türk vatandaşlarının vize başvuru ve işlem süreçlerine ilişkin konularda görüş alışverişinde bulunmuşlardır. Taraflar, mevcut jeopolitik durum ve bunun nüfus hareketleri üzerindeki olası etkilerine atıfla, Türkiye ve AB’nin karşı karşıya olduğu ortak sınamaları ele almışlar ve sınır yönetimi ile göçmen kaçakçılığıyla mücadelede işbirliğinin güçlendirilmesi dahil olmak üzere, bu sınamaların üstesinden gelmek için birlikte çalışma yönündeki kararlılıklarını dile getirmişlerdir.”

Taraflar, ekonomi, ticaret, göç ve güvenlik, sağlık, bilim ve yenilikçilik ile tarım alanlarını kapsayan üst düzey diyalog toplantılarının yeniden başlatılması ve tercihen yıl sonundan önce gerçekleştirilmesi konusunda mutabakata varmıştır.

Ortak açıklamada bu konuda şu ifadeler kullanılmıştır:

"Taraflar, yeniden bir araya gelme ve ekonomi, ticaret, göç ve güvenlik, sağlık, bilim ve yenilikçilik ile tarım alanları da dahil olmak üzere, müteakip üst düzey diyalog toplantılarını tercihen yıl sonundan önce planlama hususunda mutabık kalmışlardır."

Türkiye Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan ayrı açıklamada, Türkiye-AB ilişkileri kapsamında tüm güncel başlıkların yanı sıra Orta Doğu ile Rusya-Ukrayna savaşı başta olmak üzere bölgesel ve küresel gelişmelerin de ele alındığı belirtilmiştir.

Açıklamada, AB üyeliğinin Türkiye açısından stratejik bir hedef olmayı sürdürdüğü vurgulanarak, "AB ile ilişkileri bu anlayış temelinde geliştirmeye hazırız" ifadesi kullanılmıştır.

Bakanlık ayrıca, AB'nin Türkiye ile ilişkilerini adaylık süreci çerçevesinde nesnel ölçütler temelinde yürütmesi gerektiğini belirterek şu değerlendirmede bulunmuştur:

"AB'nin Türkiye ile olan ilişkileri nesnel kriterler ve liyakat temelinde, ayrımcılık yapmadan ilerletmesini bekliyoruz."