Ayetullah Seyyid Ali Hamaney'in Cenaze Törenleri (2026)

Ayetullah Seyyid Ali Hamaney'in cenaze törenleri, 28 Şubat 2026'daAmerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in İran'a yönelik saldırısında öldürülen İran İslam Devrimi Lideri Ayetullah Seyyid Ali Hamaney ve saldırıda kendisiyle birlikte hayatını kaybeden aile üyeleri için 4-9 Temmuz 2026 tarihleri arasında İran ve Irak'ta düzenlenmesi planlanan veda, cenaze ve defin merasimleridir. Törenlerin İran'ın Tahran, Kum ve Meşhed kentleri ile Irak'ın Necef ve Kerbela kentlerini kapsayan altı günlük bir takvimde gerçekleştirilmesi öngörülmüştür. Temmuz 2026 başı itibarıyla törenlere ilişkin hazırlıklar İran ve Irak'ta devam etmektedir.^【1】

^{İran'da Ali Hamaney'in cenaze töreni için hazırlıklar sürüyor, 1 Temmuz 2026 - (Anadolu Ajansı)}

86 yaşındaki Hamaney, 28 Şubat 2026'da, ABD-İsrail savaşının ilk gününde ikametgâhına düzenlenen ortak hava saldırısında hayatını kaybetmiştir. Aynı saldırıda Hamaney'in aile üyelerinden damadı Dr. Misbahu'l-Hüda Bâkırî-Kenî, kızı Seyyide Büşra Hüseyni Hamaney, gelini Zehra Haddad Adil ve torunu Zehra Muhammedi Gülpaygani de hayatını kaybetmiştir; tören programlarına bu dört aile üyesi de dahil edilmiştir.^【2】

Hamaney, İslam Devrimi'ne öncülük eden Ayetullah Ruhullah Humeyni'nin vefatının ardından 1989'dan itibaren İran'ı yönetmiştir. Yerine oğlu Ayetullah Seyyid Müçteba Hamaney geçmiştir.

Defin işleminin başlangıçta Mart 2026'da yapılması planlanmış ancak ABD ve İsrail'in İran ile savaşının sürmesi nedeniyle ertelenmiştir. "Şehit Liderin yükselişini anma komitesi" sözcüsü İman Attarzade, 22 Haziran 2026'daki basın toplantısında, Tahran'daki İmam Humeyni Musallası'nda tören düzenlenmesine yönelik hazırlıkların Liderin şehadetinin ilk günlerinde başladığını ancak törenin savaş koşulları ve "Amerikan-Siyonist düşmanın vahşi saldırganlığı" nedeniyle ertelendiğini, halkın sağlığının, güvenliğinin ve emniyetinin korunmasının Liderin ofisi ve organizatörler için öncelik taşıdığını açıklamıştır. Cenaze ve defin törenleri için "Kıyam Etmeliyiz" (We Must Rise) sloganı ile "sıkılmış yumruk" sembolü seçilmiştir.

Attarzade'nin 22 Haziran 2026'da duyurduğu programa ve anma karargâhının yayımladığı 3 No.lu duyuruya göre resmi veda, yas ve defin törenleri Muharrem ayının 19'una denk gelen 4 Temmuz 2026 Cumartesi günü başlayacaktır. Açıklanan takvim şu şekildedir:

3 Temmuz Cuma: Tahran'da devlet başkanları, üst düzey yetkililer ve dini liderlerin katılımıyla uluslararası resmi anma töreni düzenlenmesi planlanmaktadır.

4-5 Temmuz (19-20 Muharrem): Tahran'daki İmam Humeyni Musallası'nda iki gün sürecek veda merasimi yapılacaktır. Musalla'nın kapıları 4 Temmuz Cumartesi günü saat 06.00'dan itibaren halka açılacak ve tören sonuna kadar mekan yas tutanlar için günde 24 saat açık kalacaktır.

Cenaze namazının 5 Temmuz sabahı kılınması planlanmıştır; veda merasimi aynı gün saat 20.00'ye kadar devam edecektir.

6 Temmuz Pazartesi (21 Muharrem): Tahran'da cenaze alayı düzenlenecektir.

7 Temmuz Salı (22 Muharrem): Kum kentinde cenaze törenleri yapılacak ve cenaze namazı kılınacaktır.

^{İran'da Ali Hamaney'in cenaze töreni için hazırlıklar sürüyor, 1 Temmuz 2026 - (Anadolu Ajansı)}

8 Temmuz Çarşamba: Naaş Irak'a götürülecek; Necef ve Kerbela kentlerinde, İmam Ali, İmam Hüseyin ve Abbas bin Ali türbelerinde törenler düzenlenecektir. Kesin zamanlama ve mekanların Irak hükümet makamlarınca daha sonra açıklanacağı bildirilmiştir.

9 Temmuz Perşembe (24 Muharrem): Hamaney'in atalarından İmam Seccad'ın şehadet yıl dönümü arifesinde Meşhed kentinde cenaze alayı düzenlenecek ve naaş İmam Rıza Türbesi'ne defnedilecektir.^【3】

Attarzade, Liderin naaşının ve aile üyelerinin naaşlarının dini ve hukuki standartlara tam uyum içinde ve azami saygıyla muhafaza edildiğini, 1 Temmuz 2026 itibarıyla henüz herhangi bir defin işleminin gerçekleştirilmediğini belirtmiştir. Sözcü ayrıca, Hamaney'in Kerbela ve Necef'e son ziyaretinin 1957 yılına dayandığını, 1968'de planlanan bir ziyaretin ise SAVAK tarafından yurt dışına çıkış yasağı getirilmesi üzerine iptal edildiğini, 8 Temmuz'daki nakil ile 69 yıl sonra Irak'taki kutsal türbelere yeniden bir ziyaretin gerçekleşeceğini ifade etmiştir.

"Şehit Devrim Liderinin Veda ve Cenaze Ulusal Karargahı" Sekreteri Ali Ekber Purcemşidiyan, 30 Haziran 2026'daki basın toplantısında, törenlere ilişkin kapsamlı hazırlıkların Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi kararları doğrultusunda ve Liderin ofisi ve ailesiyle koordinasyon halinde yürütüldüğünü açıklamıştır. İran hükümeti ve cumhurbaşkanı tarafından, Birinci Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Rıza Arif başkanlığında "Büyük Lider, Ümmetin Lideri'nin Veda ve Cenaze Törenini Düzenleme Ulusal Karargahı" adlı bir ulusal karargah kurulmuştur; İçişleri Bakanlığı karargahın sekretaryası olarak görev yapmakta ve tüm devlet kurumları ile kamu kuruluşları sürece katılmaktadır.

Törenlerin Tahran, Kum, Horasan-ı Razavi ve Irak dahil belirlenen eyalet ve kentlerde düzenlenmesi, yönetilmesi ve icrası amacıyla lojistik, yürütme işleri, üniversite törenleri, güvenlik, altyapı, kültür ve medya işleri, uluslararası işler ve uzmanlaşmış kamu komiteleri dahil çok sayıda komite oluşturulmuştur. Irak'ta da Irak Başbakanı'nın gözetiminde ve Başbakanlık Ofisi başkanının yönetiminde, cenaze alayının, tören karşılamasının organizasyonunda İran ile koordinasyon sağlamak üzere üst düzeyde bir ulusal karargah kurulmuştur.

Purcemşidiyan, törenlerin hedefleri arasında "İran'daki siyasi, sosyal ve dini gruplar arasında ulusal bütünlüğün ve birliğin pekiştirilmesini, Sünni topluluklar dâhil İslam dünyası genelinde İslam Ümmeti içindeki dayanışmanın güçlendirilmesini ve İslam Ümmeti mensuplarının yeni İslam Devrimi Lideri Ayetullah Seyyid Müçteba Hamaney'e yenilenen bağlılıklarını ilan etmelerini" saymıştır.

Tahran Büyük Muhammed Resulullah Kolordusu Komutanı ve cenaze, veda ve namaz törenlerini düzenleme kurmay başkanı Serdar Hasanzade, 28 Haziran 2026'da Khabar kanalında yaptığı açıklamada, yapılan incelemeler sonucunda "törenin tek bir güzergah yerine halkın katılımı için geniş bir koridor ya da ana eksen olarak planlanmasına karar verildiğini, hiçbir cadde veya geçidin tahmin edilen kalabalığı tek başına kaldıracak kapasiteye sahip olmadığını" belirtmiştir. Hasanzade "Tören için Tahran'ın kalbinde, Damavand Caddesi'nden başlayıp İnkılap Caddesi ve Azadi Caddesi'nden geçerek Şehit Lashgari Otoyolu'na kadar uzanan bir doğu-batı ekseni tespit edilmiştir." demiştir.

^{İran'da Ali Hamaney'in cenaze töreni için hazırlıklar sürüyor, 1 Temmuz 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Ana güzergahın yanı sıra, araç girişini önlemek, ziyaretçi hareketini kolaylaştırmak ve hizmetlerin düzenli sunulmasını sağlamak amacıyla koridorun kuzeyinde ve güneyinde bölgeler tanımlanmış; Kuzey Kargar ve Güney Kargar caddeleri iki ana ulaşım aksı olarak belirlenmiştir. Şehit Eşrefi İsfahani'nin güney yönü ile Ayetullah Saidi'nin kuzey yönündeki güzergahlar da ziyaretçilerin ana tören bölgesine yönlendirilmesi için öngörülmüştür.

Merasimin ve cenaze alayının başlangıç saati, havanın daha serin olduğu saatlerde katılım için uygun koşullar oluşturulması amacıyla 06.00 olarak öngörülmüştür. Kalabalığın büyüklüğü nedeniyle törenin bitişi için net bir zaman dilimi öngörülememekte, programların akşam saatlerine doğru sona erdirilmesi planlanmaktadır.

Hasanzade, naaşın konulacağı yerin ve Liderin ailesi için özel bölümün İmam Humeyni Musallası'nda yüksek bir noktaya, tören alanındaki tüm bölümlerden görülebilecek şekilde yerleştirildiğini bildirmiştir. 48 saat sürecek veda töreni boyunca resmi programda uluslararası kariler, merasim şairleri, Ehl-i Beyt methiyecileri ve diğer kültürel-dini gruplar yer alacak; farklı revaklarda gece gündüz kesintisiz etkinlikler düzenlenecektir. Ziyaretçiler için Kur'an tilaveti, mersiye, şiir ve yas ritüellerini içeren çeşitli programlar hazırlanmıştır.

Katılıma ilişkin ilk tahminler en az 12 ila 15 milyon kişinin katılacağını yönünde, bazı değerlendirmelerde bu rakamın 20 milyona kadar çıkabileceğini öngörmektedir. Planlamalar azami kapasite esas alınarak yapılmıştır. İzdihamı önlemek amacıyla Musalla'da giriş ve çıkış güzergahları ayrı tasarlanmış; bir ziyaretçinin girişten çıkışa kadar geçireceği sürenin en yoğun anlarda dahi yaklaşık 15-20 dakika olacağı hesaplanmıştır. Katılımcılardan, daha fazla kişinin törene iştirak edebilmesi için saygı duruşunun ardından 10-15 dakika içinde alandan ayrılmaları istenmiştir.

İmam Humeyni Musallası çevresinde, sağlık istasyonları, mescit, dinlenme imkânları, içme suyu ve temel hizmetlerin sunulacağı beş ziyaretçi şehri oluşturulması planlanmıştır. Tahran metrosu ve otobüs filosunun tam kapasitesi ziyaretçilerin hizmetine sunulacak; seyyar hizmet birimleri (mevâkib), dini heyetler ve sivil grupların katılımıyla Musalla'nın yaklaşık bir buçuk kilometre yarıçapındaki alanda ve cenaze güzergahı boyunca konaklama, ikram ve refah hizmetleri verilecektir. Hava sıcaklığının 38-39 santigrat dereceye ulaşabileceği dikkate alınarak ziyaretçilerden güvenlik uyarılarına uymaları, gölgelik güzergâhları kullanmaları ve yanlarında su ile koruyucu ekipman bulundurmaları istenmiştir.^【4】

1 Temmuz 2026 itibariyle İmam Humeyni Musalla Camisi'ndeki hazırlıklar sürmektedir. Caminin avlusuna Hamaney'in ve aynı saldırıda hayatını kaybedenlerin tabutlarının yerleştirileceği büyük bir platform kurulmuş, platformun çevresi beton bloklarla kapatılmış ve alana erişim büyük ölçüde sınırlandırılmıştır. Törene katılacakların sıcak havadan daha az etkilenmesi amacıyla cami avlusuna serinletme sistemi kurulmuş; çok sayıda iş makinesi ve vincin çalıştığı alanda yoğun güvenlik önlemleri alınmıştır.^【5】

^{İran'da Ali Hamaney'in cenaze töreni için hazırlıklar sürüyor, 1 Temmuz 2026 - (Anadolu Ajansı)}

İran Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Muhammed Ekreminiya, ordunun ulusal güvenliğin korunması, kamu hizmetlerinin sunulması ve törene katılması beklenen yabancı konukların karşılanmasına yönelik tören düzenlemelerinin yürütülmesinde etkin rol oynamaya hazır olduğunu açıklamıştır.

İran'ın kara ve hava sınırlarında güvenlik önlemleri artırılmış, ek Kara Kuvvetleri birliklerinin konuşlandırılmasıyla sınır güvenliği güçlendirilmiştir. Hava Savunma Kuvveti ülke semalarını kesintisiz izleyecek ve törenlerle bağlantılı artan seyahat ve yabancı uçuşlar döneminde hava trafiğini düzenleyecektir.

Ordu, ziyaretçilere ve katılımcılara konaklama, ikram ile tıbbi ve sağlık hizmetleri sağlamak üzere Tahran ve çevresinde dört geçici ziyaretçi kampı kurmuştur. Ordu helikopter birlikleri ve havacılık kurtarma ekipleri, acil yardım ve tıbbi destek sağlamak üzere yoğun güzergâhlar boyunca konuşlandırılacak; savaş döneminde edinilen operasyonel deneyimden yararlanan seyyar ve kent hastaneleri, Tahran Musallası'nda ve ziyaret güzergâhları boyunca tıbbi ekipler görevlendirecektir. Ordu lojistik birimleri ve destek merkezleri ulaşım, ikmal, refah hizmetleri ve konaklama konularında yardımcı olacaktır.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, bir diplomatik heyetin başında Irak'a giderek 28 Haziran 2026 Pazar günü Irak Başbakanlığı Özel Kalem Müdürü ve Irak'taki cenaze alayını koordine etmekle görevli Irak Yüksek Komitesi Başkanı İhsan el-Avadi ile bir görüşme gerçekleştirmiştir. Görüşmede taraflar, Irak'taki cenaze törenlerinin düzenlenmesine ilişkin hazırlıklar ve prosedürler hakkında görüş alışverişinde bulunmuştur. El-Avadi, cenaze törenlerinin Irak'ta ve kutsal türbelerde düzenlenmesini Irak ulusu için "tarihi bir onur" olarak nitelendirmiş; "Irak hükümetinin ve halkının törenlerin görkemli ve onurlu biçimde yapılması için hiçbir çabadan kaçınmayacağını" vurgulamıştır. Taraflar, İran İçişleri Bakanlığı bünyesindeki cenaze karargahı ile Irak yüksek komitesi arasındaki koordinasyonun sürdürülmesi konusunda mutabık kalmıştır.

Erakçi, Irak ziyareti kapsamında ayrıca Kerbela Valisi Nasıf Casim el-Hattabi ve Necef Valisi Yusuf Kanavi ile ayrı görüşmeler yapmıştır. Kerbela Valisi, il makamlarının ve yerel kurumların ziyaretçileri ve yas tutanları ağırlamak için tüm mevcut kapasiteleri seferber etmeye tam hazır olduğunu açıklamıştır. Necef Valisi de Necef yerel makamlarının tüm idari, hizmet ve güvenlik kapasitelerini devreye sokmaya hazır olduğunu vurgulamıştır. Taraflar, törenlere ilişkin lojistik hazırlıklar, olanaklar ve organizasyon gereksinimleri hakkında görüş alışverişinde bulunmuş ve koordinasyonun Bağdat'taki İran Büyükelçiliği ile İran'ın Kerbela ve Necef başkonsoloslukları aracılığıyla sürdürülmesi konusunda anlaşmıştır.^【6】

Purcemşidiyan, 30 Haziran 2026 itibarıyla 30'dan fazla ülkenin resmi olarak katılım talebinde bulunduğunu ve hazır olduklarını duyurduğunu, 90'dan fazla ülkeden temsilci ve şahsiyetin katılıma hazır olduklarını açıkladığını bildirmiştir. Farklı inanç ve ekollerden çok sayıda dini lider, üst düzey din adamı ve önde gelen şahsiyet de katılım talebinde bulunmuştur.^【7】

Tören sözcüsü Attarzade, 1 Temmuz 2026'da, yaklaşık 40 ülkeden üst düzey yetkililerin ve devlet başkanlarının törenlere katılacağını; törenlere İran vatandaşlarından oluşan büyük kitlelerin yanı sıra dünyanın dört bir yanından siyasi, kültürel, bilimsel, dini, akademik ve seçkin şahsiyetlerin de iştirak edeceğini açıklamıştır.^【8】

Gürcistan Cumhurbaşkanlığı İdaresinin açıklamasına göre Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikheil Kavelaşvili, cenaze törenine katılmak üzere İran'a gidecektir.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 1 Temmuz 2026'daki kabine toplantısında yaklaşan cenaze törenini tarihi bir olay olarak nitelendirmiş ve İran ulusunu kitlesel bir katılımla birlik ve dayanışma göstermeye çağırmıştır. Pezeşkiyan, "İslam Devrimi'nin Şehit Lideri yalnızca İran'a ait değildi. O, İslam dünyasında ve daha geniş küresel Şii toplumu içinde etkili bir şahsiyetti" ifadesini kullanmış; törenin toplumun tüm kesimleri için ulusal birliğin ve bütünlüğün simgesi olması gerektiğini belirterek dayanışmayı zedeleyebilecek eylemlerden kaçınılması çağrısında bulunmuştur.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, 2 Temmuz 2026'da yayımladığı mesajda Tahran'da ve diğer bazı kentlerde düzenlenecek törenlere tüm halkı davet etmiş; şehit Liderin cenazesinin yalnızca bir veda töreni olmadığını, ulusun şehitlerin yolu ve İslam Devrimi'nin değerleriyle olan ahdinin yenilenmesi olduğunu ifade etmiştir. Kalibaf mesajında, "Bugün tarihin gözleri İran'a çevrilmiştir. Siz büyük halkın milyonlarca kişilik destansı katılımı, sevginin ve sadakatin bir tezahürü olacaktır" ifadelerine yer vermiştir.