Aziz Mercurius Yer Altı Şehri

Aziz Mercurius Yer Altı Şehri ve Kilisesi, Hristiyanlığın yasak olduğu M.S. 250’li yıllarda sığınak olarak kullanılmış bir yapıdır. Yerleşim, adını aldığı Romalı komutan Aziz Mercurius’un yaşamıyla ilişkilendirilir. Aziz Mercurius’un M.S. 225–250 yılları arasında yaşadığı, Kapadokya’da doğduğu ve Hristiyanlığı kabul ettiği için sürgüne gönderildiği bilinmektedir. Rivayetlere göre bu bölgede öldürülmüş, cesedinin bir kısmı Mısır’a gönderilmiştir.

Mimari Yapı ve Plan

Yer altı şehri yedi katlı olarak inşa edilmiştir; günümüzde yalnızca üç katı temizlenerek ziyaretçilere açılmıştır. Giriş, halk arasında “Develik” olarak anılan, Selçuklu dönemine ait bir handan sağlanmakta; bu noktadan sonra geçitler, koridorlar ve odalar aracılığıyla diğer katlara ulaşım sağlanmaktadır. Tüm geçitler, yapının merkezi konumundaki kiliseye bağlanır. Bu yer altı yerleşkesinde bulunan kilise, diğer yer altı şehirlerindekilere kıyasla daha büyük boyutludur ve mimari ölçütleri bakımından bir katedrali andırmaktadır. Kilise, Doğu Roma döneminde de kullanılmıştır ve geç dönemlere kadar ibadet amacıyla işlevini sürdürmüştür.

Kilise ve Mezarlar

Kilisede yapılan arkeolojik çalışmalarda, çocuk ve yetişkin bireylere ait 20 mezar tespit edilmiştir. Mezarlardan biri aynı lahit içine üst üste yerleştirilmiş bir kadın ve erkeğe aittir. Bu lahitlerden bazılarında iskelet kalıntılarına rastlanmıştır. Aziz Mercurius’un ve ailesinin de bu mezarlara gömüldüğü değerlendirilmektedir. Bazı mezarlarda kafatası eksiklikleri dikkat çeker; yazılı kaynaklarda Aziz Mercurius’un kafasının Kahire’ye gönderildiği bilgisi mevcuttur. Kilise içerisinde farklı biçimlerde haç işaretleri ile mezar odalarının bulunduğu gözlemlenmiştir.

Diğer Yapısal Unsurlar

Yer altı şehrinde ayrıca erzak depolamak amacıyla kullanılan büyük küpler bulunmuştur. Yapının bir köşesinde “Develi Dam” olarak bilinen ve halk arasında adak adanan bir türbe yer alır. Türbenin yanındaki odada, taş yüzeylere oyulmuş ördek veya kuğu biçimli kabartmalar mevcuttur.