Barhal Kilisesi

Barhal Kilisesi, Türkiye'nin Artvin ili Yusufeli ilçesi Barhal (Altıparmak) köyünde yer alan, Orta Çağ Gürcü mimarisine ait önemli dini yapılardan biridir. Günümüzde cami olarak kullanılan kilise, 10. yüzyılda Gürcü Bagratlı Hanedanı döneminde manastır kompleksi içinde inşa edilmiştir. Mimari özellikleri, süslemeleri ve korunmuş yapısıyla bölgedeki önemli kültürel miras örneklerinden biridir.

Barhal Kilisesi (Kültür Portalı)

Tarihçe

Kilise, 10. yüzyılda Gürcü Bagratlılar döneminde Kral David Magistros tarafından inşa ettirilmiştir. Bagratlılar'ın Tao-Klarceti bölgesindeki dini ve kültürel yayılma politikaları doğrultusunda inşa edilen yapı, Aziz Yuhanna’ya ithaf edilmiştir. Manastır yapılarından yalnızca kilise günümüze ulaşabilmiştir. 16. yüzyılda Osmanlı hâkimiyetine giren bölgede yapı camiye çevrilmiş ve bu işleviyle kullanılmaya devam etmiştir.

Barhal Kilisesi (Kültür Portalı)

Mimari Özellikler

Barhal Kilisesi, bazilikal planlı, dikdörtgen formda inşa edilmiştir. Yapı doğu-batı doğrultusunda uzanır ve üç nefli bazilika planı gösterir. Merkezi nef yan neflerden daha geniş ve yüksektir. Narteks bölümünün üzerinde küçük bir kule bulunmaktadır. Yapıda düzgün kesme taş malzeme kullanılmış, duvarlar ise dolgu duvar tekniğiyle örülmüştür.

Doğu cephesinde üç adet apsis yer almakta olup, ana apsis daha büyük boyuttadır. Kilisenin üst örtüsü ahşap çatıdır. İç mekânda destek unsuru olarak kemerler ve sütunlar bulunmaktadır. İç mekân bezemeleri büyük oranda tahrip olsa da mimari plastik unsurlar dikkat çekicidir.

Restorasyon Çalışmaları

Kilise, camiye çevrildikten sonra bazı mimari öğeleri korunmuş; freskler ise sıvayla örtülmüştür. Yapı, cami olarak işlevini sürdürdüğü için büyük ölçüde korunmuştur. Son dönemlerde Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından çeşitli bakım ve onarım çalışmaları gerçekleştirilmiş, çatısı ve iç mekânı güçlendirilmiştir. Ancak, özgün fresk ve süslemelerin büyük kısmı günümüze ulaşmamıştır.