Bekir Genç (1900-1971), I. Dünya Savaşı sırasında Rusya'ya esir düşen ve uzun esaret yıllarının ardından memleketine dönerek yıkılmış olan köyünü yeniden inşa etmesiyle tanınan Sibirya'daki esaretinden dönen bir savaş gazisidir. Şair ve yazar Prof. Dr. Nurullah Genç'in dedesi olup, "Yollar Dönüşe Gider" adlı romanın başkahramanıdır.

^{Pinaduz Köyü}

Bekir Genç, 1900 yılında Erzurum'un Horasan ilçesine bağlı Pinaduz köyünde, Gülsüm Hanım ve Ali Bey'in çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Çocukluk ve gençlik yılları, yörenin kültürel merkezi işlevini gören ve "Konak Odası" olarak adlandırılan meclislerde geçmiştir. Bu meclislerde tarih, felsefe, bilim, şiir, musiki ve dini sohbetler etrafında eğitim verilmiştir. Genç, bu ortamın etkisiyle Kur'an-ı Kerim'in yarısından fazlasını ve çeşitli şiir divanlarını ezberlemiştir.

I. Dünya Savaşı sırasında Rus ordusunun çekilmesiyle birlikte Erzurum ve çevre köylerden esir alınan yaklaşık üç bin kişi arasında yer almıştır. On sekiz yaşında Astrahan bölgesindeki bir esir kampına sevk edilen Genç'in babası Ali Bey, tifo salgınının da etkili olduğu tren yolculuğu sırasında hayatını kaybetmiştir. Yolculuk esnasında babasının naaşının trenden atılmasını engelleyip dua ile bırakmak isterken bir Rus askeri tarafından darbedilmiştir. Astrahan'a ulaşabilen yaklaşık iki yüz esir, bir buçuk yıl boyunca günde iki kez çeyrek ekmek istihkakıyla ağaç kesim işlerinde çalıştırılmıştır.

^{Bekir Genç'in hayatını anlatan Yollar Dönüşe Gider kitabı}

^{Yazar: Nurullah Genç}

Astrahan'daki kampta, kendisini darbeden Rus askeriyle tekrar karşılaşmıştır. Askerin, babasının naaşına dair niyetini sorması üzerine Bekir Genç, babasını usulünce defnetmek ve kurda kuşa yem etmemek için hamle yaptığını belirtmiştir. Bu diyaloğun ardından etkilenen askerin yardım teklifine karşılık olarak Rusça öğrenmeyi talep etmiş ve yaklaşık bir buçuk yıl içinde anadili seviyesinde Rusça öğrenmiştir.

Ağaç kesim işinin bitmesinin ardından esirlerin dağıtılmasıyla, Kılyuç Nahiyesi müdürü İvan Gavrilov'a satılmıştır. Burada tarım ve at bakımıyla ilgilenmiş, boş vakitlerinde yaşlılara yardım etmiş ve Rus edebiyatı klasiklerini orijinal dilinde okumuştur. Faaliyetleri ve yardımseverliği, nahiye halkının Türklere yönelik önyargılarını kırmasında etkili olmuştur.

Aynı nahiyede yaşayan ve 93 Harbi'nde oğlunu kaybeden nahiye sakinlerinden Semion Andreiç Uzelkov, Bekir Genç'i öldürmek amacıyla kulübesini yakmak dâhil çeşitli girişimlerde bulunmuştur. İlerleyen zamanlarda Uzelkov'un bir bataklıkta boğulma tehlikesi geçirmesi üzerine, Bekir Genç onu kurtarmıştır. Bu olayın ardından Uzelkov, Bekir Genç'e yönelik husumetini sonlandırmış ve onun güvenliğini üstlenmiştir.

Bolşevik İhtilali sonrası, Genç'e Uzelkov'un ölen oğlunun kimliğiyle Rus vatandaşı olması ve araziler verilmesi teklif edilmiştir. Bekir Genç, vatanı ve ailesi olmadan özgür olamayacağını belirterek teklifi reddetmiş ve dönüş hazırlıklarına başlamıştır. Dönüş yolunda bir kızak kazasında uçuruma düşen birini kurtarmış; aylar sonra memleketine dönmek için bindiği trende, kurtardığı kişi tarafından tanınarak onun bulunduğu üçüncü vagona alınmıştır. Tren yolculuğu sırasında bir köprünün çökmesi sonucu Genç'in ilk başta binmeyi planladığı altıncı vagon da dâhil olmak üzere arkadaki üç vagon uçuruma yuvarlanmış, Genç yer değiştirmesi sayesinde bu kazadan sağ kurtulmuştur.

^{Bekir Ağa'nın Ömrünün Son Demlerinden Bir Fotoğrafı}

Dört yıllık esaretin ardından memleketine dönen Bekir Genç, Pinaduz köyünün tamamen yıkıldığını görmüş ve köyde kalmış tek akrabası olan teyzesi Asiye'yi bulmuştur. Rusça bilgisi nedeniyle kendisine Erzurum'da teklif edilen resmi tercümanlık görevini, köyünü yeniden inşa etme gerekçesiyle reddetmiştir. Bu tutumu üzerine bölgedeki paşa tarafından kendisine bir karakovan arı hediye edilmiştir. Teyzesiyle komşu Harçlı köyüne giden Genç, halasının kızı Gülçehre ile evlenmiş ve sekiz yıl boyunca her gün yaya olarak gidip gelerek kendi köyünü yeniden inşa etmiştir.

İnşa ettiği ilk yapı olan "Misafir Odası"na ilmi eserler yerleştirerek köydeki eski okuma geleneğini tekrar başlatmıştır. Arıcılık faaliyetlerini geliştirerek kovan sayısını doksana çıkarmış ve elde ettiği balı çevresiyle paylaşmıştır. Hayatının geri kalan 45 yılında evinin damından ovayı gözlemleyerek yoldan geçenlere yardım etmiş ve esir düşen diğer kişilerin dönüşünü beklemiştir. 1967 yılında, kaybolan yeğeni Şakir'in Denizli'den dönmesi ailesinde büyük bir etki yaratmıştır. Bekir Genç, 1971 yılında vefat etmiş olup, yaşam felsefesi ve metotları günümüzde konferanslara, edebi eserlere ve akademik makalelere konu olmaktadır.