Bursa Erkek Lisesi

Bursa Erkek Lisesi (BEL), Bursa’nın Osmangazi ilçesinde bulunan, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı tarihî bir Anadolu lisesidir. 1883 yılında kurulan lise, Osmanlı Devleti'nden günümüze intikal eden köklü eğitim kurumları arasında yer almaktadır.

^{Bursa Erkek Lisesi girişi (}Türkiye Kültür Portalı⁾

Bursa Erkek Lisesi, 1883 yılında (Hicri 1300) dönemin Bursa Valisi Ahmet Vefik Paşa’nın girişimleriyle "Mülkiye İdadisi" olarak iki sınıflı bir yapıda eğitim hayatına başlamıştır. Mektebin ilk hizmet binası, günümüzde de lisenin bulunduğu konumda yer alan ve ahşap mimariye sahip olan yapıdır. Okul, 1886 yılında dört sınıflı, 1889 yılında ise yedi sınıflı bir nitelik kazanmıştır.

1892 yılında mevcut binanın yetersiz kalması üzerine, Vali Mahmud Celaleddin Paşa döneminde eski ahşap bina yıkılarak yerine kagir bir okul binasının inşasına başlanmıştır. İnşa süreci 1895 (Hicri 1311) yılında tamamlanmış ve yeni bina hizmete açılmıştır. Mahmud Celaleddin Paşa tarafından bir kitabe hazırlanmıştır. Bu kitabede: “Celal itmamına vali iken nazmeyledi tarih / Bu âli mektebi Abdülhamit Han eyledi nev-bünyad” (Bu yüce mektebi Abdülhamit Han yaptırdı. Tamamlandığında Vali Celal, şiiriyle tarih düştü) yazmaktadır.^【1】 Okul, 1903 yılında "Mekteb-i Sultani" statüsüne yükseltilmiştir.

Kurtuluş Savaşı yıllarında Bursa'nın işgali sırasında okul binası bir dönem askeri hastane ve yatakhane olarak kullanılmış, bu süreçte eğitim faaliyetlerine ara verilmiştir. Cumhuriyet’in ilanının ardından okulu 1924 ve 1925 yıllarında ziyaret eden Mustafa Kemal Atatürk, öğrencilerin derslerini takip etmiş ve şeref defterini imzalamıştır. Okul yerleşkesine 1960 yılında betonarme mimariye sahip yeni bir derslik binası, 1973 yılında ise pansiyon ve spor salonu eklenmiştir. 1973 yılında "Bursa Erkek Lisesi", 2005 yılında "Bursa Anadolu Erkek Lisesi" (kurum, 2005 yılında Anadolu Lisesi statüsüne kavuşmuştur.), 2018 yılında ise "Bursa Erkek Lisesi" ismiyle anılmıştır, günümüzde de bu isimle bilinmektedir.^【2】

Bursa Erkek Lisesi, Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde Anadolu Lisesi müfredatıyla karma eğitim vermektedir. Eğitim süresi 4 yıldır. Okulda ana yabancı dil olarak İngilizce öğretilmekte, bunun yanında ikinci yabancı dil eğitimi de sunulmaktadır. Kurum bünyesinde sayısal, eşit ağırlık ve sözel alanlarda sınıf düzeyleri oluşturulmaktadır.

Okula öğrenci alımları, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından ulusal çapta düzenlenen Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezî sınav puanı esas alınarak yapılmaktadır. Öğrenciler, aldıkları LGS puanı doğrultusunda tercih dönemi tercihlerine göre okula yerleştirilmektedir. Okulun kontenjanları ve taban yüzdelik dilimleri her yıl sınavın genel başarı grafiğine göre değişiklik göstermektedir.

^{Okulun müze bölümünden bir görsel (}Anadolu Ajansı⁾

Bursa Erkek Lisesi yerleşkesi, tarihî sit alanı içerisinde yer almakta olup tescilli eski eser statüsündeki binaları barındırmaktadır. 1895 yılında tamamlanan tarihî ana bina (A Blok), döneminin neoklasik Osmanlı mimari üslubunu yansıtan kagir bir yapıdır. Yerleşkede ayrıca cumhuriyet döneminde eklenen derslik binası (B Blok), kapalı spor salonu, öğrenci pansiyonu ve idari alanlar bulunmaktadır.^【3】

Okulun zengin arşiv malzemeleri, dönem içi eğitim araç gereçleri, tarihî laboratuvar cihazları ve belgeler, okul bünyesinde kurulan ve resmî olarak tescillenen okul müzesinde sergilenmektedir. Müzede Osmanlı dönemine ait el yazması karneler, 19. yüzyıldan kalma haritalar, fermanlar ve Mustafa Kemal Atatürk'ün okulu ziyareti sırasında imzaladığı tarihî belgeler yer almaktadır.

Okul, hem Bursa içi ilçelerden hem de çevre illerden gelen öğrencilere eğitim vermektedir. Yerleşkede yer alan yatakhane ve pansiyon binası sayesinde okulda yatılı öğrencilerin yanı sıra gündüzlü öğrenciler de öğrenim görmektedir. Geçmişte yalnızca erkek öğrencilerin eğitim gördüğü kurum, günümüzde kız ve erkek öğrencilerin bir arada eğitim aldığı karma öğrenci profiline sahiptir.

Bursa Erkek Lisesi, kurulduğu günden itibaren ulusal üniversiteye giriş sınavlarında kitlesel ve bireysel düzeyde akademik başarılar elde etmiştir. Öğrenciler TÜBİTAK araştırma projeleri yarışmalarında, ulusal bilim olimpiyatlarında ve bölgesel spor müsabakalarında okulu temsil etmektedir. Okulun kazandığı başarı plaketleri, spor kupaları ve bilimsel dereceler okul müzesinde ve idari sergi alanlarında muhafaza edilmektedir.

Okul, 140 yılı aşan eğitim tarihi boyunca Türkiye'nin siyaset, edebiyat, sanat, bilim ve bürokrasi alanlarında tanınmış birçok şahsiyet yetiştirmiştir. Okuldan mezun olan öne çıkan tarihî şahsiyetler arasında şunlar yer almaktadır:

• Reşat Nuri Güntekin: Türk edebiyatının önde gelen roman ve oyun yazarlarından biri olup, ünlü eseri Çalıkuşu'nun bir bölümünü bu okulda öğretmenlik yaptığı dönemde kaleme almıştır.
• Sait Faik Abasıyanık: Türk hikayeciliğinin öncü isimlerinden olan yazar, lise eğitiminin bir bölümünü Bursa Erkek Lisesinde tamamlamış ve ilk hikayelerini bu yıllarda yazmıştır.
• Zeki Müren: Klasik Türk müziği sanatçısı ve bestekâr.

^{Bursa Erkek Lisesi mezunları geleneksel pilav gününde (}Anadolu Ajansı⁾

Bursa Erkek Lisesinin kurumsal kimliğinin temel unsurları sarı ve kırmızı renklerden oluşmaktadır. Okulun ambleminde kuruluş yılı olan 1883 tarihi ile lisenin baş harflerini sembolize eden geleneksel bir motif yer alır. Her yıl geleneksel olarak düzenlenen "Pilav Günü" etkinlikleri, okul mezunlarını, öğretmenleri ve mevcut öğrencileri yerleşkede bir araya getirerek okul kültürünün nesiller arası aktarımını sağlamaktadır. Okul bünyesinde aktif olan Bursa Erkek Lisesi Mezunlar Derneği (BELDER) de bu kültürel bağların korunmasına katkı sunmaktadır.

Bursa Erkek Lisesi, köklü tarihi boyunca öğrencilerin sosyal ve kültürel gelişimlerini destekleyen dinamik bir faaliyet yapısına sahip olmuştur. Okul bünyesinde kurulan öğrenci koroları, geleneksel törenlerde ve kültürel buluşmalarda Bursa Erkek Lisesi Marşı'nı seslendirerek kurum kültürünü canlı tutmaktadır. Öğrencilerin ders dışı zamanlarda kendilerini ifade edebilmeleri adına çeşitli sosyal kulüpler ve sanatsal topluluklar faaliyet göstermektedir. Ayrıca okul yerleşkesinde düzenlenen ve gelenekselleşen etkinlikler, öğrencilerin bilim, sanat ve sosyal sorumluluk alanlarında organizasyonel beceriler kazanmalarına imkân tanımaktadır. Nesiller arası bağı kuvvetlendiren bu kültürel atmosfer, öğrencilere sadece akademik bir alan değil, aynı zamanda köklü bir irfan yuvasının sosyal mirasını da sunmaktadır.