Büyük Lebowski (Film)

Büyük Lebowski (özgün adıyla The Big Lebowski), Joel ve Ethan Coen kardeşlerin yazıp yönettiği, 1998 yapımı bir Amerikan komedi filmidir. Başrollerinde Jeff Bridges, John Goodman, Julianne Moore ve Steve Buscemi yer almaktadır. Film, Jeffrey "The Dude" Lebowski adlı bir karakterin, başka biriyle karıştırılması sonucu gelişen olayları konu alır. Anlatı yapısında Raymond Chandler'ın dedektif romanlarından esinlenen unsurlar bulunmaktadır. Film, kara film ögeleri ile komedi türünü bir araya getirerek ilerlemektedir.

Konu

Film, 1991 yılında Los Angeles'ta yaşayan ve Jeffrey "The Dude" Lebowski (Jeff Bridges) olarak bilinen bir karakterin hayatına odaklanır. Vaktini büyük ölçüde bowling oynamak ve "White Russian" adlı kokteyli içmekle geçiren Lebowski, kendisiyle aynı adı taşıyan milyoner bir iş adamıyla karıştırılır.

İki gangster, borçlu olduğunu düşündükleri kişinin Lebowski olduğunu sanarak evine girer, para talep eder ve odasındaki halıya zarar verir. Lebowski, zarar gören halısı için tazminat istemek amacıyla adaşı olan zengin iş adamının malikanesine gider. Bu ziyaretin ardından kendini bir kaçırılma, fidye, nihilist bir grup ve bir suç komplosunu içeren olaylar zincirinin içinde bulur.

Tema

Filmin temaları arasında kimlik karmaşası, yanlış anlaşılmalar ve modern toplumun karmaşası karşısında bireyin pasif direnişi yer alır. Ana karakter "The Dude", olaylar geliştikçe genel olarak sakin ve olayları akışına bırakan bir tutum sergiler. Film aynı zamanda dostluk ilişkileri (The Dude, Walter ve Donny arasındaki ilişki), geçmişin etkileri (Walter karakterinin sürekli Vietnam Savaşı'na atıfta bulunması) ve düzen arayışındaki bir bireyin kaosa sürüklenmesi gibi konuları absürt mizah öğeleriyle işler.

Yapım ve Üretim Aşaması

Coen Kardeşler'in senaryosunu yazdığı ve yönettiği film, filmografîlerinin karakteristik özellikleri olan özgün diyaloglar ve alışılmadık yan karakterler içerir. Yönetmenler, filmdeki karakterleri ve olayları oluştururken klasik kara film (film noir) türünün klişelerinden ve çevrelerindeki bazı kişilerden esinlendiklerini belirtmişlerdir. The Dude karakterinin, film yapımcısı Jeff Dowd'dan esinlenerek yaratıldığı bilinmektedir.

Filmin müzikleri T-Bone Burnett tarafından derlenmiştir. Creedence Clearwater Revival ve Bob Dylan gibi sanatçıların eserlerini içeren film müzikleri, filmin atmosferine katkıda bulunan bir unsur olarak görülür. Film, ayrıca The Dude karakterinin rüyalarında görülen, Busby Berkeley müzikallerinden esinlenmiş gerçeküstü koreografilere sahip sahneleriyle de tanınır.

Karakterler ve Oyuncular

• Jeffrey "The Dude" Lebowski – Jeff Bridges: Filmin olaylara karşı ilgisiz ve pasifist ana karakteridir.
• Walter Sobchak – John Goodman: The Dude'un bowling takımından arkadaşı olan, kurallara bağlı, agresif ve Vietnam Savaşı gazisi bir karakterdir.
• Theodore "Donny" Kerabatsos – Steve Buscemi: Bowling ekibinin genellikle arkadaşları tarafından sözü kesilen sessiz üyesidir.
• Maude Lebowski – Julianne Moore: Milyoner Lebowski'nin avangart sanatla ilgilenen kızıdır.
• Jesus Quintana – John Turturro: The Dude ve arkadaşlarının bowling salonundaki gösterişli rakibidir.
• The Stranger (Anlatıcı) – Sam Elliott: Olayları dışarıdan bir gözle, bir barda oturarak yorumlayan ve anlatıcı görevini üstlenen karakterdir.

Ödüller ve Adaylıklar

Büyük Lebowski filmi çıktığından itibaren 5 ödül kazanmış, 18 ödüle de aday gösterilmiştir. Bunlar:

• Berlin Uluslararası Film Festivali (1998)
• • Adaylık - Altın Berlin Ayısı Ödülü (Joel Coen)
• Dallas-Fort Worth Film Eleştirmenleri Derneği Ödülleri (1999)
• • Adaylık - DFWFCA En İyi Film Ödülü
• Avrupa Film Ödülleri (1998)
• • Adaylık - Ekran Uluslararası Ödülü (Joel Coen)
• Uydu Ödülleri (2005)
• • Adaylık - Genel Olarak Üstün DVD
  • Adaylık - ütün DVD Ektraları
• Altın Uydu Ödülleri (1999)
• • Kazanan - Sinema Filmi, Komedi veya Müzikal Dalında En İyi Erkek Oyuncu (Jeff Bridges)
  • Kazanan - Sinema Filmi, Komedi veya Müzikal Dalında Yardımcı Rolde En İyi Erkek Oyuncu (John Goodman)
  • Kazanan - Sinema Filmi, Komedi veya Müzikal Dalında Yardımcı Rolde En İyi Kadın Oyuncu (Julianne Moore)
• İtalyan Ulusal Film Gazetecileri Sendikası Ödülleri (1999)
• • Adaylık - En İyi Yabancı Yönetmen
• Ulusal Film Koruma Kurulu Ödülleri (2014)
• • Kazanan - 2014 Ulusal Film Afişi Arşivi
• Çevrimiçi Film Eleştirmenleri Derneği Ödülleri (1999)
• • Yılın En İyi On Filmi (9.Sıra)
• Rus Film Eleştirmenler Birliği (1998)
• • Kazanan - Altın Koç Ödülü (Joel Coen)
  • Adaylık - En İyi Yabancı Erkek Oyuncu (Jeff Bridges)
• İngiltere İmpraratorluk Ödülleri (1999)
• • Adaylık - En İyi Film
• Polonyalı Film Yapımcıları Derneği Eleştirmen Ödülleri (1998)
• • Kazanan - En İyi Yabancı Film
• Türkiye Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) Ödülleri (1999)
• • En İyi Yabancı Film (5. Sıra)
• Çevrimiçi Film ve Televizyon Derneği (1999)
• • Adaylık - En İyi Başlık Dizisi
• Circuit Topluluk Ödülleri (1998)
• • Adaylık - En İyi Film
  • Adaylık - En İyi Yönetmen (Joel Coen)
  • Adaylık - Başrolde En İyi Erkek Oyuncu (Jeff Bridges)
  • Kazanan - Yardımcı Rolde En İyi Erkek Oyuncu (John Goodman)
  • Adaylık - Yardımcı Rolde En İyi Kadın Oyuncu (Julianne Moore)
  • Adaylık - En İyi Özgün Senaryo (Joen Coen - Ethan Coen)