Çamur

Çamur kelimesi, Türkçede Orta Türkçe çamur biçiminden evrilmiş olup “ıslak, yapışkan toprak karışımı” yani “balçık” anlamında kullanılır. Bu sözcük, yazılı örneği bulunmamakla birlikte Eski Türkçe çalmur veya çalpmur biçiminden türemiş kabul edilir. Bu biçimler, “çamurla sıvamak, bulaştırmak” anlamına gelen çal- ya da çap- fiillerine, isim türeten +mUr eki getirilerek oluşturulmuştur. Eski Türkçedeki çalpaŋ (“çamur”), çalpak (“kirli, bulaşık”), çalpuş (“cıvık madde”), çap- (“sıvamak”), çamı (“şapırtı”) gibi sözcüklerle birlikte değerlendirildiğinde, bu köklerin ses taklidine (onomatope) dayalı, doğrudan duyusal ve fiziksel izlenimlerle oluşmuş oldukları anlaşılır.

• Doğal Betimleme: Toprak ve suyun karışımıyla oluşan yapışkan madde için (“yağmurdan sonra çamur oluştu”).
• Mecaz Dil: Aşağılama, karalama ya da kötülenme anlamında (“birine çamur atmak”).
• Zanaat ve Sanat: Seramik, çömlekçilik gibi alanlarda şekillendirmeye uygun malzeme tanımı olarak.
• Halk Kültürü: Toprakla uğraşan yaşam biçimlerinin dilsel izdüşümü olarak deyim ve atasözlerinde (“çamur gibi sarhoş”).